III SA/Wr 808/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-01-31
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Maciej Guziński, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pełnej kwoty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na rok 2016, wynikająca z pomniejszenia powierzchni kwalifikującej się do płatności na podstawie analizy ortofotomapy i systemu LPIS/GIS, jest zgodna z prawem, mimo twierdzeń rolnika o rekultywacji gruntów i posiadaniu ich od niedawna?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przyznanie płatności ONW jest uzależnione od powierzchni kwalifikującej się do płatności, która jest ustalana na podstawie systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS/GIS) i aktualnej ortofotomapy. Rekultywacja gruntów i ich niedawne nabycie nie stanowią okoliczności nadzwyczajnej ani siły wyższej, a płatność przysługuje do użytków rolnych, na których prowadzona jest działalność rolnicza przez cały rok kalendarzowy. Raport jednostki certyfikującej i zdjęcia wykonane przez rolnika nie mogą podważyć ustaleń opartych na systemach GIS.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2016, deklarując określoną powierzchnię na kilku działkach. Organ I instancji przyznał płatność w pomniejszonej wysokości ze względu na stwierdzone nieprawidłowości dotyczące powierzchni kwalifikującej się do płatności. Po uchyleniu decyzji i ponownym rozpatrzeniu, organ I instancji ponownie przyznał płatność w pomniejszonej wysokości. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na rozbieżności między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią kwalifikującą się do płatności, wynikające z analizy systemu LPIS/GIS i ortofotomapy. Rolnik w skardze zarzucił naruszenie przepisów UE, brak uwzględnienia okoliczności nadzwyczajnej, pominięcie dowodów (raport JC, zdjęcia) oraz brak wizji lokalnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Tomasz Świetlikowski, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016 oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2017 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwany dalej k.p.a.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.) oraz na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 562 ze zm.), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej Dyrektor ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) - po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] lipca 2017 r. (nr [...]) w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016 dla P. G. (dalej skarżący, strona) – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2016 r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w K. wniosek o przyznanie płatności na rok 2016. W sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych skarżący zadeklarował pięć działek ewidencyjnych o nr [...], [...], [...],[...] oraz [...]/[...], położonych w województwie d., powiecie k., gminie B. K., obrębie S. W. W sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych strona wskazała do płatności ONW w strefie ze specyficznymi utrudnieniami działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Do wniosku skarżący dołączył oznaczone załączniki graficzne.
W odpowiedzi na wezwanie organu o złożenie wyjaśnień, skarżący złożył korektę wniosku wraz z aktem notarialnym oraz kopią mapy ewidencyjnej dla działki nr [...]/[...]oraz uproszczony wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...]/[...].
Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. organ I instancji poinformował skarżącego o maksymalnym kwalifikowanym obszarze PEG dla działek ewidencyjnych o nr [...], [...],[...] oraz [...]/[...]. W odpowiedzi skarżący złożył protokół z przeprowadzonej kontroli przez Jednostkę Certyfikującą (JC) – "A" Sp. z o.o. stwierdzający aktualny stan jego gruntów w gospodarstwie. Dodatkowo skarżący oświadczył, że na dzień złożenia wniosku działki były użytkowane zgodnie ze szkicem, zaś cała powierzchnia zaznaczona na załącznikach graficznych jest użytkowana rolniczo zgodnie z deklaracją na wniosku. Ponadto skarżący dołączył szkice przebiegu uprawianych gruntów na działkach rolnych A, B, C oraz D.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. (nr [...]) Kierownik ARiMR w K. przyznał skarżącemu: płatność ON W w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na istotne rozbieżności między powierzchnią PEG wskazaną w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r., a ustaleniami poczynionymi w zaskarżonej decyzji organ winien dokonać powtórnej weryfikacji powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności na spornych działkach oraz rozważyć czy konieczne są oględziny spornych działek w terenie w celu ustalenia prawidłowej powierzchni PEG.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik ARiMR w K. decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. przyznał skarżącemu płatność ONW w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia o kwotę w wysokości [...] zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący nie zgodził się ze stwierdzoną przez organ I instancji powierzchnią ewidencyjno – gospodarczą (PEG) na działkach ewidencyjnych nr [...],[...] i [...]/[...]. Podniósł, że odmówiono mu rzetelnego ustalenia wielkości zgłaszanych działek. Wskazał również, że działki zostały zadeklarowane zgodnie ze stanem faktycznym, co potwierdza raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych w jego gospodarstwie przez JC. Dodatkowo wskazał, że sporne działki były zakrzaczone, wobec czego rozpoczął natychmiastową rekultywację. Widząc, że dotrzyma agrotechnicznych terminów złożył wniosek o przyznanie płatności.
Dyrektor ARiMR zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wskazał, że tryb i warunki przyznawania płatności ONW uregulowano w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364 ze zm., zwanym dalej: rozporządzeniem ONW) i powołał przepisy regulujące warunki przyznawania płatności ONW. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest powtórne rozpatrzenie sprawy z wniosku skarżącego o przyznanie płatności ONW, zakończonej w I instancji decyzją, mocą której przyznano skarżącemu płatność obszarową w pomniejszonej wysokości z uwagi na nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli administracyjnej, w wyniku której ustalono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2016. Podkreślił, że zasadniczy spór sprowadzał się do prawidłowości poczynionych przez organ I instancji ustaleń w zakresie kwalifikowalności powierzchni działek rolnych A, B i D położonych na działkach ewidencyjnych odpowiednio [...],[...] i [...]/[...]. Organ II instancji wskazał, że skarżący zadeklarował do płatności na działce rolnej A (działka ewidencyjna nr[...]) powierzchnię [...] ha, natomiast w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wykluczono z płatności na tej działce rolnej areał [...] ha. Powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha. W przypadku działki rolnej B (działka ewidencyjna nr [...]) – powierzchnię [...] ha, natomiast w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wykluczono z płatności areał [...] ha. Powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha. W przypadku działki rolnej D (działka ewidencyjna nr [...]) skarżący zadeklarował powierzchnię [...] ha, natomiast w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wykluczono z płatności na tej działce rolnej areał [...] ha. Powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha.
Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii dotyczącej nieprawidłowego wyznaczenia przez organ I instancji powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) dla działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności, organ wyjaśnił, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zgodnie z art. 67 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli zwany "system zintegrowanym" obejmujący między innymi system identyfikacji działek rolnych, który w myśl art. 70 ust. 1 rozporządzenia ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000, a od 2016 r. w skali 1:5.000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Przy użyciu wskazanych wyżej narzędzi informatycznych przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o płatność, mające na celu wykrycie nieprawidłowości dotyczących m.in. różnicy między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku, a działkami odniesienia zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych. System Identyfikacji Działek Rolnych (ang. Land Parcel Identification System - LPIS) to system pozwalający na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, tzn. powierzchni uprawnionej do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocy oraz kontroli w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. Tym samym system LPIS/GIS stanowi w ARiMR jedną centralną bazę danych, zasilaną z kilku źródeł danych, przez co granice i powierzchnie działek ewidencyjnych (referencyjnych) stanowią uniwersalną bazę do wyliczenia powierzchni odniesienia w LPIS dla różnych schematów pomocowych.
