III SA/Wr 81/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Moskała, , Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. - obecnie : Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęć wierzytelności z rachunku bankowego oddala skargę w całości. Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23 - dalej: k.p.a.) i na podstawie art. 54 § 1 i 5 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm. - dalej u.p.e.a.), w związku z zażaleniem J. G. z dnia [...] września 2016 r. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] o oddaleniu skargi z dnia [...] lipca 2016 r. na czynność egzekucyjną w postaci zajęć wierzytelności z rachunku bankowego w "A" S.A., dokonanych zawiadomieniami z dnia [...] czerwca 2016 nr [...] i [...] w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W., obejmujących zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło przy następującym stanie faktycznym sprawy. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku J. G. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...], obejmujących zaległości z tytułu składek. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniami z [...] czerwca 2016 r. nr [...] i [...] dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez "A" S.A. Zawiadomienia w dniu [...] lipca 2016 r. doręczono bankowi, a w dniu [...] lipca 2016 r. - zobowiązanemu, wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...]. Odpis tytułu wykonawczego nr [...] został doręczony na wcześniejszym etapie postępowania egzekucyjnego. Pismem z [...] lipca 2016 r. zobowiązany złożył skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia rachunku bankowego dokonaną ww. zawiadomieniem w "A" S.A. Skarga nie została w żaden sposób uzasadniona. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W., postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. oddalił wymienioną skargę, wskazując, iż organ egzekucyjny dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego nie naruszył przepisów prawa. Dyrektor Izby Skarbowej we W. zaskarżonym postanowieniem zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji – Dyrektora ZUS w W. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej przywołał treść art. art. 18, art. 54 §1, §4, §5, art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wyjaśnił, że rozpoznając zażalenie na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. oddalające skargę zobowiązanego ograniczył się do zbadania prawidłowości czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia rachunku bankowego dokonanego w oparciu o zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2016 nr [...]. Organ egzekucyjny wskazał, że zgodnie z art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art.la pkt 12a ustawy tj. egzekucję z rachunków bankowych. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie w prawidłowy sposób dokonano zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego, gdyż W dniu [...] lipca 2016 r. doręczono zobowiązanemu zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, z kolei w dniu [...] lipca 2016 r. zawiadomienie o zajęciu odebrał "A" S.A. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w sprawie zajęcie odpowiadało wymogom określonym dla tego rodzaju druku stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 655). Ponadto zajęcie zostało podpisane przez uprawnionego pracownika organu egzekucyjnego i doręczone bankowi oraz zobowiązanemu. J. G. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie tym samym nie godząc się z nim, Skarga nie została w żaden sposób uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Kognicję Sądu doprecyzowuje art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślenia wymaga, że art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy /.../. Przedmiotem zaskarżenia jest ostateczne, wydane po rozpatrzeniu zażalenia, postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji oddalające skargę wniesioną przez zobowiązaną stronę skarżącą na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, dokonaną w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących nieuiszczone składki na ubezpieczenie społeczne. Jak wynika z treści stanowiącego podstawę prawną wydanego postanowienia przepisu art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.; zwanej dalej w skrócie u.p.e.a.) - zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W pierwszym rzędzie należy w pełni podzielić zapatrywanie organu, że skarga na czynności egzekucyjne nie może dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zarzutów formułowanych na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym na gruncie art. 54 § 1 u.p.e.a. bada się tylko zgodność z przepisami prawa i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych skarga wobec tego może dotyczyć jedynie okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia (por. np. wyroki - NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13, WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r., III SA/Wa 644/08 oraz z dnia 18 lipca 2007 r., V SA/Wa 379/07, dostępne w CBOiSA). W związku z powyższym, przedmiotem skargi sytuowanej w ramach prawnych zakreślonych normą art. 54 § 1 u.p.e.a. mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości prowadzonych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych, ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Organ egzekucyjny zatem, rozpoznając skargę na opisaną wyżej czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, prawidłowo nie analizował tych okoliczności, które mogły być i były podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Tym samym podstawa prawna obowiązku objętego zaskarżoną czynnością egzekucyjną, czy okoliczności dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku zapłaty zaległych składek na ubezpieczenie społeczne – może być wyłącznie przedmiotem badania w odrębnym trybie, w ramach zgłoszonych osobno przez stronę skarżącą na mocy art. 33 § 1 u.p.e.a. zarzutów. DIS we W. w prawidłowy sposób przyjął, że rozpoznając zażalenie na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. oddalające skargę zobowiązanego ograniczył się do zbadania prawidłowości czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia rachunku bankowego dokonanego w oparciu o zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2016 nr [...] i [...]. Jak stanowi art. 80 § 1 u.p.e.a. – organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2 u.p.e.a.). Jednocześnie, jak stanowi art. 80 § 3 u.p.e.a., z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. W dalszej kolejności wskazać należy, że według art. 67 § 1 u.p.e.a., podstawę zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Wymogi formalne, jakim powinno odpowiadać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, określa z kolei art. 67 § 2 u.p.e.a. Stosownie do tego przepisu, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; 5) kwotę należności, okres, za który należność, została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że wolą ustawodawcy jest taka konstrukcja zawiadomienia, która umożliwia identyfikację dłużnika zajętej wierzytelności, zobowiązanego, wierzyciela oraz dochodzonych należności, jak również tytułów wykonawczych. Nie ulega wątpliwości, iż każdy z wyżej wymienionych elementów musi zostać w treści zawiadomienia wskazany w sposób, który pozwala na właściwe utożsamienie stron postępowania egzekucyjnego oraz ustalenie tożsamości zobowiązania. Zawiadomienie o zajęciu, w ocenie Sądu, spełnia wymienione wyżej ustawowe wymogi formalnoprawne. Analiza przebiegu i formy zaskarżonej w sprawie czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego wskazuje, że została ona dokonana prawidłowo. Nie doszło do zarzucanego naruszenia norm art. 54, art. 67 i art. 80 u.p.e.a. Kontrola zaskarżonego postanowienia pozwoliła Sądowi w pełni zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej i przyjąć je za własne. Konsekwentnie przypomnieć należy, że w dniu [...] lipca 2016 r. doręczono zobowiązanemu zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, z kolei w dniu [...] lipca 2016 r. zawiadomienie o zajęciu odebrał "A" S.A. W dniu dokonywania czynności tytuły wykonawcze były aktualne i organ egzekucyjny zobligowany był do podejmowania czynności mających na celu zrealizowanie dochodzonej należności. Doręczone zobowiązanemu zawiadomienie o zajęciu odpowiada wzorowi przewidzianemu w ww. rozporządzeniu i jest zgodne z przepisem art. 67 § 2 u.p.e.a., w którym wyliczono elementy niezbędne zawiadomienia o zajęciu. Biorąc powyższe pod uwagę oraz mając na względzie treść powołanych na wstępie przepisów prawa, Sąd stwierdza, że działanie organów obu instancji w przedmiotowej sprawie było prawidłowe, a wydane rozstrzygnięcie jest spójne z obowiązującymi przepisami prawa. W tym stanie rzeczy, skoro kwestionowana czynność egzekucyjna nie naruszała prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.