III SA/Wr 826/15

PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-10-23

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która poniosła stratę w ostatnim roku obrotowym, ale osiąga znaczące przychody, posiada aktywa trwałe o znacznej wartości i na bieżąco wywiązuje się z wysokich zobowiązań kontraktowych, może zostać zwolniona od opłat sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy spółce z o.o. w zakresie zwolnienia od opłat sądowych, uznając, że spółka nie wykazała braku wystarczających środków na ich pokrycie. Pomimo wskazanej straty, spółka generuje znaczące przychody, posiada wartościowe aktywa trwałe i terminowo reguluje wysokie zobowiązania, co świadczy o jej zdolności płatniczej. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i nie może służyć przerzucaniu na państwo skutków niewłaściwych decyzji gospodarczych przedsiębiorcy.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. o wymierzeniu kary pieniężnej i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała na prowadzone postępowanie egzekucyjne, brak możliwości swobodnego dysponowania środkami, posiadanie jedynie środków trwałych w postaci automatów do gier, brak zdolności kredytowej oraz niemożność dokapitalizowania. Do wniosku dołączono dokumenty finansowe, z których wynikały m.in. strata w ostatnim roku obrotowym, wysokie przychody, znaczne koszty usług obcych oraz zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 23 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" sp. z o.o. w O. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca wraz ze skargą na wyżej oznaczoną decyzję złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych wskazując w uzasadnieniu, że z uwagi na prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne przez naczelnika urzędu skarbowego nie może ona swobodnie dysponować środkami pieniężnymi i jest zobowiązana realizować dokonane zajęcie. Poinformowała, że posiadane przez nią środki trwałe to automaty do gier, których w obecnych warunkach nie da się wykorzystywać w działalności. Dodała, że nie posiada zdolności kredytowej, zaś jedyny wspólnik wykluczył możliwość jej dokapitalizowania. Oświadczyła, że powyższe trudności istnieją od dłuższego czasu, co uniemożliwiło poczynienie odpowiednich zabezpieczeń na rzecz kosztów sądowych. Kapitał zakładowy spółki wynosi 50 000 zł, wartość środków trwałych - 500.850 zł; a w ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości 167 360, 10 zł. Z załączonych do wniosku wyciągów z konta bankowego spółki wynika, że na powyższy rachunek dokonywane były wpłaty środków (jako wpłaty własne) m.in. w dniu 23.06. br – 20 000 zł; w dniu 18.06.- 60 500 zł; w dniu 17.06. – 3000 zł; dokonywano również z niego opłacenia następujących wydatków: "ryczałt i obsługa prawna za maj br." kancelarii prawnej- 40.781, 66 zł; "obsługa księgowa za maj br."- 2.460 zł; "opłaty za wynajem"- łącznie ok. 4.500 zł; transfery środków do firm zajmujących się tożsamą działalnością co skarżąca spółka: w dniu 23. 06. – 21.000 zł i w dniu 18.06.- 12.300 zł; z kolei w dniu 15.05 br. prezes spółki dokonał wypłaty 38.000 zł; a w dniu 6.03.br. opłacono opinię prawną na kwotę 49.318, 62 zł. Z załączonych rachunku zysków i start wynika, że spółka osiągała przychody w wysokości 394.484, 40 zł (za rok 2013) i 1.671.951, 29 zł (za rok 2014) W piśmie z dnia 24 września 2015 r. strona skarżąca wyjaśniła, że nieruchomość, która stanowi jej siedzibę jest własnością jej prezesa i prowadzona jest z niej aktualnie egzekucja komornicza, a środki dotychczas uzyskiwane przez spółkę pochodziły z prowadzonej przez nią działalności. Dodała, że na posiadanym, jedynym rachunku bankowym saldo wynosi minus 471, 37 zł. Z złączonej deklaracji VAT- 7K wynika, że spółka w I kwartale br. z tytułu świadczonych usług uzyskała przychód w wysokości 679.992 zł. Z kolej z przedstawionego bilansu (stan na dzień 30.04.2015 r.) wynika, że skarżąca spółka uzyskała przychód wysokości 867.268, 28 zł (w tym zysk w wysokości 91 406, 56 zł i z czego koszty na usługi obce wyniosły- 660.435 zł); posiadała zobowiązania długoterminowe na kwotę 209.742 zł, zobowiązania krótkoterminowe na kwotę 514.213 zł i rozliczenia międzyokresowe na kwotę 29 590 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). W ocenie Sądu skarżąca spółka nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na opłacenie kosztów sądowych (i że nie ma ich, pomimo iż podjął wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków). Co więcej – przedstawione przez spółkę (w okrojonym zresztą zakresie) dokumenty finansowe wprost świadczą o tym, że strona skarżąca posiadała (i posiada) odpowiednie środki na opłacenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 360 zł (jedynego aktualnie wymaganego kosztów sądowego). Skarżąca spółka mimo wezwania nie przedstawiła aktualnych wyciągów bankowych z posiadanych rachunków ale i z tych znajdujących się w aktach wyciągów z poprzedni okresów wynika, że spółka uzyskuje znaczne dochody, które najczęściej od razu wydatkuje na opłacenie kosztownych usług świadczonych jej przez różne podmioty, dokonuje znaczących transferów środków do różnych firm lub/i środki te są wypłacane bezpośrednio przez jej prezesa. Strona skarżącą nie wyjaśniła dlaczego pomimo przedstawianej jako złej swojej sytuacji finansowej prowadzi nadal działalność gospodarczą i nie składa wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Spółka nie wskazała dlaczego mając na uwadze rodzaj prowadzonej działalności ponosi tak znaczące koszty na usługi obce i dlaczego- zważywszy na wskazywaną jako trudną sytuację finansowa - stosuje rozliczenia międzyokresowe na taka skalę. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na ich pokrycie. Nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet Państwa powinien w całości kredytować w tym zakresie stronę, jako, że niedopuszczalne jest przerzucanie na Państwo skutków niewłaściwych decyzji i ryzyka gospodarczego przedsiębiorców. Podkreślić należy, iż nawet brak bieżących dochodów nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy spółka osiąga tak znaczące przychody, posiada aktywa trwałe o znacznej wartości i przez dłuższy okres czasu spółka miała świadomość konieczności zgromadzenia odpowiednich środków na koszty sądowe. Strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych. O jej możliwościach płatniczych świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą, na bieżąco wywiązuje się ze swoich wysokich zobowiązań kontraktowych (np. wobec obsługującej jej kancelarii prawnej, biura księgowego, z opłat za media i telefon itd.) i brak jest jakichkolwiek informacji, aby utraciła płynność finansową. Mając na uwadze przedstawianie przez spółkę swojej sytuacji finansowej jako tragicznej, nie zrozumiałe jest dlaczego spółka nie jest dofinasowana przez wspólników (np. poprzez uzyskanie od nich dopłat proporcjonalnych do posiadanych udziałów). Strona nie wykazał, że podjęto w ogóle tego rodzaju próby. Spółka nie przedstawiła również dowodu (dokumentu) z którego wynikałoby, że wystąpiono z wnioskiem o udzielenie kredytu a banki spółce takiego kredytu odmówiły. Zauważyć należy, że siedziba spółki mieści się na nieruchomości należącej do jej prezesa. A zatem od jego woli zależy, czy środki które spółka zaoszczędziłaby nie opłacając np. części czynszu za wynajem mogłyby być przeznaczone na opłacenie należnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy stronie wnioskującej przysługuje prawo pomocy w żądanym przez nią zakresie. Niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie jest spowodowane wyłącznie brakiem jej należytej inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się ona do grona podmiotów legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło