III SA/Wr 799/15

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na wyżej oznaczoną decyzję skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z małoletnią córką, utrzymuje się z dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 7000 zł, a jego zobowiązania (w tym np. z tytułu leasingu dwóch samochodów) są na kwotę 13.400 zł. Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone skarżącemu w dniu 14 września 2015 r.- w trybie art. 72 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. (t.jedn. z 2012r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Zgodnie z art. 72 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi. Z akt sprawy wynika, iż wezwanie odebrała matka skarżącego- M. N. i dlatego doręczenie wezwania jakie nastąpiło w dniu [...] września 2015 r. należy uznać za skuteczne. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Skarżący nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania, zwłaszcza w sytuacji znaczącego dochodu jaki uzyskuje z prowadzonej działalności. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu (choćby dorywczego) uzyskiwanego przez siebie i inne osoby prowadzące z nim gospodarstwo domowe (np. matki); nie wyjaśnił czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub z Pomocy Społecznej; nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych (w tym rachunków wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej); nie przedłożył deklaracji podatkowych za rok 2014, jak również aktualnych dokumentów księgowych dotyczących prowadzonych działalności gospodarczych (np. firmy –[...], firmy [...]s.c. itd.); nie określił wartości posiadanych przez siebie ruchomości; nie wskazał z jakiego źródła czerpał środki na pokrycie wynagrodzenia osoby, która sporządzała mu pisma procesowe; nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość wskazanego przez siebie we wniosku zadłużenia lub aktualne zaświadczenia dokumentujące swoje zadłużenie; nie wyjaśnił dlaczego we wniosku wskazuje, że z dochodu w wysokości 7000 zł musi opłacić zobowiązania w wysokości 13.400 zł, w sytuacji gdy wykazane zobowiązania (np. dotyczące leasingu aut) musiał wcześniej odliczyć jako koszt uzyskania przychodu aby obliczyć ww. dochód; nie wyjaśnił również czy żyje matka jego córki, a jeśli tak- to dlaczego nie jest wskazuje jej jako osoba prowadząca z nim gospodarstwo domowe, ew. dlaczego nie dochodzi od niej - w imieniu dziecka- świadczeń alimentacyjnych; nadto- nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawcy przysługuje prawo pomocy w żądanym przez niego zakresie. Niekorzystne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie jest spowodowane wyłącznie brakiem jego inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się on do grona osób legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.