III SA/Wr 80/14

WyrokWSA we Wrocławiu2014-05-06

Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Marcin Miemiec, Jerzy Strzebinczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich była zasadna, gdy wnioskodawca złożył pierwotny wniosek w terminie, a następnie dokonał jego korekty, która według organu została złożona po terminie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy wadliwie zastosowały przepisy prawa, myląc konsekwencje złożenia wniosku po terminie z konsekwencjami złożenia poprawek do wniosku po terminie. Wnioskodawca złożył pierwotny wniosek w terminie, a późniejsze korekty powinny być oceniane w świetle innych przepisów niż te dotyczące złożenia wniosku po terminie. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. była nieuzasadniona.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2013 w terminie. Następnie złożył korektę wniosku, wycofując część działek. Organ pierwszej instancji wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych, a następnie odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że korekta została złożona po terminie. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i art. 61a § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądzono od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Marcin Miemiec, Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), , Protokolant Zastępca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 maja 2014 r. sprawy ze skargi R.H. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia[...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] października 2013 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem, opisanym w sentencji niniejszego wyroku, Dyrektor D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Agencja" lub "ARiMR") we W. – po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji w K. z dnia [...] października 2013 r. (Nr [...]), w którym organ ten odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zainteresowanemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie. Z dokumentacji sprawy wynikają następujące okoliczności: Na dzień [...] maja 2013 r. datowany jest pierwotny wniosek skarżącego o przyznanie mu płatności bezpośrednich na rok 2013. Wniosek ten, nadany pocztą w dniu jego sporządzenia, wpłynął do siedziby organu pierwszej instancji nazajutrz. Z kolei w dniu [...] czerwca 2013 r. strona nadała przesyłkę pocztową, w której przesłała do organu kolejny, wypełniony formularz wniosku (datowanego na dzień [...] maja 2013 r.), zaznaczając w nim, iż chodzi o "wycofanie części wniosku". Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. Kierownik BP wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych jego pierwotnego wniosku (z dnia [...] maja 2013 r.), w trybie art. 64 § 2 k.p.a., poprzez wskazanie prawidłowego oznaczenia działek rolnych (w sekcji VIII, kolumna 1). Ze zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że wezwanie to zostało doręczone [...] czerwca 2013 r. Natomiast osobnym pismem (datowanym na dzień [...] czerwca 2013 r., a doręczonym [...] czerwca 2013 r.) ten sam organ wezwał skarżącego do usunięcia identycznego braku formalnego w jego formularzu określonym jako "wycofanie części wniosku", złożonym do Biura Powiatowego ARiMR (jak stwierdza sam organ) "w dniu [...]r." W odpowiedzi na oba wezwania, skarżący złożył dwie dodatkowe korekty wniosku. Jedna z nich opatrzona została datą [...] czerwca 2013 r., natomiast na drugiej korekcie figuruje data [...] czerwca 2013 r. Uwzględniając takie realia Kierownik BP Agencji wydał w dniu [...]października 2013 r. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, powołując w podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia przepis art. 61a § 1 k.p.a. W uzasadnieniu pierwszoinstancyjnego postanowienia organ skonstatował, iż wnioskodawca skorygował swój wniosek dopiero w dniu [...] lipca 2013 r., podczas gdy wyznaczony mu w tym celu siedmiodniowy termin upływał z dniem [...] czerwca 2013 r. Zdaniem organu, trzeba zatem uznać datę [...] lipca 2013 r. jako datę złożenia kompletnego wniosku o przyznanie płatności na rok 2013. Przekroczony zatem został (o [...] dni kalendarzowych) termin przewidziany w art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, wyznaczony na składanie wniosków o płatności. W świetle tego przepisu wniosek uznaje się zaś za nieuzasadniony już w razie przekroczenia wspomnianego terminu o 25 dni kalendarzowych. Uzasadniając motywy przemawiające za utrzymaniem w mocy postanowienia Kierownika BP, organ wyższego stopnia powołał się przede wszystkim na judykaty sądów administracyjnych wydane na kanwie art. 64 § 2 k.p.a., w świetle których termin wniesienia pisma uzupełniającego braki formalne należy przyjmować za datę złożenia samego podania. Zważywszy na okoliczności tej konkretnej sprawy, Dyrektor DOR ARiMR podkreślił, iż ostateczny termin na składanie wniosków upływał z dniem [...]czerwca 2013 r. Wynika to z postanowień art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego, wedle którego wniosek składa się w okresie od 15 marca do 15 maja roku kalendarzowego, na który wnioskodawca ubiega się o płatności tego typu, w związku z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Tymczasem strona złożyła kompletny wniosek (we wcześniej podanym rozumieniu) dopiero w dniu [...] lipca 2013 r. W ocenie organu drugiej instancji, uchybienie materialnoprawnym terminom określonym w art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich powoduje, że po upływie tych terminów wniosek nie zostanie przyjęty (art. 18 ust. 3 tej samej ustawy). Skoro zatem żalący się złożył swój wniosek dopiero [...]dni kalendarzowe po ostatecznym terminie, wniosek ten nie mógł być rozpatrzony pod kątem spełnienia warunków do przyznania płatności. Na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. należało zatem odmówić wszczęcia postępowania w sprawie, ze względu na przedmiotowe kryterium wskazane w tym przepisie (postępowanie nie może być wszczęte "z innych uzasadnionych przyczyn"). W terminowej skardze do tutejszego Sądu strona zażądała uchylenia postanowień wydanych przez organy obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając organom naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji – naruszenie art. 61a § 1 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę na obowiązek organu orzekania na podstawie pełnej dokumentacji sprawy, nie zaś w oparciu o wybrane dokumenty. Podkreślono w tym kontekście, że skarżący sam dokonał zmiany swojego pierwotnego wniosku (wycofał część działek wcześniej ujętych do płatności) jeszcze przed wezwaniem go przez organ do usunięcia braków formalnych tegoż wniosku. Pierwsze wezwanie (z dnia [...] czerwca 2013 r.) odnosiło się przy tym jedynie do wniosku, w jego pierwotnym brzmieniu, a nie do wniosku zaktualizowanego poprzez zmianę dokonaną wcześniej przez samego zainteresowanego. Zdaniem skarżącego, w tej sytuacji dopiero pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. organ prawidłowo wezwał stronę do usunięcia braków formalnych, a skarżący braki te usunął w terminie wskazanym w tym ostatnim wezwaniu, to jest w dniu [...] lipca 2013 r. Natomiast wydając zaskarżone postanowienie, organ błędnie połączył wezwanie z dnia [...] czerwca 2013 r. z usunięciem braków formalnych w dniu [...] lipca 2013 r. W rezultacie dopatrzył się uchybienia terminowi do usunięcia braków formalnych. Tymczasem strona nie uchybiła terminowi zakreślonemu przez organ w wezwaniu datowanym na dzień [...] czerwca 2013 r. Autor skargi podkreślił także, iż nawet przy założeniu, że strona nie usunęła braków formalnych wniosku z dnia [...] maja 2013 r. w terminie wskazanym w wezwaniu, powinno to skutkować pozostawieniem tego wniosku bez rozpatrzenia, a nie odmową wszczęcia postępowania w sprawie. Zaakcentował wreszcie, że zmiana wniosku, dokonana w dniu [...] czerwca 2013 r. (skarżącemu chodzi zapewne o tzw. "wycofanie" części działek, ujętych treścią pierwotnego wniosku), mieści się w terminie 25 dni, liczonym od dnia 15 maja 2013 r. Wniosek podlegał zatem rozpatrzeniu. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na takie postanowienia, które – jak w niniejszej sprawie – kończą postępowanie (art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej, w skrócie, "p.p.s.a."), w tym także na postanowienia tego rodzaju wydawane przez organy administracji rolnej. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdego postanowienia, względem którego stwierdzone zostanie co najmniej jedno z naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd, rozstrzygając co prawda w granicach danej sprawy, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi, ani też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 tej samej ustawy). Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienia organów obu instancji nie mogły być utrzymane w obrocie, z następujących powodów. W sprawie doszło do niczym nieuzasadnionego, a przy tym wadliwego zastosowania różnych, odmiennych mechanizmów rodzimego prawa procesowego i materialnego oraz swoistego ich "pomieszania" z normami wynikającymi z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE. L. 2009.316.65 ze zm.), przytaczanego w dalszych wywodach jako "rozporządzenie Nr 1122/2009". Godzi się w związku z tym zauważyć, że przepisy art. 23 dopiero co wskazanego rozporządzenia przewidują w istocie dwa odrębne rozwiązania. W ust. 1 regulują mianowicie konsekwencje złożenia samego wniosku po terminie, natomiast w ust. 2 – skutki złożenia poprawek do wniosku (celowe podkreślenie składu orzekającego). Dystynkcja ta uszła ewidentnie uwadze organów obu instancji, co doprowadziło do wydania kontrolowanych przez Sąd postanowień, na podstawie (między innymi) przepisu art. 23 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009, który nie miał w sprawie w ogóle zastosowania. Wedle art. 11 ust. 2 in principio (w związku z ust. 1 akapit pierwszy) tego samego rozporządzenia, pojedyncze wnioski składa się w terminie ustalonym przez państwo członkowskie, lecz nie później niż do dnia 15 maja danego roku kalendarzowego, na który miałaby być przyznana rolnikowi pomoc, o którą się ubiega. Realizując dyspozycję przewidzianą w art. 11 ust. 2 rozporządzenia Nr 1122/2009, krajowy prawodawca przesądził – w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o płatnościach bezpośrednich" – iż wniosek o przyznanie płatności obszarowej składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja, zastrzegając dodatkowo, iż termin ten "nie podlega przywróceniu" (art. 18 ust. 3 tej samej ustawy). Niezwłocznego, dobitnego przy tym zaakcentowania wymaga, iż skarżący zachował bez wątpienia termin 15 maja, zakreślony – jako termin końcowy – zarówno w rozporządzeniu Nr 1122/2009, jak i w ustawie o płatnościach bezpośrednich, skoro w dniu tym nadał w urzędzie pocztowym przesyłkę zawierającą jego wniosek (w jego pierwotnym brzmieniu). Terminowe złożenie samego wniosku przez rolnika, czyniło bezprzedmiotowym zastosowanie postanowień art. 23 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia. Tymczasem organy obu instancji procedowały na podstawie tego właśnie przepisu, zamiast uwzględnić postanowienia ust. 2 w art. 23 rozporządzenia Nr 1122/ 2009, regulującego wszak problematykę poprawek składanych do wniosku przez rolnika (co miało miejsce w sprawie) oraz terminu do dokonywania takich poprawek. Podstawowe uchybienie proceduralne, jakiego dopuściły się organy w niniejszej sprawie, polegało na ocenie tego, konkretnego stanu faktycznego, przez pryzmat niewłaściwej normy prawnej. W realiach rozpoznawanego przypadku doszło zatem do wadliwej subsumcji. Uchybienie to mogło – z oczywistych powodów – mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też, już samo w sobie, stanowiło wystarczającą podstawę do usunięcia z obrotu orzeczeń organów obu instancji, stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Nie jest to jednak jedyne uchybienie. Otóż, wbrew odmiennemu zapatrywaniu organów, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi wcale sytuacja objęta hipotezą art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, podstawę wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stanowić mogą dwie okoliczności: a) wniesienie żądania przez osobę nie będącą stroną postępowania (w sprawie ta sytuacja nie zachodzi) lub b) gdy "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" (istnienia tej właśnie, negatywnej przesłanki, wykluczającej dopuszczalność wszczęcia postępowania wnioskowanego przez skarżącego, dopatrzyły się organy). Z takim zapatrywaniem organów nie można się zgodzić. W szczególności, nie znajduje żadnego normatywnego oparcia twierdzenie organu drugiej instancji, jakoby po upływie terminu określonego w art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich "wniosek nie zostanie przyjęty, o czym stanowi art. 18 ust. 3" tejże ustawy (cytat ze s. 4 uzasadnienia, wiersze 3-4 od góry). Po pierwsze, przypomnienia wymaga, że w tej konkretnej sprawie w ogóle nie doszło do sytuacji przekroczenia terminu do wniesienia wniosku. Ten został bowiem złożony w ostatnim dniu terminu, tzn. 15 maja 2013 r. Po drugie, sankcji odmowy wszczęcia postępowania, wskutek nieterminowego złożenia wniosku (odpowiednio – nieterminowego dokonania poprawek w pierwotnym, terminowo wniesionym wniosku) nie przewiduje wprost ani art. 18 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich (który przesądza wszak wyłącznie jedynie kwestię niedopuszczalności przywrócenia terminu zakreślonego w art. 18 ust. 2), ani też postanowienia art. 23 rozporządzenia Nr 1122/2009. W tym ostatnim akcie mowa jedynie o tym, że wniosek złożony po terminie "uznaje się za niedopuszczalny", jeżeli opóźnienie wynosi 25 dni kalendarzowych (art. 23 ust. 1 ostatni akapit, który to przepis nie ma w sprawie zastosowania, co wymaga raz jeszcze powtórzenia). Za "niedopuszczalne uznaje się" również poprawki do wniosku "po terminie określonym w art. 14 ust. 2" (art. 23 ust. 2, akapit drugi, zdanie drugie rozporządzenia Nr 1122/2009; z perspektywy tego przepisu organy nie dokonały jednak w ogóle oceny sprawy). Zdaniem składu orzekającego Sądu, kategorii "uznania wniosku za niedopuszczalny/ uznania poprawek do wniosku za niedopuszczalne" nie można jednak absolutnie utożsamiać z kategorią "innych uzasadnionych przyczyn" – w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. – które wyłączają możliwość wszczęcia postępowania, na podstawie tego ostatniego przepisu. Posiłkowego argumentu, przemawiającego za całkowitą odmiennością obu dopiero co wymienionych okoliczności, można upatrywać (w ramach reguł wykładni systemowej) w brzmieniu art. 24 akapit drugi rozporządzenia Nr 1122/ 2009, w myśl którego "jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a rolnikowi nie przyznaje się żadnych uprawnień do płatności". W świetle cytowanego sformułowania, nie można kwestionować twierdzenia, że nawet kwalifikowane przekroczenie terminu (o 25 dni kalendarzowych) na złożenie wniosku o przyznanie uprawnień do płatności nie upoważnia organu do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie, stanowiąc wyłącznie powód odmowy przyznania uprawnień do płatności, w orzeczeniu merytorycznie (a nie proceduralnie) kończącym postępowanie w sprawie (następne, celowe podkreślenia Sądu). Analogicznie należy postąpić w przypadku niezłożenia wniosku o płatności w terminie (lub nieterminowego dokonania poprawek) przy stosowaniu art. 23 rozporządzenia Nr 1122/2009, jeśli nawet uwzględnić istotną różnicę między przyznawaniem uprawnień do płatności a przyznawaniem samych płatności. Jeszcze inny charakter dyscyplinujący należy przypisać instytucji wezwań strony przez organy administracji publicznej do usunięcia formalnych braków wniosku, w trybie określonym – co do zasady – w art. 64 § 2 k.p.a., którą organy wykorzystały aż dwukrotnie w niniejszej sprawie. W tym kontekście podkreślenia wymaga zwłaszcza odmienność funkcji dotychczas rozważonych instrumentów, zakreślających czasowe ramy dla dokonania przez samego zainteresowanego (stronę) pewnych czynności procesowych (w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy chodziło o: złożenie wniosku i o możliwość dokonania w nim, samodzielnie, poprawek), wobec celów, do osiągnięcia których służyć ma wezwanie organu. Otóż w pierwszym przypadku, chodzi wyłącznie o zakreślenie ram czasowych, których przekroczenie nie pozwoli już stronie na samodzielne dokonywanie określonych czynności bądź ich zmiany. Natomiast ratio legis wezwań organu upatrywać należy w konieczności zapobiegania przez legislatora sytuacji, w której pewne uchybienia formalne, uniemożliwiające nadanie biegu sprawie, nie są eliminowane w stosownym czasie, co powodowałoby stan niepewności w odniesieniu do samego rozpoczęcia procedowania przez organy. Terminy wyznaczone w art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz w art. 23 (ust. 1 i 2) rozporządzenia Nr 1122/2009 pełnią tą pierwszą rolę. Zakreślają mianowicie granice czasowe, w ramach których zainteresowany może złożyć wniosek o przyznanie mu stosownej pomocy i samodzielnie dokonywać poprawek w złożonym wniosku. Wspomniano już, że ewentualne przekroczenie tych terminów skutkować powinno merytorycznym rozpatrzeniem sprawy, z zastosowaniem przewidzianych sankcji, z odmową przyznania płatności włącznie, jeśli wniosek (nawet poprawiony przez samego zainteresowanego) nie pozwala na udzielenie żądanej pomocy. Jak słusznie zauważono w skardze, nieusunięcie braków formalnych w wyznaczonym terminie, skutkować może jedynie pozostawieniem podania bez rozpatrzenia, czego wszak organy nie uczyniły. Funkcjonalnego rozróżnienia obu instytucji dokonuje zresztą także prawodawca unijny. Oprócz bowiem terminowego ograniczenia dopuszczalności składania samych wniosków pomocowych i dokonywania w nich poprawek (art. 23 rozporządzenia Nr 1122/2009) przewiduje przecież bowiem możliwość poprawiania wniosku o przyznanie pomocy "w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy" (art. 21 tego rozporządzenia). W sprawie stanowiącej przedmiot niniejszego sporu sądowoadministracyjnego organy straciły z pola widzenia dopiero co przedstawioną odmienność funkcjonalną poszczególnych rozwiązań normatywnych. Doprowadziło to w konsekwencji do kuriozalnej sytuacji i takiegoż rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli nawet przyjąć za poprawny tok rozumowania organów, bazujący na założeniu, że dopiero moment ostatecznego uzupełnienia braków formalnych decyduje o chwili złożenia wniosku, to skonstatować trzeba byłoby, że 25-dniowy, maksymalny termin do wniesienia podania w niniejszej sprawie upływał z końcem dniem [...]czerwca 2013 r. (poniedziałek). Skoro tak, to bezwzględnym obowiązkiem organu pierwszej instancji było – przy stwierdzeniu braków formalnych wniosku i w imię realizacji standardu postępowania wyznaczonego postanowieniami art. 9 k.p.a. (zwłaszcza zaś w trosce o to, by wnioskodawca nie doznał szkody) – zareagować odpowiednio szybko, wzywając go, jednym pismem, do usunięcia braków formalnych zarówno pierwotnego wniosku, jak i jego "częściowego wycofania". Ten drugi formularz wpłynął wszak do siedziby organu już [...] czerwca 2013 r. (prezentata organu pierwszej instancji). Tymczasem, wbrew powinności wynikającej z art. 9 k.p.a., organ ten wystosował dwa osobne wezwania do skarżącego, z których już pierwsze (datowane na dzień [...] czerwca 2013 r. (doręczone stronie w dniu [...] czerwca 2013 r.) było – jeśli podzielić bezkrytycznie przedstawiany teraz pogląd organu – bezprzedmiotowe, skoro nie było już praktycznie możliwe wyeliminowani uchybień formalnych stwierdzonych we wniosku skarżącego przez organ, przed ostatecznym terminem złożenia wniosku ([...] czerwca 2013 r.). W tej sytuacji, podzielenie stanowiska organów co do znaczenia terminu zakreślonego w art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich i w art. 23 rozporządzenia Nr 1122/2009, musiałoby prowadzić do nieuchronnej konkluzji, że to głównie wskutek opieszałości organu pierwszej instancji doszło do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie. Odmowy, dodać natychmiast trzeba, kompletnie nieuzasadnionej, z przyczyn już wcześniej naprowadzonych. Po pierwsze dlatego, że organy zaniechały dokonywania jakiejkolwiek oceny sprawy z punktu widzenia postanowień art. 23 ust. 2 rozporządzenia Nr 1122/2009, który powinien mieć w sprawie zastosowanie. W konsekwencji barku takiej oceny, nie można zaś a priori zakładać, że w rozpoznawanym przypadku skarżący dokonał samodzielnego poprawienia pierwotnego wniosku (złożonego terminowo, co wymaga raz jeszcze silnego podkreślenia), z uchybieniem terminu zakreślonego w ostatnio przywołanym przepisie. Dokonując w tym zakresie ponownej oceny sprawy, organy powinny wziąć pod uwagę to, że samodzielna poprawka do pierwotnego wniosku (datowanego na dzień 15 maja 2013 r.), opatrzona datą [...] maja 2013 r., została przez skarżącego nadana pocztą w dniu[...] czerwca 2013 r. (data wpływu tej przesyłki do organu – [...]czerwca 2013 r.). Po drugie, organy nie dokonały także oceny kwestii zachowania terminów zakreślonych do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Z uzasadnienia obu postanowień wynikałoby jednak pośrednio, że nie dopatrzyły się one naruszenia przez zainteresowanego art. 64 § 2 k.p.a. W świetle wszystkich dotychczasowych rozważań jawi się ostateczna konkluzja o wydaniu skontrolowanych przez Sąd postanowień z ewidentnym naruszeniem art. 61a § 1 k.p.c., w związku z: art. 23 i art. 21 rozporządzenia Nr 1122/2009, art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz art. 9 k.p.a. Wytknięte uchybienia mogły mieć – z powodów wcześniej już naprowadzonych – istotny wpływ na wynik sprawy (kierunek jej rozstrzygnięcia). Dlatego też, kierując się dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcia organów obu instancji (pkt I wyroku). O kosztach (pkt II) orzeczono na podstawie art. 200 tej samej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło