III SA/Wr 812/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P.P. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. I Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. (Nr [...]) Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "WITD") nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie [...] zł. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone stronie – w trybie art. 44 k.p.a. – w dniu 6 sierpnia 2013 r. Pismem datowanym na dzień [...] grudnia 2013r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu [...] grudnia 2013 r.) zainteresowany wniósł odwołanie od wspomnianej decyzji, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") – postanowieniem opisanym w sentencji niniejszego wyroku – odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że ten nie zachował siedmiodniowego terminu do złożenia samego wniosku o przywrócenie terminu, a ponadto – nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. II W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie postanowienia GITD i zasądzenie kosztów. Zarzucił naruszenie przez ten organ przepisów art. 59 § 2 i art. 61a § 1 k.p.a. – przez odmowę przywrócenia terminu do odwołania i przez brak merytorycznego zbadania sprawy z urzędu, co do legalności wydania decyzji przez organ pierwszej instancji i znaczenia zarzutów (materialnoprawnych i procesowych) podniesionych w odwołaniu. III W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: IV Oceniając zaskarżone postanowienie według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, jednolity tekst: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, w związku z art. 3 § 2 pkt 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej, w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ prawa, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie skontrolowanego orzeczenia z obrotu. V W sprawie nie podlegają dyskusji dwie okoliczności. Po pierwsze to, że pierwszoinstancyjna decyzja wymierzająca skarżącemu karę pieniężną została mu skutecznie doręczona – w trybie art. 44 k.p.a., po dwukrotnym awizowaniu na adres, jakim dysponował organ, na który doręczane były wcześniej inne przesyłki – już w dniu [...] sierpnia 2013 r. Po drugie, ewidentne jest także uchybienie czternastodniowemu terminowi, zakreślonemu w art. 129 § 2 k.p.a. na wniesienie odwołania, skoro w rozpoznawanym przypadku zostało ono nadane pocztą dopiero w dniu [...] grudnia 2013 r. (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu). Z przepisów art. 58 k.p.a. wynikają następujące zasady: 1] termin należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1); 2] prośbę o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym niedopuszczalne jest przywrócenie owego siedmiodniowego terminu, w razie jego uchybienia (§ 2 zdanie pierwsze i § 3); 3] jednocześnie z wniesieniem prośby zainteresowany musi dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2 zdanie drugie). Wszystkie trzy wymogi, od których zachowania uzależniona została przez prawodawcę dopuszczalność przywrócenia uchybionego terminu, muszą być przy tym spełnione łącznie. Niezachowanie choćby jednej z tych przesłanek powoduje konieczność odmowy przez właściwy organ przywrócenia terminu, bez możliwości merytorycznego rozpatrzenia zasadności czynności (w sprawie chodzi o odwołanie), dla której zakreślony był termin, któremu uchybiono. Ta ostatnio wskazana sytuacja zachodzi bez wątpienia w rozpoznawanej przez Sąd sprawie. Trzeci z wcześniej wymienionych wymogów można uznać za zachowany, ponieważ skarżący dołączył odwołanie do prośby o przywrócenie terminu. Wątpliwa jest zasadność twierdzenia organu, że strona złożyła swoją prośbę z przekroczeniem siedmiodniowego terminu (przesłanka wymieniona wcześniej jako druga). Takie twierdzenie organu zasadza się na przyjętym założeniu, iż wnioskodawca powziął informację o decyzji WITD nakładającej kare pieniężną, z pisma tego organu datowanego na dzień [...] listopada 2013 r. Skarżący ripostuje natomiast na s. 4 uzasadnienia skargi, że informację o wydaniu decyzją uzyskał dopiero w dniu [...] listopada 2013 r. Trzeba przyznać, że treść skargi (i samego odwołania od decyzji nakładającej karę) nie jest w tym fragmencie jednoznaczna. Zainteresowany nie stawił się na rozprawę poprzedzającą wydanie niniejszego wyroku. Skład orzekający nie był zatem w stanie jednoznacznie przesądzić tej kwestii. Nie poddaje się ona w związku z tym kontroli Sądu. Kwestia ta nie mogła jednak mieć wpływu na kierunek podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia. Nie ulega bowiem żadnych wątpliwości, iż w pełni uzasadnione było przyjęcie przez organ, że zainteresowany w ogóle nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminowi do złożenia odwołania spowodowane było bez jego winy. Nie została zatem zachowana pierwsza, podstawowa przesłanka skutecznej – w świetle art. 59 k.p.a. – możliwości ubiegania się o przywrócenie terminu. Przeciwnie, trafnie przyjął GITD, że poinformowanie organów o zmianie adresu zamieszkania (na co powołuje się obecnie zainteresowany, kwestionując zasadność zastępczego doręczenia mu decyzji na nieaktualny już wtedy adres) w toku postępowania było oczywistą powinnością strony. O obowiązku tym skarżący został zresztą dodatkowo powiadomiony pismem z dnia [...] lipca 2009 r. wszczynającym postępowanie w tej sprawie. Niedopełnienie tego obowiązku było główną przyczyną sprawczą zarówno doręczenia zastępczego, na nieaktualny już adres zamieszkania strony (o czym jednak organ pierwszej instancji nie wiedział), jak i uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania. Słusznie przyjął przy tym organ, że niedopełnienie powinności, o której teraz mowa, jest okolicznością, która obciąża ewidentnie samego zainteresowanego, który dopuścił się po prostu niedbalstwa, a jest to wszak jedna z postaci winy. VI Ponieważ skarżący nie zachował pierwszego z wymogów, określonego w art. 58 § 1 k.p.a., organ miał pełne podstawy prawne do odmowy przywrócenia uchybionemu terminowi. To z kolei powoduje, że decyzja WITD o nałożeniu kary pieniężnej staje się rozstrzygnięciem ostatecznym, co powoduje wręcz niedopuszczalność merytorycznego rozpatrzenia przez organ wyższego stopnia zarzutów podniesionych w odwołaniu od tej decyzji, dołączonym do prośby o przywrócenie terminu. Zarzut rzekomego naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. jest dla składu orzekającego niezrozumiały. Przepis ten nie ma bowiem związku ze sprawą. Cały dotychczasowy wywód Sądu prowadzi do ostatecznej konkluzji, iż skontrolowane postanowienie odpowiada prawu. Dlatego też skargę należało oddalić, wedle dyspozycji art. 151 p.p.s.a.