III SA/Wr 807/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K. do załatwienia według właściwości oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w wyniku rozpoznania zażalenia A. Z., wspólnika [...] "A" s.c. O. T., Z. H., Z. A. w K. na postanowienie Burmistrza Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] o przekazaniu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K. pisma z dnia [...] r. [...] "A" s.c. w K., celem załatwienia wg właściwości, powołując się na art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.-Prawo o ruchu drogowym (tj. z 2005 r. Dz.U. Nr 108, poz. 908 ze zmian.), art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało mocy zaskarżone postanowienie . W uzasadnieniu organ odwoławczy podał ,że Burmistrz Miasta K. uznał się niewłaściwym do rozpatrzenia sprawy pisma z dnia [...] r. [...] "A" s.c. w K., w którym żąda wydania postanowienia kończącego postępowanie wszczęte przez spółkę pismami z dnia [...] r. i [...] r., w których poinformowała Urząd Miasta K. o znajdujących się na jej parkingu strzeżonym samochodach osobowych, w celu zajęcia stanowiska w sprawie w oparciu o art. 50a ustawy-Prawo o ruchu drogowym, a to przejęcie spornych samochodów na własność gminy oraz w następstwie ustalenia wynagrodzenia za usunięcie i parkowanie pojazdów. Wskazała, że o fakcie tym Urząd był poinformowany w pismach z dnia [...] r. nr [...] oraz [...], sporządzonych przez Komendę Powiatową Policji w K. Organ I instancji uznał, że wniosek spółki / dalej skarżąca / jest skierowany niewłaściwie, bo przed Burmistrzem Miasta K. nie toczyło się i nie toczy żadne postępowanie, w którym stroną jest skarżąca,. a przedmiotem sprawy samochody osobowe marki [...] i [...], będące pod dozorem spółki. Zdaniem organu z pism Komendy Policji Powiatowej z [...]r.i [...]r. wynika, że samochód osobowy [...] nr rej. [...] został usunięty z drogi w dniu [...] r., na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] Dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w K., wydanej w oparciu o art. 130 a ust.4 ustawy-Prawo o ruchu drogowym, jako samochód pozostawiony w miejscu, gdzie jest to zabronione, utrudnia ruch i zagraża bezpieczeństwu,/art.130aust.1 pkt 1 cyt. ustawy Prawo o ruchu drogowym/ a drugi pojazd - [...] nr rej. [...] został usunięty w oparciu o dyspozycję z dnia [...]r. W ocenie organu istotnym w sprawie pozostaje to, że dyspozycja usunięcia pojazdów została wydana przez funkcjonariusza policji w oparciu o przepis art. 130a, ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r prawo o ruchu drogowym, który był podstawą przejścia tak usuniętego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z mocy samego prawa. Pojazd taki nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia (w przypadku pierwszego pojazdu od [...] r. a w przypadku drugiego od [...] r.) -uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Oznacza to, że samochody przeszły kolejno z dniem [...]r. oraz [...]r. na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa. Jednostka prowadząca parking strzeżony zobowiązana była w terminie nie później niż trzeciego dnia od upływu 6- miesięcznego terminu - zgodnie z §7 ust 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów ( Dz.U. z 2007 r. Nr 191, poz. 1377 z późn. zmianami) - powiadomić o fakcie nieodebrania pojazdu we wskazanym terminie właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu Organ gminy nie wystąpił do Policji z wnioskiem o usunięcie pojazdu lecz działanie policji podjęte było z własnej inicjatywy. Brak jest zatem wniosku inicjującego postępowanie unormowane w art. 50a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, prowadzące do przejścia własności pojazdu na gminę. Tryb usunięcia pojazdu na podstawie art. 50a Prawo o ruchu drogowym jest zupełnie inny. Jak wynika z tego przepisu - organ gminy lub zarządca drogi zgłasza policji lub straży gminnej potrzebę usunięcia pojazdu (pozostawionego bez tablic rejestracyjnych lub pojazdu, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany) - z drogi (§4 ust 2 powołanego rozporządzenia). W następstwie tego zgłoszenia Policja lub straż miejska usuwa pojazd z drogi. Usunięcie zaś polega na wydaniu odpowiedniej dyspozycji jednostce wskazanej przez starostę (§4 ust. 1 rozporządzenia). Dyspozycję wydaje funkcjonariusz po osobistym upewnieniu się, że istnieją przesłanki usunięcia pojazdu z drogi (§4 ust 3 rozporządzenia). Po wydaniu dyspozycji podmiot, który ją wydał, powinien niezwłocznie o tym poinformować komendanta powiatowego Policji, ze wskazaniem parkingu, na którym umieszczono pojazd oraz właściwy organ gminy (§5 ust.1 rozporządzenia). Po otrzymaniu powyższego organ gminy podejmuje odpowiednie czynności określone w przepisach. Organ podkreślił iż w przedmiotowej sprawie w dniu przekazania Gminie Miejskiej K. kserokopii dyspozycji usunięcia pojazdów, tj. w dniu [...]r. załączonych do pism Komendy Powiatowej Policji sporne samochody już stanowiły własność Skarbu Państwa. Zdaniem organu I instancji wskazana w piśmie Komendy Powiatowej Policji w K. z dnia [...] r. okoliczność, że tablice rejestracyjne nie należały do wskazanych pojazdów oraz brak jakiejkolwiek informacji komu, kiedy i gdzie zostały wydane, a także że nie figurują w bazie Schengen jako utracone - w świetle cytowanych przepisów nie ma znaczenia na tryb usunięcia pojazdów. Nie ma również wpływu na tryb usunięcia pojazdu fakt, iż pojazd nie został zarejestrowany na terytorium Polski. Z dyspozycji usunięcia pojazdu nie wynika, by pozostawiony pojazd nie posiadał tablic rejestracyjnych. Z przepisu art. 50a cyt. Ustawy nie wynika również, iż przesłanką stosowania trybu wynikającego z tego przepisu jest m.in. fakt, iż pojazd nie został zarejestrowany na terytorium Polski. Dlatego też Burmistrz Miasta K. nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku spółki, bo sporne pojazdy zostały usunięte na podstawie art.130a ustawy Prawo o ruchu drogowym i właściwym do podjęcia rozstrzygnięcia jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła naruszenie art. 50a ustawy-Prawo o ruchu drogowym oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.10.2007 r. w sprawie usuwania pojazdów, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Burmistrzowi Miasta K. jako organu właściwemu do załatwienia sprawy. Jednocześnie na postanowienie zażalenie złożył Naczelnik Urzędu Skarbowego K., wskazując, że organem właściwym do załatwienia sprawy jest Burmistrz Miasta K. Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wywodził, że kwestię usuwania pojazdów z drogi regulują dwa artykuły ustawy-Prawo o ruchu drogowym - art. 50a oraz art. 130a. W zależności od trybu usuwania pojazdu, a więc przepisu prawa jaki został zastosowany w określonej sytuacji faktycznej, odmiennie uregulowana jest kwestia nieodebrania pojazdu przez osobę uprawnioną w ustawowym terminie. Zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy-Prawo o ruchu drogowym usunięty pojazd nieodebrany w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przechodzi on na własność Skarbu Państwa z mocy ustawy. Organ II instancji zważył również, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3.06.2008 r. sygn. akt P 4/06 przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu jak też uznał że § 8 ust.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.10.2007 r. w sprawie usuwania pojazdów jest niezgodny z art. 130a ust. 11 pkt. 3 ustawy-Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 46, art. 21 ust.1, art. 64 ust.1 w związku z art. 31 ust.3 oraz art. 64 ust.3 Konstytucji, co skutkowało utratę obowiązującej mocy tych przepisów z dniem 12.06.2009 r. Oznacza to, że o przejściu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa nie orzeka naczelnik urzędu skarbowego lecz sąd powszechny w drodze wyroku. Nie zmienia to jednak faktu wynikającego z § 7 w/w rozporządzenia, że w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 w/w ustawy, jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Zdaniem Kolegium z akt sprawy w sposób bezsporny wynika, że policja wydała dyspozycję usunięcia pojazdu na podstawie art. 130a ustawy-Prawo o ruchu drogowym, a więc sprawę dalej powinien prowadzić Urząd Skarbowy w K., co wynika z § 7 ust. 2 w/w rozporządzenia. Nie znajduje uzasadnienia w materiale sprawy stanowisko, że własność przedmiotowych pojazdów przeszła na rzecz gminy Miasto K., zgodnie z art. 50a ust.2 ustawy-Prawo o ruchu drogowym. W ocenie organu odwoławczego skoro Naczelnik Urzędu Skarbowego również nie uznaje się za organ właściwy w sprawie, powstały spór kompetencyjny winien być rozpoznany przez właściwy organ do jego rozpatrzenia Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła A. Z., wspólnik [...] "A" Spółka Cywilna O. T., Z. H., Z. A. w K. zarzucając Kolegium naruszenie art.50a w zw. z art. 130a ustawy z dnia 20.06.1997r.-Prawo o ruchu drogowym, art. .6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 kpa, § 4 ust.2, §7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.10.2007r. w sprawie usuwania pojazdów, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podała ,że z przepisu art.50a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wynika, że jedynym inicjatorem postępowania w zakresie usunięcia pojazdu z drogi musi być wyłącznie gmina .Nie jest to warunek konieczny aby gmina stała się organem właściwym do załatwienia sprawy, która okazała się właściwa w toku czynności sprawdzających wykonanych przez policję za organ właściwy do rozstrzygnięcia W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki sad administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art.1 par.2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153,poz.1269) właściwość sadów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkująca wznowienie postępowania – art.145 par.1 lit.a,c,b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr153,poz.1270 ze zm. – dalej p.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest ustalenie, czy samochody [...] i [...] zostały usunięte z drogi w dniu [...]r. i [...]r na podstawie art. 50a ust. 1 czy też art. 130a ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. W zależności od tego, organem właściwym do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie przepadku pojazdu jest organ samorządu terytorialnego ( gmina), bądź organ administracji rządowej ( Naczelnik Urzędu Skarbowego). Kwestię usuwania pojazdów z drogi regulują więc dwa artykuły ustawy. W zależności od trybu usuwania pojazdu – przepisu prawa jaki został zastosowany w określonej sytuacji faktycznej – odmiennie jest uregulowana kwestia nieodebrania pojazdu przez osobę uprawnioną w ustawowym terminie. Stosownie do art. 50a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy. Natomiast na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 1 lit. cytowanej ustawy pojazd jest usunięty z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu, zaś stosownie do ust.10 usunięty pojazd nieodebrany w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przechodzi on na własność Skarbu Państwa z mocy ustawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, stan faktyczny niniejszej sprawy wskazuje, że przedmiotowe auta zostały usunięte z drogi w trybie art. 130a ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy ,w tym z dyspozycji usunięcia pojazdu, wynika, iż pojazdy zostały usunięte z drogi gdyż były pozostawione w miejscu, gdzie jest to zabronione, utrudniają ruch i zagrażają bezpieczeństwu. Ponadto należy zauważyć, iż to Policja wydała dyspozycję o usunięciu pojazdu z drogi spółce cywilnej "A" i umieszczeniu na parkingu strzeżonym prowadzonym przez tę spółkę w K. przy ul. [...]. Ten tryb postępowania przewidziany jest bowiem wyłącznie w przypadku usunięcia pojazdu na podstawie art. 130a ust. 1-3 omawianej ustawy W tej sytuacji brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie, iż doszło do usunięcia z drogi pojazdów w trybie art. 50a ust. 1 cytowanej ustawy jako pojazdu porzuconego. Za powyższą oceną faktów przemawia dodatkowo pismo Komendy Powiatowej Policji w K. z [...]r. do Burmistrza Miasta K. w którym informuje iż przyjęty początkowo tryb usunięcia pojazdów w oparciu o art. 130a pkt. 1 ust. 1 Prawa o ruchu drogowy okazał się trybem niewłaściwym ponieważ w trakcie dalszych czynności sprawdzających okazało się, że tablice rejestracyjne nie należały do spornych pojazdów ani nie ustalono ich właścicieli, a wobec tego należałoby zastosować tryb z art.50a ustawy". Zdaniem Sądu kwalifikacji trybu usunięcia pojazdu z drogi należy dokonywać w oparciu o fakty zaistniałe w momencie dokonania usunięcia, a nie w oparciu o stanowisko wyrażone po upływie kilku lat od zdarzenia przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej .Ewentualne uchybienia formalne, jeżeli miały miejsce ,nie mogą determinować przyjęcia trybu usunięcia pojazdu z drogi. Kryterium decydującym w kwestii przejęcia pojazdu na własność jest przyczyna usunięcia pojazdu. Pierwotną przyczyną wydania dyspozycji usunięcia samochodu była okoliczność pozostawienia w miejscu zabronionym. utrudniającym ruch i zagrażającym bezpieczeństwu/bez oświetlenia/ Ponadto z akt sprawy nie wynika aby gmina zwracała się o usunięcie pojazdów czy też wzywała właścicieli czy posiadaczy pozostawionych pojazdów. Dyspozycję usunięcia samochodu wydał funkcjonariusz policji [...]r. i [...]. w oparciu o art.130a ust.4, inicjując postępowanie w trybie art.130 a Prawa o ruchu drogowym. Skoro auta zostały usunięte z drogi w trybie art. 130a ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym właściwym do rozstrzygnięcia sprawy jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. Nie znajduje więc uzasadnienia w zgromadzonym materiale sprawy stanowisko ,że własność pojazdów przeszła na rzecz gminy. Podnieść należy, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3.06.2008 r. sygn. akt P 4/06 przepis art. 130 ust. 10 w/w ustawy został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu jak też uznał że § 8 ust.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.10.2007 r. w sprawie usuwania pojazdów jest niezgodny z art. 130a ust. 11 pkt. 3 ustawy-Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 46, art. 21 ust.1, art. 64 ust.1 w związku z art. 31 ust.3 oraz art. 64 ust.3 Konstytucji, co skutkowało utratę obowiązującej mocy tych przepisów z dniem 12.06.2009 r. Oznacza to, że o przejściu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa nie orzeka naczelnik urzędu skarbowego lecz sąd powszechny w drodze wyroku. Sąd orzekający podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że nie zmienia to jednak faktu wynikającego z § 7 w/w rozporządzenia, że w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 w/w ustawy, jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Zatem sprawę dalej powinien prowadzić Urząd Skarbowy w K., co wynika z § 7 ust.2 cytowanego rozporządzenia. W związku z powyższym w ocenie sądu brak jest podstaw do uznania, że organem właściwym do załatwienia sprawy jest Burmistrz Miasta K. W tym stanie rzeczy za nieuzasadnione należy uznać zarzuty zawarte w złożonej skardze odnoszące się do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jak też przepisów prawa materialnego. Z powyższych względów ,mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, Sąd na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę ,jako nieuzasadnioną oddalił, orzekając jak w sentencji wyroku.