III SA/Wr 80/08

WyrokWSA we Wrocławiu2009-02-27

Skład orzekający: Marcin Miemiec, Bogumiła Kalinowska, Magdalena Jankowska-Szostak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który zadeklarował uprawę określonej rośliny na działce rolnej, a następnie w toku postępowania administracyjnego przyznał, że uprawa ta nie była faktycznie prowadzona, a ponadto jego oświadczenia dotyczące powierzchni i rodzaju uprawy były sprzeczne, może być uznany za faktycznego użytkownika tej działki i być uprawnionym do otrzymania płatności bezpośrednich?
Ratio decidendi
Rolnik, który nie był faktycznym użytkownikiem działki rolnej w danym roku gospodarczym, nie jest uprawniony do otrzymania płatności bezpośrednich. Sprzeczne i niewiarygodne oświadczenia dotyczące rodzaju i powierzchni uprawy, a także stwierdzenie, że faktycznie uprawiana była inna roślina niż zadeklarowana, świadczą o braku faktycznego władztwa nad rzeczą i swobody decydowania o uprawach, co wyklucza możliwość przyznania płatności.
Stan faktyczny
Rolnik M. S. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że na jednej z deklarowanych działek rolnych (nr [...]) faktycznie uprawiana była inna roślina niż zadeklarowana przez M. S., a także że faktycznym użytkownikiem całej działki był inny rolnik, A. K. Wnioskodawca M. S. składał sprzeczne oświadczenia dotyczące rodzaju i powierzchni uprawy na spornej działce. W konsekwencji organy administracji przyznały M. S. płatności w pomniejszonej wysokości, odmawiając uzupełniającej płatności obszarowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), Asesor WSA Bogumiła Kalinowska, Magdalena Jankowska-Szostak, , Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. ze skargi M S na decyzję D O R A R i M R we W z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na rok[...] oddala skargę. M S złożył do K B P A R i M R (ARiMR) we W wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na [...] r. Zadeklarował w tabeli nr [...] (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne) i nr [...] (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych) działki ewidencyjne położone w[...] , powiecie[...] , [...] oraz [...] , o łącznej powierzchni [...] ha. Na wezwania organu I instancji z dnia[...] . M. S korygował wniosek usuwając wskazane braki. W toku kontroli krzyżowej dla działki rolnej z oznaczeniem [...] , objętej zgłoszeniem M. S , położonej na działce ewidencyjnej [...] (zwanej dalej działką nr.,..), organ I instancji uzyskał materiał dowodowy własny oraz materiał z postępowania prowadzonego przez Kierownika BP ARiMR w Z Ś z wniosku A. K o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, który też zadeklarował użytkowanie rolnicze całej powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]. W aktach sprawy znajduje się: oświadczenie A. K złożone K BP ARiMR w Z Ś z dnia [...] r. o użytkowaniu w [...] r. całej działki nr [...] (ok. [...] ha) pod uprawę rzepaku; umowa zlecenia zawarta w dniu [...] r. pomiędzy A. K , a spółką "[...] " z siedzibą w C dotycząca zabiegów agrotechnicznych na działce nr [...] ; akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] r. - umowa sprzedaży działki nr [...] zawarta pomiędzy A W R S P , a nabywcami: A K oraz L S . W wyniku tej umowy nabywcy uzyskali po [...] części w prawie własności nabywanej nieruchomości; wykaz właścicieli i władających dla działki nr [...] według stanu na [...] października [...] r. sporządzony przez S Ś ; oświadczenie "[...] " Sp. z o.o. z [...] r. o prowadzeniu przez spółkę zabiegów agrotechnicznych na [...] % obszaru działki nr [...] w imieniu i za zgodą M. S ; oświadczenie "[...] " Sp. z o.o. z [...] r., z którego wynika, że na działce ewidencyjnej nr [...] uprawiano [...] , zbiór nastąpił w [...] r., grunty uprawiano na podstawie umowy zawartej z A. K ; oświadczenie S W K , z którego wynika, że na działce nr [...] w roku gospodarczym [...] r. zasiano i zebrano rzepak. Dnia [...] r. organ I instancji wydał decyzję nr[...] o przyznaniu M. S płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Organ wykluczył z płatności działkę nr [...] uznając, iż faktycznym jej użytkownikiem w [...] r. był A. K . Od decyzji M. S wniósł odwołanie do D D O R ARiMR we W . Załączył wyjaśnienie spółki "...", z którego wynikało, że w związku z zagrożeniem utraty uprawy rzepaku na działce nr [...] [...] , w obrębie K, spowodowanej długą zimą, producent rolny zadeklarował na działce[...] , jako alternatywne rozwiązanie dla uprawy tej działki. Zabiegi agrotechniczne przeprowadzone przez spółkę "A - H" doprowadziły do wzrostu zasiewu [...] , w wyniku czego zasiew [...] był zbędny. Rozbieżność we wniosku obszarowym deklarowanej uprawy wyjaśniono ograniczonym kontaktem z usługodawcą. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż poprzez naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 kpa organ I instancji nie dysponował pełnym materiałem dowodowym w sprawie użytkowania w [...] r. działki nr[...] . W aktach istniały przeczące sobie nawzajem oświadczenia spółki "A - H", co rodziło wątpliwości co do prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. W postępowaniu prowadzonym w wyniku ponownego rozpoznania sprawy do akt sprawy włączono dowody w postaci: oświadczenie M. S iż nigdy nie zawierał umowy z A. K dotyczącej czerpania korzyści z działki nr[...] ; oświadczenie L S , z którego wynika, że w [...] r. zawarła z synem M. S umowę dotyczącą uprawiania działki nr [...] i nie zezwalała na czerpanie korzyści z tej działki przez A. K ; pismo P "A - H" Sp. z o.o. z dnia [...] r., z którego wynika, że w roku gospodarczym [...] r. na całej powierzchni działki nr [...] (...ha) uprawiany był [...] , a zleceniodawcą zabiegów agrotechnicznych na tej działce był A. K ; pismo A. K z [...] r. podtrzymujące stanowisko o użytkowaniu [...] r. całej powierzchni działki nr [...] . Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji przyznał M. S płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na [...] r. w pomniejszonej wysokości [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej i odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. W uzasadnieniu organ podniósł m.in., że M. S nie był w [...] r. faktycznym użytkownikiem działki nr[...]. Po wykluczeniu spornej działki z wniosku oraz po wskazaniu innych uchybień wpływających na treść decyzji, organ wyliczył procentową różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią uprawnioną do płatności, która wyniosła 2[...] % dla obydwu grup płatności. Spowodowało zastosowanie sankcji w postaci pomniejszenia jednolitej płatności obszarowej w oparciu art. 138 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach [...] i [...] rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. U. L 345/1 z 20.11.2004 r.) oraz odmowę przyznania uzupełniającej płatności obszarowej oraz na podstawie art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004 r.). Od tej decyzji M. S wniósł odwołanie, w którym zwrócił uwagę na nieścisłości w zeznaniach poszczególnych uczestników w przedmiocie działki nr[...] . Wskazał, że oświadczenia prezesa "A - H" Sp. z o.o. wzajemnie się wykluczają. Podniósł ponownie, iż A. K nie miał nigdy zgody współwłaścicielki L S na uprawianie spornej części pola i czerpanie z tego tytułu korzyści. Według niego nie do przyjęcia jest, że nie uznaje się możliwości popełnienia błędu we wniosku oraz dobrej woli porozumienia się z drugą stroną i wycofania się z możliwości uzyskania dopłat z połowy areału działki nr [...]. Oświadczył, że w [...] r. część pola była uprawiana w jego imieniu przez "A - H" Sp. z o.o. zgodnie z wcześniejszymi deklaracjami. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Od decyzji II instancji M. S wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W . Zarzucił naruszenie art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 336 kodeksu cywilnego. Ponadto M. S podważył tytuł prawny A. K do użytkowania w całości spornej działki nr[...] . Zarzucił organom I i II instancji niezbadanie oświadczenia A. K z dnia [...] r. (faktycznie z [....] r.) w przedmiocie użytkowania spornej działki oraz zarzucił brak wiarygodności oświadczeniom złożonym przez spółkę "A - H". W odpowiedzi na skargę organ II instancji powołał się na ustawę z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217). Z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. płatność obszarowa przysługuje osobie fizycznej zwanej "producentem rolnym" jeśli spełnia on łącznie następujące warunki: 1. jest posiadaczem gospodarstwa rolnego (właścicielem, dzierżawcą, użytkownikiem, najemcą, zarządcą, zastawnikiem lub w inny sposób je wykorzystuje), 2. utrzymuje posiadane grunty rolne w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz 3. łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego ma prawo do ubiegania się o uzyskanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Powołana ustawa nie wyjaśnia terminu "posiadanie". Stąd źródłem prawa regulującym tę kwestię jest także kodeks cywilny. Według art. 336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny) jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Organ stwierdził, że posiadanie jest faktycznym władztwem nad rzeczą, z którego wynikają skutki prawne o charakterze majątkowym. Posiadanie zgodne z prawem stanowi element treści określonego prawa podmiotowego. Przyjęty jest pogląd, iż posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą oraz zamiaru władania rzeczą dla siebie. W zakresie ochrony posiadania wyróżnienie "posiadania bez tytułu prawnego" nie ma znaczenia normatywnego. Zgodnie z art. 206 k.c., każdy ze współposiadaczy jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i z korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Na podstawie art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004), wniosek o pomoc obszarową zawiera wszystkie informacje konieczne dla ustalenia uprawnień do otrzymania pomocy, w tym deklarację rolnika, iż jest świadom wymogów odnoszących się do danej pomocy oraz zawiera szczegółowe dane umożliwiające identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, lokalizację, użytkowanie oraz dany system pomocy. Według art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, każdy wniosek o przyznanie pomocy może być w każdej chwili wycofany w całości lub w części po pisemnym zawiadomieniu, jednakże jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym lub jeśli powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie będzie zatwierdzone w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości. Zgodnie z art. 22 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003 ze zm.), Państwa Członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc, obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności (ust. 1). Kontrole administracyjne są uzupełniane systemem kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowania się do pomocy. Zgodnie z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu mają na celu zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrole administracyjne, zgodnie z art. 24 ust. 1 cyt. rozporządzenia, pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, szczególnie na ich automatyczne wykrycie z pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym, które: dotyczą, odpowiednio zadeklarowanych uprawnień do dopłat i zadeklarowanych działek, i pozwalają uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznania tej samej pomocy w odniesieniu do tego samego roku kalendarzowego lub gospodarczego oraz nienależnej kumulacji pomocy przyznawanej w ramach programów pomocy wiążących się z zadeklarowaniem powierzchni; weryfikują istnienie uprawnień do dopłat i kwalifikacje do otrzymania pomocy; dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku, a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich; dotyczą zgodności między uprawnieniami do pomocy a zatwierdzoną powierzchnią i sprawdzają, czy uprawnieniom towarzyszy równa liczba hektarów kwalifikujących się do otrzymania pomocy; dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku i w dokumentach towarzyszących, umowach, lub w deklaracji uprawy, jeżeli sprawa wymaga ich przedłożenia w celu zweryfikowania kwalifikacji danego obszaru do otrzymania pomocy; dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a powierzchniami poddanymi oficjalnej kontroli, które okazały się spełniać wymogi dyrektyw wymienionych w art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1674/72 z dnia 2 sierpnia 1972 r. ustanawiającego ogólne zasady przyznawania i finansowania pomocy w odniesieniu do materiału siewnego. Organ podkreślił, że rozstrzygając o uprawnieniach do uzyskania płatności bezpośrednich na gruncie powołanej regulacji, należy przede wszystkim ustalić posiadacza działek rolnych uprawnionych do uzyskania wsparcia. Szczególnej staranności wymaga sytuacja, w której kilku producentów rolnych ubiega się o dopłaty, deklarując w swych wnioskach powierzchnię tej samej działki rolnej. Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru nie przewiduje możliwości udzielenia wsparcia więcej niż jednemu producentowi. Prawidłowe ustalenia w wyżej wskazanym zakresie mają zatem decydujący wpływ na rozstrzygnięcia w postępowaniach administracyjnych z wniosków większej liczby producentów. Organ, wskazując na kategoryzację form posiadania na gruncie prawa cywilnego, stwierdził, że dyspozycja art. 2 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych obejmuje każde posiadanie. Z tego przepisu wynika konieczność utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Połączenie wymogu posiadania z koniecznością utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej pozwala na przyjęcie, że jedynie osoba, która faktycznie prowadzi działalność rolniczą na działkach rolnych, może łącznie spełnić przesłanki uzyskania płatności. Odnosząc się do zarzutów strony organ stwierdził, że sens płatności leży w tym, aby zrekompensować koszty, jakie zostały poniesione w związku z utrzymaniem gruntów w dobrej kulturze rolnej. Istotą płatności obszarowych jest przyznanie ich osobie, która jest faktycznym użytkownikiem gruntów, która rzeczywiście je uprawia, tzn. decyduje, co uprawiać i dokonuje swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony. Zasadniczym kryterium dla organu administracji przy dokonywaniu rozstrzygnięcia było w rozpatrywanej sprawie ustalenie, czy wnioskodawca w roku gospodarczym 2006 faktycznie władał sporną nieruchomością nie tylko w sposób fizyczny, ale również, czy miał swobodę podejmowania decyzji, co i kiedy uprawiać na danej działce. Bezzasadne jest więc badanie stanu własności gruntów rolnych, bądź zawieranie lub niezawieranie umowy ze strona przeciwną. Stan prawny działki nr[...] - współwłasność w częściach ułamkowych, przysługująca po[...] części A. K oraz L. S był od początku bezsporny. Z takiej współwłasności nie wynika uprawnienie do uzyskania płatności bezpośrednich do połowy areału spornej działki. Bezprawne użytkowanie działki może być przedmiotem roszczenia cywilnoprawnego, dochodzonego przed sądami powszechnymi. Nie może to mieć wpływu na ocenę uprawnienia do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Zadaniem ARiMR jest ustalenie faktycznego użytkowania gruntów rolnych. W pierwszym postępowaniu decyzja I instancji w sprawie z wniosku M. S o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na [...] r. zakończyła się uchyleniem zaskarżonej decyzji i skierowaniem sprawy do ponownego rozpoznania do organu I instancji. Podniesiono wówczas w uzasadnieniu decyzji II instancji m.in. wskazane także w aktualnym odwołaniu M. S sprzeczności pomiędzy oświadczeniami składanymi przez prezesa "A - H" Sp. z o.o., wykonującej zabiegi agrotechniczne na działce nr[...] , będącej przedmiotem kontroli krzyżowej pomiędzy dwoma producentami rolnymi. Po uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] r. organ I instancji podjął kroki zmierzające do ustalenia faktycznego użytkownika działki nr [...] w [...] r., pozyskując stosowne dowody. Organ II instancji zarzucił, że zaskakujące wydaje się podważanie przez M. S oświadczeń i dokumentów wystawionych w sprawie przez Spółkę "A - H", skoro korzystał on z podobnych dowodów w sprawie, jak np. z oświadczenie z dnia [...] r. lub z [...] r., dołączonych do odwołania, w którym są wyjaśniane rozbieżności pomiędzy uprawą zadeklarowaną we wniosku M. S , a faktycznie stwierdzoną. Sporną kwestią w rozpatrywanej sprawie było użytkowania w [...] r. działki nr[...] , zadeklarowanej we wnioskach o dopłaty za [...] r. przez M. S (uprawa....) oraz przez A. K (uprawa...) w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Kierownika BP ARiMR w Z Ś . Początkowo obydwaj producenci zadeklarowali użytkowanie rolnicze całej powierzchni działki[...] . Po wezwaniu przez organ I instancji do złożenia wyjaśnień, w dniu [...] r. M. S pomniejszył powierzchnię działki rolnej[...] położonej na wskazanej działce nr [...] do [...] czyli do [...] ha. A. K w toku całego postępowania utrzymywał natomiast, iż użytkował w 2006 r. całą powierzchnię spornej działki. Z rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji z[...] r. wynika, że organ I instancji przyjął, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że M. S w roku gospodarczym [...] nie użytkował rolniczo spornej działki nr [...] Jej powierzchnia została więc wykluczona i potraktowana jako zawyżenie areału wnioskowanego w stosunku do areału uprawnionego do płatności bezpośrednich. Przemawia za tym początkowa deklaracja przez M. S całej powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] który następnie, dopiero po wezwaniu wskazał, że uprawia jedynie połowę tej działki. Ponadto M. S deklarował uprawę[...] . W postępowaniu administracyjnym natomiast wykazano, że na działce uprawiany był[...] . Ponadto firma "A - H" Sp. z o.o., po wezwaniu do jednoznacznej deklaracji podmiotu, dla którego prowadziła zabiegi agrotechniczne, wskazała, że zleceniodawcą dla całego areału działki nr [...] był A. K Organ II instancji uznał, że prowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe mające na celu wyjaśnienie konfliktu pomiędzy M. S a A. K a także efekt tego postępowania wyrażony w uzasadnieniu tej decyzji, wypełniały dyspozycje art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa. Rozstrzygnięto w tym trybie sporną kwestię, czy M. S w [...] r. użytkował rolniczo działkę nr [...] czy jej część z pomocą "A - H" Sp. z o.o. Zgromadzone w sprawie dowody przeczą oświadczeniu M. S , że w [...] r. użytkował połowę tej działki. Jak zważył w uzasadnieniu decyzji Kierownik BP ARiMR we W , M. S od początku twierdził, że prowadzi na spornej działce uprawę kukurydzy na powierzchni [...] ha. Tymczasem zarówno z oświadczenia sołtysa wsi K , jak i z pism spółki "A - H" wynika, że na polu zasiany i zebrany był rzepak ozimy. M. S wskazał wprawdzie, że omyłkowo zadeklarował uprawę[...] , przedkładając jednocześnie wraz z pierwszym odwołaniem wyjaśnienia z dnia [...] r. dotyczące problemów z uprawą rzepaku. Jednakże należy mieć na uwadze, iż rzepak ten, zgodnie z powołanymi dowodami, został zebrany w lipcu [...] r., a M. S jeszcze w korekcie z dnia [...] r. wskazał, że prowadził na tej działce uprawę kukurydzy (gdy taka uprawa nie została tam nigdy zasiana). Należy mieć na względzie fakt, iż gdyby w istocie M. S zlecił [...] r. firmie "A - H" Sp. z o.o. prowadzenie zabiegów agrotechnicznych na działce nr [...] to powinien także prawidłowo określić uprawę, której te zabiegi miały dotyczyć. Powyższa błędna deklaracja M. S wskazuje, że producent rolny nie orientował się w ogóle od początku co do rodzaju uprawy prowadzonej na spornej działce. Organ I instancji, w związku z sprzecznymi oświadczeniami prezesa "A - H" Sp. z o.o., wystosował do niego dnia []...] r. wezwanie nr[...] , wskazujące na sprzeczności i zobowiązujące go do jednoznacznego określenie zlecającego zabiegi agrotechniczne na działce nr[...] . W odpowiedzi "A - H" wskazał A. K jako zleceniodawcę, na co już wcześniej wskazywała dołączona do akt sprawy umowa zlecenia prac polowych z [...] r. Organ przyjął więc, że sprzeczność w oświadczeniach została ostatecznie usunięta. Organ podkreślił, że przeanalizował całość czynności postępowania, a nie jedynie kwestie związane z opisywanym wyżej konfliktem kontroli krzyżowej. W efekcie wskazał uzupełniająco, że wpływ na kształt wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, poza wykluczeniem działki rolnej T, miały także kwestie związane z zamiarem wycofania przez producenta rolnego w dniu [...] r. działek ewidencyjnych [...] a tym samym położonych na nich działek rolnych z oznaczeniami W, X, U oraz dokonane w tym samym dniu pomniejszenie powierzchni działki rolnej z oznaczeniem M w części położonej na działce ewidencyjnej o identyfikatorze [...]\ z [...] ha na [...] ha. Z uwagi na fakt, iż czynności te, podobnie jak pomniejszenie powierzchni działki rolnej [;...] (objętej konfliktem kontroli krzyżowej) zostały dokonane w odpowiedzi na wezwanie organu, w którym wskazano nieścisłości dotyczące deklaracji tych działek, nie mogły być uznane za skutecznie dokonane z uwagi na treść art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Przepis ten stanowi, że każdy wniosek o przyznanie pomocy może być w każdej chwili wycofany w całości lub w części po pisemnym zawiadomieniu. Jednak jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym lub jeśli powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie będzie zatwierdzone w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości. W związku z tym organ uznał skargę za bezzasadną oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie u.p.s.a.). Podstawą materialnoprawną rozpatrywanej sprawy jest ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217). Według art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. płatność obszarowa przysługuje osobie fizycznej zwanej "producentem rolnym" jeśli spełnia on łącznie następujące warunki: 1) jest posiadaczem gospodarstwa rolnego (właścicielem, dzierżawcą, użytkownikiem, najemcą, zarządcą, zastawnikiem lub w inny sposób je wykorzystuje), 2) utrzymuje posiadane grunty rolne w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz 3) łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, jest nie mniejsza niż 1 ha, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego ma prawo do ubiegania się o uzyskanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W rozpoznawanej sprawie należało rozstrzygnąć, czy skarżący M S spełniał warunki określone w powołanym przepisie w roku gospodarczym[...] , odnośnie połowy działki nr [...] , będącej przedmiotem dopłat bezpośrednich. Uprawę działki nr[...] , ale w całości, w roku gospodarczym[...] zadeklarował także A. K , będący współwłaścicielem tej działki. Z uwagi na tę okoliczność w postępowaniu I instancji, zgodnie z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, przeprowadzono kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, które miały na celu zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Czynności te, zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia, doprowadziły do wykrycia nieprawidłowości, także w trybie kontroli krzyżowej oraz pozwoliły uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznania tej samej pomocy w odniesieniu do roku gospodarczego 2006. Sąd oceniając postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie stwierdza, że było ono prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Wyjaśniono stan faktyczny sprawy. Organy orzekające oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że okoliczności faktyczne będące podstawą do wydania decyzji zostały udowodnione. M S wziął czynny udział w postępowaniu. Zarówno decyzja I instancji, jak i zaskarżona decyzja II instancji zawierały uzasadnienie faktyczne oraz prawne. Biorąc to pod uwagę, Sąd uznał zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego za bezzasadne. W sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym ustalono, że A. K uprawiał w roku gospodarczym [...] całą sporną działkę nr[...] , spełniając wymogi prawne uzyskania płatności bezpośredniej, bezprzedmiotowy jest zarzut skargi naruszenia art. 336 kodeksu cywilnego. Sąd stwierdza, że M S oparł swe żądania na oświadczeniu Spółki A - H z dnia[...] , z którego wynikało, że spółka prowadziła zabiegi agrotechniczne na [...] obszaru działki nr [...] w imieniu i za zgodą M S. Na wezwanie organu I instancji, spółka A - H skorygowała jednak to oświadczenie w taki sposób, że w piśmie z dnia [...] r. oświadczyła, że w [...] r. na całej powierzchni działki nr [...] (...ha) uprawiany był [...] , a zleceniodawcą zabiegów agrotechnicznych na tej działce był A. K , tłumacząc przyczyny błędnej informacji z dnia [...] r. M S początkowo w postępowaniu administracyjnym oświadczył, że w roku gospodarczym uprawiał całą działkę nr[...] . Następnie stwierdził, że uprawiał jedynie połowę tej działki. Oświadczył też, że na działce nr [...] uprawiał [...] w sytuacji, gdy bezspornie w toku postępowania administracyjnego stwierdzono, że nie była tam uprawiana[...] , a [...] Po dokonaniu tych ustaleń, M S stwierdził, że uprawiał tam [...] Biorąc pod uwagę treść tych wzajemnie wykluczających się oświadczeń Sąd stwierdził, że są one niewiarygodne. Oświadczeniom M S przeczy także oświadczenie sołtysa W K , z którego wynika, że na działce nr [...] w roku gospodarczym [...] r. był zasiany i [...] Poza zweryfikowanym oświadczeniem Spółki A - H M S nie przedstawił też żadnych dokumentów na okoliczność tego, że w roku gospodarczym[...] uprawiał działkę nr [...] . Sąd stwierdza zatem, że zgromadzone w sprawie dowody przeczą oświadczeniu skarżącego, że w [...] r. użytkował połowę działki nr [...] Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że decyzja nr [...] z dnia [...] r., którą organ I instancji przyznał skarżącemu płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na [...] r. w pomniejszonej wysokości [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej, a także zaskarżona decyzja organu II instancji z dnia [...] r. nr[...] , utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję I instancji, są prawidłowe. M. S nie był bowiem w [...] r. faktycznym użytkownikiem działki nr [...] Z uwagi na wykluczenie działki nr [...] z wniosku oraz na inne uchybienia wpływające na treść decyzji, organ I instancji prawidłowo wyliczył procentową różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią uprawnioną do płatności. Z uwagi na to, że wyniosła ona [...] % dla obydwu grup płatności, prawidłowo zastosowano sankcję pomniejszenia jednolitej płatności obszarowej i odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna i orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło