III SA/Wr 80/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi A. A. na czynność Marszałka Województwa D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na projekt [...] w ramach Działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności Marszałka Województwa D. A. A. (zwany w dalszej części uzasadnienia "skarżącym") złożył w dniu [...] r. w urzędzie Marszałkowskim Województwa D. cztery wnioski o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania 413: "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, na projekty pn. "[...] 1", "[...] 2", "[...] 3" oraz "[...] 4". Zgodnie z przedstawionymi projektami: celem operacji [...] było odtworzenie tradycyjnego warsztatu tkackiego, ekomuzeum, w którym odbywać się będzie obróbka włókna lnianego; [...] miał pozwolić na udostępnianie tradycyjnego, historycznego warsztatu tkackiego; [...] miał na celu szkolenia, w tym przeprowadzenie stosownych warsztatów przy tradycyjnych tkalniach; natomiast [...] miał w swym założeniu stworzyć ścieżkę dydaktyczno – przyrodniczą na obszarach Natura 2000. Pismem z dnia [...] r. poinformowano skarżącego o odmowie przyznania pomocy, z uwagi na sztuczny podział projektów, będących w istocie jednym projektem, podzielonym w celu uzyskania wyższych środków. Po rozpoznaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, złożonego przez skarżącego, Marszałek Województwa w dniu [...] r. poinformował stronę, że podtrzymuje wcześniejsze stanowisko. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wnioski "[...] 1", "[...] 2", "[...] 3" są ze sobą ściśle powiązane i zostały przez wnioskodawcę sztucznie rozdzielone. Organ wyjaśnił, że sztuczny podział projektów wyklucza możliwość przyznania pomocy, natomiast jeżeli strona nie dysponuje środkami na realizację jednego projektu, który obejmowałby remont i wyposażenie warsztatu wraz ze szkoleniami, powinien podzielić projekty na dwa etapy. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania administracyjnego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: • § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 138 poz. 868 z późn. zm.); • art. 4 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich; • naruszenie zasad postępowania administracyjnego, wskazanych w art. 6, 7, 8 kpa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że co prawda zgodnie z art. 8 ust. rozporządzenia Komisji, nie dokonuje się płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne celami danego systemu wsparcia, i ta właśnie norma prawna legła u podstaw wydanego rozstrzygnięcia, jednak, jak podkreślił autor skargi, normy tej nie można traktować jako ogólnej klauzuli pozwalającej na dowolną odmowę przyznawania pomocy projektom. Dodatkowo skarżący wskazał, że organ w żaden sposób nie udowodnił, aby podział przedstawionych projektów, miał na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, co z kolei jest warunkiem niezbędnym do zastosowania przytoczonej normy. W skardze zarzucono również, że dokonany podział projektów [...], wbrew stanowisku organów, nie jest podziałem sztucznym i nie zmierza do uzyskania zawyżonej pomocy. Jak wyjaśniono, stosowne do § 5 ust. 7 rozporządzenia z dnia 8 lipca 2008 r., łączna wartość uzyskanej przez jednego beneficjenta pomocy nie może przekroczyć kwoty 100 000 złotych. Łączna wartość wszystkich projektów przedstawionych przez skarżącego, kwoty tej nie przekraczała. W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W myśl treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje czy postanowienia podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Przeprowadzając we wskazanym zakresie kontrolę legalności rozstrzygnięcia w sprawie, Sąd stwierdził, że narusza ono przepisy prawne, co spowodowało konieczność stwierdzenia bezskuteczności czynności odmowy przyznania pomocy. W rozpoznawanej sprawie, organ administracji – po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego – uznał, że przedstawione przez skarżącego projekty pod nazwami: [...] 1, [...] 2, [...] 3, naruszają art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. UE L 25/8 z dnia 28 stycznia 2011 r., zgodnie z którym, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego wsparcia. Z analizy przedstawionej przez organ wynika, że wszystkie projekty złożone przez skarżącego dotyczą w istocie jednego przedsięwzięcia – odtworzenia historycznego warsztatu tkackiego oraz przeprowadzenia odpowiednich szkoleń i zostały przez wnioskodawcę sztucznie wydzielone w celu otrzymania wyższej kwoty pomocy. W ocenie Sądu konstatacja taka, w świetle akt sprawy i przytoczonych przepisów, jest co najmniej przedwczesna. Przepisy prawne przytoczone przez organ administracji na uzasadnienie odmowy przyznania pomocy, jako warunek sine qua non ich zastosowania, wymagają ustalenia, że podział projektu został dokonany w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Ustalenie takie oznacza wykazanie przez organ ponad wszelką wątpliwość, że wnioskodawca projektu stara się stworzyć warunki pozwalające na uzyskanie płatności innej, niż w wypadku, gdyby warunków takich nie przedstawił. Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie, ustaleń takich brakuje. Organ w żadnym z pism podejmowanych w toku postępowania okoliczności takich nie wykazał. Co więcej, próby takiej nie podjął nawet na etapie postępowania sądowego. Odmawiając przyznania pomocy ograniczono się wyłącznie do stwierdzenie, że skoro skarżący podzielił projekt na sztuczne części – wg. organu - i złożył kilka wniosków zamiast jednego, to dofinansowanie nie może zostać przyznane. Brak jest natomiast wykazania, że w sprawie ziściła się również przesłanka przewidziane w zd. 2 art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., tj., że podział został dokonany w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Tymczasem, w ocenie Sądu, w sprawie nie tylko nie podjęto kroków w celu wyjaśnienia zamiaru uzyskania przez skarżącego takich korzyści, ale takiemu ewentualnemu ustaleniu przeczy fakt, że nawet łączna kwota wszystkich złożonych wniosków o dofinansowanie, nie przekracza kwoty łącznego maksymalnego uzyskania pomocy przez jednego beneficjenta. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego organ zobligowany będzie do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w motywach niniejszego wyroku, odnoszącej się tak do materialnoprawnych, jak i proceduralnych aspektów sprawy. Tym samym rozpozna wniosek o przyznanie pomocy ponownie, w szczególności ustalając, czy w przypadku niepodzielnia projektów na odrębne wnioski, skarżący uzyskałby ewentualnie mniejszą dopłatę oraz czy podział ten miał na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu, a w przypadku uzyskania odpowiedzi pozytywnej, wykazanie jaka to korzyść Z tych powodów, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.