Organ odwoławczy podkreślił, że po przeanalizowaniu dostępnej dokumentacji, w tym aktualnej ortofotomapy (data wykonania zdjęcia 22 maja 2016 r.), stwierdził, iż powierzchnia PEG dla działek ewidencyjnych o nr [...],[...] oraz [...]/[...]wynosi odpowiednio [...] ha, [...] ha oraz [...] ha. Podkreślił, że w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] wyłączony z płatności areał stanowi obszar zadrzewiony zlokalizowany w północno-wschodniej części działki. W przypadku działki ewidencyjnej nr [...] z płatności został wykluczony obszar nieużytkowany rolniczo (zadrzewiony) znajdujący się w środkowej części działki wzdłuż jej południowej granicy, obszar znajdujący się w zachodniej części działki (stanowiący największy obszar wykluczonego areału) oraz obszar zlokalizowany w północnej części działki graniczący z działką ewidencyjną o nr [...]. W przypadku działki ewidencyjnej nr [...]/[...] z płatności wykluczono obszar nieużytkowany rolniczo (zadrzewiony) zlokalizowany w narożniku wschodniej części działki, graniczący z działką ewidencyjną nr [...]/[...] oraz drogą o nr [...]. Powyższe obrazuje aktualna ortofotomapa. Organ II instancji zauważył również, że powierzchnia PEG na spornych działkach weryfikowana była na podstawie zgłoszonych rozbieżności (metryczka w aktach sprawy) i w wyniku poczynionych ustaleń organ stwierdził, że nie ma podstaw do modyfikacji powierzchni PEG ustalonych dla spornych działek. Dodatkowo zauważył, że ewentualne zabiegi przeprowadzone przez stronę w postaci oczyszczenia danej działki z samosiejek w trakcie danego roku, mogą stanowić podstawę zmiany powierzchni PEG w latach następnych. Sam skarżący w piśmie odwoławczym wskazał, że część działek nabył w lutym, a część działek wydzierżawił w kwietniu 2016 r. Działki były zakrzaczone i zadrzewione więc przystąpił do przywrócenia gruntów do użytkowania. Podkreślił, że z płatności zostały wykluczone grunty nieużytkowane rolniczo. Dołączone zatem do odwołania zdjęcia wykonane przez skarżącego w dniu 30 lipca 2017 r. nie mogą być podstawą zmiany powierzchni PEG na rok 2016.
Odnosząc się do pisma z dnia 5 grudnia 2016 r. wskazującego powierzchnie PEG dla zgłaszanych działek organ wskazał, że karta informacyjna jedynie informuje o powierzchni PEG na danej działce ewidencyjnej, jednak nie przesądza o tym, że do takiej powierzchni zostanie przyznana producentowi płatność na dany rok. Producent rolny jest natomiast obowiązany do weryfikacji przed złożeniem wniosku powierzchni użytkowanej rolniczo, przez jej dostosowanie do stanu faktycznego na dany rok. Karta informacyjna nie zwalnia bowiem producenta z odpowiedzialności za zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym.
Odnosząc się do dołączonego przez skarżącego dowodu w postaci wykazu działań agrotechnicznych przeprowadzanych na spornych działkach, organ odwoławczy wskazał, że nie podważa, że takie zabiegi były przeprowadzane, a konieczność prowadzenia rejestru wynika z realizacji programu ekologicznego. Jednakże powierzchnia, na której zostały przeprowadzone te zabiegi jest wpisywana w rejestrze przez skarżącego a zatem nie zawsze będzie uwzględniać powierzchnię PEG wyznaczoną przez ARiMR. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że inspektorzy JC wykonujący kontrole gospodarstw pod kątem realizacji wymogów dla rolnictwa ekologicznego nie dokonują pomiarów działek i w tym zakresie opierają się na oświadczeniu rolnika. Zatem wskazane w załączniku stanowiącym część raportu z JC powierzchnie działek rolnych nie są wynikiem dokonanych w tym zakresie ustaleń faktycznych wykonanych przez inspektora JC poprzez wykonanie jakiegokolwiek obmiaru, ale stanowią deklarację producenta rolnego. Z tej też przyczyny raport z JC nie może stanowić w zakresie stwierdzonych rzeczywistych powierzchni działek rolnych przeciwdowodu wobec pomiarów dokonanych na materiale cyfrowym zgodnie z wyżej wskazanymi zasadami.
Dyrektor zauważył także, że organ może zlecić przeprowadzenie kontroli powierzchni działki rolnej, ale tylko wtedy, gdy zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jest niejednoznaczny, niepełny i nie pozwala organowi w sposób niebudzący wątpliwości ustalić powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności na danej działce zgłoszonej do płatności. Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że ustalenia poczynione przez organ I instancji są prawidłowe.
W ostatniej części uzasadnienia organ wskazał sposób obliczenia płatności ONW.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie rozporządzenia UE 1307/213. Wskazał, że stosownie do artykułu 32 ust. 4 obszary uznaje się za kwalifikujące jeśli są one zgodnie z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy z wyjątkiem działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej. Podkreślił, że w jego sprawie okoliczność nadzwyczajna wystąpiła bezspornie, ponieważ grunty nabył w lutym 2016 r. oraz wydzierżawił w kwietniu 2016 r. Zauważył, że wniosek składał po raz pierwszy otrzymując status młodego rolnika. Zdaniem skarżącego, miał on do 31 maja 2016 r. czas na pełną rekultywację gruntów, złożenia wniosku i otrzymania dotacji. Zarzucił także naruszenie: art. 70 ust. 1 rozporządzenia UE 1306/2013, poprzez niewydanie decyzji na aktualny stan użytkowania gruntów zgłoszonych do dopłat; art. 58 i 59 wyżej wymienionego rozporządzenia nie dokonując wizji w terenie. Ponadto skarżący podkreślił, że w sprawie pominięto: protokół "A" Sp. z o. o.; okoliczność nadzwyczajną w rozumieniu rozporządzenia UE 1307/213 art. 32 ust. 4; zdjęcia wykonane aparatem cyfrowym załączone do odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 5 stycznia 2018 r. skarżący wniósł o dołączenie jako dowodów: ortofotomapy, wypisów z rejestrów gruntów, oświadczeń świadków w celu udowodnienia, że bez kontroli na miejscu nie można było wydać niekorzystnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369; zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania innych reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").
Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, w sprawie przyznania skarżącemu przedmiotowych płatności nie narusza prawa procesowego i materialnego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Istota sprawy sprowadza się do kwestii ustaleń w zakresie kwalifikowalności powierzchni działek rolnych A, B i D położonych odpowiednio na działkach ewidencyjnych:[...], [...] i [...]/[...]. Skarżący zadeklarował do płatności na działce A powierzchnię [...] ha. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha. Na działce B zadeklarował do płatności powierzchnię [...] ha. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha. Na działce D zadeklarował powierzchnię [...] ha. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha.
Skarżący nie zgadza się z powyższymi ustaleniami powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) na przedmiotowych działkach kwalifikującej do płatności rolnych. Podniósł, iż grunty te nabył w lutym 2016 roku, a część wydzierżawił w kwietniu 2016 roku spełniając warunek posiadania gruntów na dzień 31 maja roku, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności. Podniósł, że obszary wyłączone z płatności były na dzień 31 maja 2016 roku w pełni rekultywowane. Zarzucił, że organ odmówił przeprowadzenia wizji lokalnej, która ustaliłaby faktyczną powierzchnię na spornych gruntach, że nie uwzględnił przedstawionych dowodów w postaci protokołu Jednostki Certyfikującej "A" Sp. z o.o., zdjęć wykonanych aparatem cyfrowym dołączonych do odwołania z dnia 02.08.2017 roku oraz okoliczności nadzwyczajnej rozumieniu art. 32 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) UE nr 1307/201 dnia 17 grudnia 2013 roku.
Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, tryb i warunki przyznawania płatności ONW reguluje rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 roku w spawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami", objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364 ze w dalszej części uzasadnienia zwanym "rozporządzeniem ONW".
Zgodnie § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych:
1) na których jest:
a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L. 2013 r. 347, 549 z 20.12.2013, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013", o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwana dalej "działką rolną";
b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013;
2) położonych na obszarach ONW.
Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia ONW wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych w których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikający, stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Przy ustalaniu wysokości płatności uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Wskazać należy w tym zakresie, że zgodnie z art. 67 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zgodnie z art. 67 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli zwany "system zintegrowanym" obejmujący między innymi system identyfikacji działek rolnych (art. 68). Ten system identyfikacji działek rolnych, stosownie do art. 70 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 ustanawiany jest w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki.
Z powyższego wynika, że przedmiotowe płatności są przyznawane nie do całej powierzchni ewidencyjnej działki, ale do powierzchni działki rolnej na której prowadzona jest działalność rolnicza położonej, na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 i do powierzchni nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Stosownie do art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L.2013.347.608 z dnia 2013.12.20), kwalifikujący się hektar" oznacza: a) wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, w tym obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w państwach członkowskich przystępujących do Unii w dniu 1 maja 2004 r., które w momencie przystąpienia zdecydowały się na stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub - w przypadku gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane w przeważającym zakresie do prowadzenia działalności rolniczej; lub b) każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008 r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych, odpowiednio, w tytule III oraz IVa rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 i który:
nie jest już zgodny z definicją "kwalifikującego się hektara" na mocy lit. a) w wyniku wdrożenia dyrektywy 92/43/EWG, dyrektywy 2000/60/WE oraz dyrektywy 2009/147/WE;
w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest zalesiony zgodnie z art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art. 43 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013; lub
w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest obszar odłogowanym zgodnie z art. 22, 23 i 24 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999, art. 39 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 28 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c tego rozporządzenia "działalność rolnicza" oznacza:
-produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich;
-utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub;
-prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy;
Wskazać należy jednak, że zgodnie art. 32 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.
Z powyższych rozwiań wynika, że pojęcie kwalifikującego hektara obejmie grunty rolne wykorzystywane dla działalności rolniczej przez cały rok kalendarzowy.
Jak wynika z akt sprawy, w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] wyłączony z płatności areał stanowi obszar zadrzewiony zlokalizowany w północno-wschodniej części działki. W przypadku działki ewidencyjnej nr [...] z płatności został wykluczony obszar nieużytkowany rolniczo (zadrzewiony) znajdujący się w środkowej części działki wzdłuż jej południowej granicy, obszar znajdujący się w zachodniej części działki (stanowiący największy obszar wykluczonego areału) oraz obszar zlokalizowany w północnej części działki graniczący z działką ewidencyjną o nr [...]. W przypadku działki ewidencyjnej nr [...]/[...] z płatności wykluczono obszar nieużytkowany rolniczo (zadrzewiony) zlokalizowany w narożniku wschodniej części działki, graniczący z działką ewidencyjną nr [...]/[...] oraz drogą o nr [...].
Jak podnosi skarżący, wykluczony z płatności areał został przywrócony do użytkowania rolniczego po lutym i kwietniu 2016 roku. Powyższe oznacza jednak, że na gruntach zgłoszonych do płatności na 2016 rok nie była prowadzona przez cały rok działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013. Tym samym nie został w sprawie spełniony warunek, określony w § 2 rozporządzenia ONW, stosownie do którego płatność przyznaje się do powierzchni działki rolnej na której jest prowadzona dzielność rolnicza. Nie podważają powyższej okoliczności, oświadczenia świadków o rekultywacji gruntów. Jak i wykazane przez stronę zabiegi agrotechniczne wykonane w 2016 r. na przedmiotowych gruntach.
Nie można, jak chce skarżący, uznać w sprawie zarzutu naruszenia art. 32 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, który stanowi, że obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.
Wskazać należy w tym zakresie, że z zgodnie z art. 2 ust. 2 (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r., nr 1306/2013 do celów finansowania WPR, zarządzania nią i monitorowania jej "siła wyższa" i "nadzwyczajne okoliczności" mogą zostać uznane w szczególności w następujących przypadkach:
śmierć beneficjenta;
długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;
poważna klęska żywiołowa powodująca duże szkody w gospodarstwie rolnym;
zniszczenie w wyniku wypadku budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym;
choroba epizootyczna lub choroba roślin dotykająca, odpowiednio, cały inwentarz żywy lub uprawy należące do beneficjenta lub część tego inwentarza lub upraw;
wywłaszczenie całego lub dużej części gospodarstwa rolnego, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu złożenia wniosku.
W sprawie, przy zadeklarowaniu przez skarżącego do płatności gruntów nie będących kwalifikującymi się hektarami, nie zaistniała żadna z przesłanek wskazanych powyżej. Także podnoszoną okoliczność, pozyskania gruntów wymagających rekultywacji i w konsekwencji ich rekultywowanie w 2016 r., nie można uznać za takie zdarzenie.
Wskazana powierzchnia PEG przedmiotowych działkach kwalifikująca się do płatności rolnych została ustalona na podstawie aktualnej ortofotomapy - data wykonania zdjęcia 22.05.2016 rok. Jak już wskazano, przedmiotowe płatności są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Jak wskazał organ, przy użyciu wskazanych w art. 70 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 narzędzi informatycznych przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o płatność, mające na celu wykrycie nieprawidłowości dotyczących m.in. różnicy między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku, a działkami odniesienia zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych. System Identyfikacji Działek Rolnych (ang. Land Parcel Identification System - LPIS) to system pozwalający na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, tzn. powierzchni uprawnionej do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocy oraz kontroli w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. Tym samym system LPIS/GIS stanowi w ARiMR jedną centralną bazę danych, zasilaną z kilku źródeł danych, przez co granice i powierzchnie działek ewidencyjnych (referencyjnych) stanowią uniwersalną bazę do wyliczenia powierzchni odniesienia w LPIS dla różnych schematów pomocowych.
Jednym z warunków przyznania płatności rolnych jest użytkowanie przez wnioskodawcę gruntów zgłoszonych do płatności, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością. Dofinansowanie przysługuje do rzeczywistej powierzchni kwalifikowanej do płatności. Dla potrzeb pomocy decydujące kwalifikujące znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu wykorzystywany rolniczo. Powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest ustalana na podstawie dostępnego materiału sprawy, a pojęcie działki rolnej nie musi być tożsame z pojęciem działki ewidencyjnej.
W sprawie powierzchnia ewidencyjna gruntów kwalifikujących się do płatności rolnych została dokonana w oparciu o uprawnione dokumenty, na podstawie aktualnej ortofotomapy. W konsekwencji, w razie stwierdzenia nieprawidłowości oraz niezgodności w tym zakresie - w stosunku do złożonego wniosku, płatność - jej wysokość ustalana jest po uwzględnieniu zmniejszeń.
Karta informacyjna przekazywana wnioskodawcy jedynie informuje o powierzchni PEG na danej działce ewidencyjnej, jednak nie przesądza o tym, że do takiej powierzchni zostanie przyznana producentowi płatność na dany rok. Producent rolny jest natomiast obowiązany do weryfikacji przed złożeniem wniosku powierzchni użytkowanej rolniczo, przez jej dostosowanie do stanu faktycznego na dany rok. Karta informacyjna nie zwalnia bowiem producenta z odpowiedzialności za zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym.
W tym miejscu wskazać należy, że niezasadny jest zarzut skarżącego pominięcia dowodu w postaci protokołu kontroli Jednostki Certyfikującej (JC). Inspektorzy JC wykonują kontrole gospodarstw pod kątem realizacji wymogów dla rolnictwa ekologicznego, nie dokonują pomiarów działek i w tym zakresie opierają się na oświadczeniu rolnika. Zatem wskazane w załączniku stanowiącym część raportu JC powierzchnie działek rolnych nie są wynikiem dokonanych w tym zakresie ustaleń faktycznych wykonanych przez inspektora JC, poprzez wykonanie jakiegokolwiek obmiaru, ale stanowią deklarację producenta rolnego. Z tej też przyczyny raport z JC nie może stanowić w zakresie stwierdzonych rzeczywistych powierzchni działek rolnych przeciwdowodu wobec pomiarów dokonanych na materiale cyfrowym zgodnie z wyżej wskazanymi zasadami. Również dołączone przez stronę zdjęcia wykonane aparatem cyfrowym w dniu 30.07.2017 roku nie mogą stanowić postawy zmiany powierzchni PEG na rok 2016.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 58 i art. 59 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, bowiem należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 59 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 o ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu. Organ może zlecić przeprowadzenie kontroli powierzchni działki rolnej, ale tylko wtedy, gdy zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jest niejednoznaczny, niepełny i nie pozwala organowi w sposób niebudzący wątpliwości ustalić powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności na danej działce zgłoszonej do płatności. W omawianej sprawie, materiał dowodowy powalał organom Agencji uznać, które grunty kwalifikowane były do płatności rolnej.
Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów podważających ustalenia organów w zakresie kwalifikowalności spornych gruntów, w konsekwencji w zakresie dokonania zmniejszeń w zakresie przyznanej stronie płatności rolnej. Wskazane w piśmie procesowym jako dowody: ortofotomapy, wypisy z rejestrów gruntów, oświadczenia świadków, będące elementem wniesionej skargi, nie podważają – o czym była mowa wcześniej - dokonanych ustaleń kontroli administracyjnej w powyższym zakresie. Nie można w sprawie mówić o naruszeniu przepisów prawa procesowego. Materiał dowodowy został wyczerpująco rozpatrzony, strona miała możliwość wypowiedzieć się co do niego oraz czynnie uczestniczyć w postępowaniu.
Wobec braku naruszenia norm prawa procesowego lub materialnego skargę oddalono na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło