III SA/Wr 828/21
WyrokWSA we Wrocławiu2023-05-25
Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Andrzej Nikiforów, Aneta Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie wpisu do ewidencji instruktorów nauki jazdy może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ opiera się na decyzji o skreśleniu z ewidencji, która nie została skutecznie doręczona stronie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji o skreśleniu z ewidencji instruktorów z 2008 r. Brak skutecznego doręczenia tej decyzji uniemożliwia jej wywołanie skutków prawnych, w tym uznanie skarżącego za osobę nie spełniającą warunków do wpisu do ewidencji na podstawie przepisów przejściowych ustawy o kierujących pojazdami.Stan faktyczny
Skarżący H. T. złożył wniosek o wpis do ewidencji instruktorów nauki jazdy. Starosta Ząbkowicki odmówił wpisu, powołując się na niespełnienie przez skarżącego wymogów określonych w art. 33 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o kierujących pojazdami. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, dodatkowo wskazując na wcześniejszą decyzję Prezydenta Miasta O. z 2008 r. o skreśleniu skarżącego z ewidencji z powodu nieprzedstawienia orzeczenia lekarskiego. Skarżący podniósł, że nie otrzymał decyzji o skreśleniu, a w międzyczasie spełnił inne wymagane prawem warunki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Ząbkowickiego. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Asesor WSA Aneta Brzezińska, Protokolant: specjalista Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 23 lipca 2021 r. nr SKO 4162/52/2021 w przedmiocie odmowy dokonania wpisu do ewidencji instruktorów nauki jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Ząbkowickiego z dnia 11 czerwca 2021 r. nr WK.5441.4.2021.W.N.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: organ odwoławczy, SKO) utrzymało w mocy decyzję Starosty Ząbkowickiego z 11 czerwca 2021 r., nr WK.5441.4.2021.W.N o odmowie dokonania wpisu H. T. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) do ewidencji instruktorów. Jak wynikało z ustaleń organu odwoławczego, decyzję powyższą oparto na następującym stanie faktycznym, ustalony przez organ I instancji.
Wnioskiem z 17 grudnia 2020r. skarżący wystąpił do Wydziału Komunikacji Starostwa Ząbkowickiego o wpis do ewidencji instruktorów, wykładowców, dołączając Zaświadczenie z dnia 18 stycznia 1993r. Z. o ukończeniu z wynikiem pozytywnym kursu dla kandydatów na wykładowców i instruktorów osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami przeprowadzonego w dniach 20 października .1987r. do 27.02.1988r., kserokopię legitymacji wydanej przez Prezydenta Miasta O. poświadczającą posiadanie przez skarżącego uprawnienia do szkolenia kandydatów na kierowców w zakresie prawa jazdy kat. [...], kserokopię legitymacji Ligi Obrony Kraju uprawniającą skarżącego do sprawdzania kwalifikacji fachowych kandydatów na kierowców szkolonych w jednostkach LOK w zakresie przepisów ruchu drogowego na kat. [...],[...],[...],[...],[...].
Pismem z dnia 12 stycznia.2021 r. Prezydent O. przekazał Staroście Ząbkowickiemu akta wnioskodawcy, w związku ze zmianą miejsca zamieszkania i złożonym wnioskiem o wpis do ewidencji instruktorów – w tym decyzję z dnia 20 sierpnia 2008r. o skreśleniu skarżącego z ewidencji instruktorów wobec nie przedstawienia orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami (dalej też: decyzja u wykreśleniu). Odpowiadając na wezwanie Starosty Ząbkowickiego skarżący w pismach z 1 stycznia 2021 r. i 8 marca 2021 r. doprecyzował, że wnioskuje o wpis instruktorów i wykładowców w zakresie kat. [...]. Starosta Ząbkowicki pismem z 23 marca 2021 r. wezwał stronę do usunięcia braków formalnych wniosku o wpis do ewidencji instruktorów w zakresie prawa jazdy kat. [...] poprzez dostarczenie zaświadczenia o ukończeniu kursu dla kandydatów na instruktorów, pisemnej informacji potwierdzającej złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu sprawdzającego kwalifikacje przez komisją powołaną przez wojewodę. W odpowiedzi z 30 marca 2021 r. skarżący przedłożył kserokopię zaświadczenia Z. z dnia 18 stycznia 1993r. o ukończeniu z wynikiem pozytywnym kursu dla kandydatów na instruktorów oraz wykładowców nauki jazdy przeprowadzonego w dniach 20 października 1987r. do 27 lutego 1988r. oraz kopię protokołu z egzaminu państwowego na kat. [...]. Starosta Ząbkowicki wydał zaświadczenie, że H. T. wpisany był do ewidencji instruktorów prowadzonej przez Prezydenta Miasta O. w zakresie prawa jazdy kat. [...] od dnia 14 grudnia 1999r. do dnia 26 września 2008r. Organ pierwszej instancji wskazaną na wstępie decyzją z 11 czerwca 2021 r. odmówił natomiast stronie wpisu do ewidencji instruktorów w zakresie kategorii [...]. uzasadniając to brakiem spełnienia przez stronę warunków, o których mowa w art. 33 ust.1 pkt 6 i 7 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.) – dalej: u.k.p. Organ uznał zarazem, że w związku ze skreśleniem wnioskodawcy z ewidencji instruktorów decyzją Prezydenta Miasta O. z 20 sierpnia 2008 r., od której skarżący się nie odwołał, nie mógł mieć wobec niego zastosowania art. 130 ust. 6 u.k.p. pozwalający uznać osobę wpisaną w dniu wejścia w życie tej ustawy do ewidencji , o której mowa w art. 105 ust. 2 pkt 7 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, za spełniającą wymagania, o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 6 i 7 u.k.p.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zakwestionował powyższe stanowisko organu podnosząc, że ma ukończony kurs na wykładowców i instruktorów z wynikiem pozytywnym, przez co najmniej 10 lat prowadził szkolenie kierowców na wszystkie kategorie prawa jazdy, był instruktorem nauki jazdy wpisanym do ewidencji instruktorów przez Prezydenta O. w dniu 4 grudnia 1999r. Natomiast co do faktu skreślenia przez Prezydenta O. z ewidencji instruktorów nauki jazdy uważa, że nie otrzymał tej decyzji, bo na chwilę jej wysłania zamieszkiwał poza krajem a w kraju nie posiadał żadnego miejsca zameldowania. Z tej przyczyny nie mógł się ustosunkować do tej decyzji. Ponadto w styczniu 2021 r. przedłożył wszystkie niezbędne wymagane prawem zaświadczenia lekarskie, psychologiczne jak również zapytanie o karalność. Natomiast kurs wykładowców i instruktorów zdaje się raz w życiu tak jak maturę robi się raz w życiu, a gdyby te uprawnienia zostały mu odebrane z powodu popełnienia jakiegoś przestępstwa, to wtedy musiałby robić ponownie ten kurs, a to nie miało miejsca. Przeszedł również weryfikację przez Komisją powołaną przez Wojewodę więc spełnił i spełnia wymogi, a nie przechodzi się weryfikacji za każdym razem, kiedy zmienia się miejsce zamieszkania. Uważa, że Starostwo Ząbkowickie nie wystarczająco wyjaśniło sprawę do końca.
SKO utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podzieliło zawarte w niej stanowisko i argumentację. Organ odwoławczy przywołał treść art. 33 u.k.p. wskazując, że zgodnie z jego treścią spełnienie warunków wskazanych w ust. 1 pkt 6 i 7 tego przepisu tj. przedłożenia zaświadczenia o ukończeniu kursu dla kandydatów na instruktorów, pisemnej informacji potwierdzającej złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu sprawdzającego kwalifikacje przez komisją powołaną przez wojewodę jest warunkiem koniecznym uzyskania wpisu do ewidencji instruktorów. Przedłożone przez wnioskodawcę zaświadczenie z dnia 18 stycznia 1993r. ukończenia z wynikiem pozytywnym kursu dla kandydatów na wykładowców i instruktorów osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz Protokół ze sprawdzenia kwalifikacji instruktora nauki jazdy dołączony do wniosku o wpis do ewidencji instruktorów przez Prezydenta Miasta O. z dnia 19. Listopada 1999r. które zostało dołączone do wniosku o wpis do ewidencji instruktorów, z uwagi na okres odbycia szkolenia pod rządami wcześniej obowiązujących przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie dowodzi natomiast spełnieni przesłanki uprawniającej do wpisania do ewidencji instruktorów na podstawie obecnie obowiązujących przepisów prawa. W przypadku skarżącego przedłożone zaświadczenia nie mogą dowodzić spełnienia warunków z art. 33 ust. 1 pkt 6 i 7 u.k.p., bowiem w dniu wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami, skarżący nie był osoba wpisaną do ewidencji instruktorów nauki jazdy, a tylko w takiej sytuacji wymagania określone w powyższych przepisach, wcześniej spełnione w oparciu o przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, można było uznać za spełnione. A skoro strona nie legitymuje się zaświadczeniem ukończenia z wynikiem pozytywnym kursu kandydatów na instruktorów nie posiada zaświadczenia o jego ukończeniu w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, zgodnie z art.33 ust.1 pkt 6 u.k.p. oraz nie złożyła z wynikiem pozytywnym egzaminu sprawdzającego kwalifikacje przed komisją powołaną przez wojewodę, zgodnie z art.33ust.1 pkt 7 ustawy o kierujących pojazdami, to należało uznać, iż brak jest podstaw do wpisania skarżącego do ewidencji instruktorów jazdy.
W skardze wniesionej do tutejszego Sądu na powyższą decyzję skarżący podtrzymał stanowisko i zarzuty zawarte w odwołaniu. Organy w niniejszej sprawie bezpodstawnie, jego zdaniem, nie wzięły pod uwagę, że przez cały czas był i jest czynnym instruktorem nauki jazdy i nigdy nie przestał spełniać wymagań przewidzianych dla instruktora. W 2000 r. wyjechał Z Polski w związku z pracą i nie było mu wiadomo, że w 2008 r. został skreślony z ewidencji instruktorów jazdy, gdyż decyzja w tym przedmiocie nigdy nie została mu doręczona. Wskazał, że do dnia dzisiejszego posiada własną A., posiada aktualne badania lekarskie i psychologiczne, nigdy nie był karany - a zatem nie ma podstaw, by nie wpisać go do ewidencji instruktorów jazdy.
Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w postępowaniu o wpis do ewidencji instruktorów nauki jazdy, zainicjowanym wnioskiem skarżącego z dnia 17 grudnia 2020 r.
Szczegółowe wymagania w stosunku do osób będących instruktorami jazdy określone zostały w art. 33 ust. 1 pkt 1-9 u.k.p. W przypadku starania się o uprawnienia do prowadzenia szkolenia w zakresie prawa jazdy kategorii [...] (a tego dotyczył wniosek skarżącego), zgodnie z powyższą regulacją instruktorem jest osoba, która: posiada prawo jazdy kategorii [...] co najmniej przez okres 2 lat (pkt 2), posiada ważne orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania czynności instruktora (pkt 4), posiada ważne orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania czynności instruktora (pkt 5), ukończyła z wynikiem pozytywnym kurs dla kandydatów na instruktorów i posiada zaświadczenie o jego ukończeniu - dotyczy instruktorów osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi (pkt 6), złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin sprawdzający kwalifikacje przed komisją powołaną przez wojewodę (pkt 7), nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za: a) przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, b) przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, c) przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, d) prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie po użyciu innego podobnie działającego środka, e) przestępstwo umyślne przeciwko życiu i zdrowiu, f) przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności (pkt 8), jest wpisana do ewidencji instruktorów (pkt 9). Zgodnie zaś z treścią art.33 ust. 2 u.k.p., ewidencję instruktorów prowadzi starosta właściwy ze względu na miejsce ich zamieszkania, który: 1) wpisuje do ewidencji, w drodze decyzji administracyjnej, za opłatą, osobę spełniającą wymagania, o których mowa w ust. 1 pkt 2-8; 2) nadaje instruktorowi numer ewidencyjny; 3) odmawia wpisu do ewidencji, w drodze decyzji administracyjnej, w przypadku gdy osoba: a) nie spełnia wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 2-8, lub b) została skreślona z ewidencji w związku z dopuszczeniem się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia - w okresie, o którym mowa w art. 46 ust. 5.
Z powyższego wynika, że poza spełnieniem wymogów wskazanych w pkt 1-8 art. 33 ust. 1 u.k.p. warunkiem uznania danej osoby za instruktora jest wpis do ewidencji prowadzonej przez właściwego starostę.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji stoją na stanowisku, że skarżący nie spełnił warunków wpisu do ewidencji instruktorów, o których mowa:
- w art. 33 ust. 1 pkt 6 u.k.p. – tj. dotyczącego ukończenia z wynikiem pozytywnym kursu dla kandydatów na instruktorów (uzasadniając to okresem odbycia przez wnioskodawcę szkolenia i nieważnością zaświadczenia z 18 stycznia 1993 r., wydanego w czasie obowiązywania ustawy z 1 lutego 1983 r Prawo o ruchu drogowym) oraz
- w art. 33 ust. 1 pkt 7 u.k.p. – tj. dotyczącego złożenia z wynikiem pozytywnym egzaminu sprawdzającego kwalifikacje przed komisją powołaną przez wojewodę (uzasadniając, że wnioskodawca nie złożył takiego egzaminu).
Niespełnienie powyższych warunków, w świetle cyt. art. 33 ust. 2 pkt 3 lit.a) u.k.p. jest podstawą odmowy dokonania wpisu do ewidencji instruktorów.
Jednocześnie ustawodawca w art. 130 ust. 6 u.k.p. wprowadził swoistą gwarancję ciągłości uprawnień, przyjmując domniemanie spełnienia wskazanych (w pkt 1-3 tego przepisu) warunków z art. 33 ust. 1 u.k.p. w odniesieniu do osób, które w dniu wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami, były wpisane do ewidencji prowadzonej na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. W świetle tej regulacji skarżący mógłby zatem być uznanym za osobę spełniającą wymagania, o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 6 i 7 u.k.p., w zakresie dotychczas posiadanych uprawnień do prowadzenia zajęć, o ile na dzień 19 stycznia 2013 r. (data wejścia w życie u.k.p.) byłby wpisany do ewidencji, o której mowa w art. 105 ust. 2 pkt 7 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137)- dalej: p.r.d.. Zdaniem organów, warunku tego skarżący również nie spełnił, a to z uwagi na to, że prawomocną decyzją z 20 sierpnia 2008 r. został wykreślony z ewidencji instruktorów jazdy.
Jak wynika z powyższego, okoliczność wykreślenia skarżącego w 2008 r. z ewidencji instruktorów jazdy ma zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie, bowiem przesądza o możliwości zastosowania w stosunku do niego domniemania spełnienia warunków z art. 33 ust. 1 pkt 6 i 7 u.k.p., wprowadzonego w art. 130 ust. 6 pkt 1 u.k.p. Z tego też powodu fakt wykreślenia skarżącego z powyższej ewidencji powinien zostać w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją jednoznacznie potwierdzony w oparciu o niebudzące wątpliwości dowody – co, zdaniem Sądu, nie miało jednak miejsca w niniejszej sprawie.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że na gruncie przepisów obowiązujących w 2008 r., wykreślenie z ewidencji instruktorów następowało w drodze decyzji administracyjnej (art. 107 ust. 2 p.r.d. in fine). W przypadku skarżącego, podstawą wydania takiej decyzji w dniu 20 sierpnia 2008 r. był art. 107 ust. 1 pkt 2 u.p.r. (nie przedstawił orzeczenia lekarskiego z badań kontrolnych o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania czynności instruktora). Decyzja taka ma niewątpliwie charakter kształtujący, bowiem zarówno w poprzednio obowiązującym, jak i obecnym stanie prawnym przesądza o utracie prawa wykonywania zawodu instruktora (art. 33 ust. 1 pkt 9 u.k.p. i art. 105 ust. 1 pkt 7 p.r.d.) Brak stosownej decyzji o wykreśleniu skutkuje zatem niemożnością uznania danej osoby za wykreśloną z ewidencji instruktorów, choćby nawet doszło do faktycznego skreślenia/usunięcia jej nazwiska w takiej ewidencji.
W tym kontekście jako kluczową dla rozstrzygnięcia należy ocenić podnoszoną przez skarżącego kwestię doręczenia mu decyzji o wykreśleniu z 20 sierpnia 2008 r. Tylko bowiem prawidłowo doręczona stronom postępowania decyzja może wywoływać skutki prawne. Aby zaś uznać, że doręczenie zostało dokonane prawidłowo, muszą zostać spełnione przesłanki określone w przepisach normujących określoną formę doręczeń. W przeciwnym razie brak jest podstaw do łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia pisma stronie (zob. wyrok NSA z 17 marca 2009 r., II OSK 1297/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak zatem skutecznego doręczenia decyzji w postępowaniu prowadzonym z udziałem jednej strony nie pozwala przyjąć, że decyzja taka w ogóle weszła do obrotu prawnego. Konsekwencją powyższego, na co zgodnie zwraca się uwagę w orzecznictwie, jest nierozpoczęcie biegu terminu zaskarżenia takiej decyzji, a konsekwentnie – nie jest też możliwe powoływanie się na prawomocność takiej decyzji w związku z niewniesieniem przez stronę środków zaskarżenia.
Procedurę doręczeń decyzji administracyjnych regulują przepisy Rozdziału 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z zawartymi tam przepisami, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o wykreśleniu, zasadą było iż w przypadku osoby fizycznej, doręczenie następuje do rąk adresata, w jego mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.). Ponadto, jak wynika z § 2 i 3 art. 42, pisma mogą być doręczanie również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W razie nieobecności adresata doręczenia można dokonać za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zdanie I k.p.a.). W razie niemożności dokonania doręczenia w powyższy sposób, przepis art. 44 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. przewiduje możliwość zastosowania tzw. prawnej fikcji doręczenia. W przypadku doręczenia przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Aby przyjąć, iż przesyłka została skutecznie doręczona w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie.
Doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. mogło zatem wywrzeć skutek prawny jedynie, jeśli nastąpiło na właściwy adres, tj. adres będący faktycznie miejscem zamieszkania strony, ewentualnie innym adresem wskazanym przez stronę w postępowaniu jako właściwy do doręczeń. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 41 § 1 i 2 w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, a w razie zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny doręczenia. O skutku tym organ winien pouczyć stronę przy pierwszej czynności procesowej, który to obowiązek wywodzi się z art. 9 k.p.a. Brak pouczenia w tym zakresie stanowi naruszenie art. 9 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, powodujące jednocześnie nieskuteczność prawną doręczenia pod dotychczasowym adresem mimo zaniechania przez stronę powiadomienia o jego zmianie (wyrok: NSA z 2.12.2015 r., II OSK 830/14, LEX nr 2000030, WSA z 8.12.2010 r., II SA/Sz 806/10, LEX nr 754954). Przepis art. 41 k.p.a. zwalniał zatem organ z obowiązku badania, czy znany mu adres strony pozostaje aktualny – jednak tylko na etapie toczącego się postępowania i pod warunkiem, że .strona została w tym postępowaniu prawidłowo pouczona o skutkach wypływających z niedopełnienia obowiązku w nim normowanego (zob. wyrok WSA w Warszawie z 9 lutego .2006 r., VI SA/Wa 1756/05, LEX nr 193350; wyrok NSA z 23 września 2005 r., I OSK 43/05, LEX nr 194724; wyrok NSA w Warszawie z 14 września 2001 r., V SA 545/01, LEX nr 121800; wyrok NSA w Warszawie z 13 kwietnia 2000 r., V SA 2362/99, LEX nr 49871). W wyroku z 12 września 2006 r., I OSK 1369/05 (LEX nr 321137). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił: "Adres do doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym nie jest związany z miejscem zamieszkania. Strona w podaniu obowiązana jest wskazać adres do doręczeń oraz informować o każdej zmianie adresu (art. 40 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Wszczynając postępowanie z urzędu organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić adres do doręczeń oraz pouczyć stronę o obowiązku poinformowania o zmianie adresu i o konsekwencjach prawnych określonych w art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego".
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że akta administracyjne przesłane Sądowi wraz ze skargą nie dają podstawy do przyjęcia, że skarżącemu została doręczona decyzja w przedmiocie skreślenia go z listy instruktorów, a tym samym – że weszła ona do obrotu prawnego i wywiera skutki, które należy uznać za istotne z punktu widzenia art. 130 ust. 6 u.k.p. Wśród materiałów przekazanych Staroście Ząbkowickiemu przez Prezydenta Miasta O. brak jest bowiem jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, że skarżący został skutecznie powiadomiony o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia go z listy instruktorów oraz o obowiązku powiadomienia organu o zmianie adresu, na który ma być kierowana korespondencja. Zawiadomienie z 11 czerwca 2008 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało skierowane do skarżącego na adres: [...],[...] O. i doręczone w trybie art. 44 k.p.a., podobnie jak wcześniej zawiadomienie z 31 marca 2008 r. o konieczności dostarczenia aktualnych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, żadne z nich przy tym nie zawierało pouczenia, o którym mowa w art. 41 k.p.a. Jak tymczasem podnosi skarżący, w tym czasie nie zamieszkiwał on już pod powyższym adresem i nie był również pod nim zameldowany - co potwierdza dołączona do odwołania kserokopia str. 6 i 7 dowodu osobistego skarżącego, z której wynika, że 8 maja 2000r. wymeldował się z pobytu stałego pod ww. adresem. Z treści pism skarżącego, składanych na etapie postępowania zakończonego skarżoną obecnie decyzją wynika, że skarżący mieszka w N., a miejscem ostatniego jego pobytu w Polsce był B. Zarazem przepisy p.r.d., regulujące w dacie wydania decyzji o wykreśleniu kwestie wpisów i wykreślenia z ewidencji instruktorów, nie zawierały regulacji analogicznej do obecnie obowiązującego art. 37 ust. 1 pkt1) lit.b) u.k.p., nakładającego na instruktora obowiązek przekazywania staroście informacji o zmianie danych, o których mowa w art. 33 ust. 3 pkt 2-5 - w terminie 14 dni od dnia ich zmiany. Brak jest natomiast normatywnego uzasadnienia do przypisywania wówczas skarżącemu generalnego obowiązku informowania wszelkich organów przed którymi nie toczy się w konkretnej sprawie postępowanie, w tym organów prowadzących określone rejestry i ewidencje, o zmianie danych adresowych, o ile obowiązek taki nie wynikał wprost z przepisów szczególnych. W rozpoznawanej sprawie organy nie powołują się zresztą na zaniedbanie przez skarżącego takiego obowiązku, wynikającego z konkretnego przepisu, a zatem w sytuacji nieodbierania przez skarżącego żadnych przesyłek pod dotychczasowym adresem znanym organowi, organ nie miał również podstaw do przyjęcia, że jest to adres właściwy do doręczeń. W tej sytuacji organ już na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia z ewidencji instruktorów powinien był podjąć czynności zmierzające do ustalenia czy strona ma (i ewentualnie jakie) aktualne miejsce pobytu (w szczególności, że na kopercie zwrotnej wspomnianego zawiadomienia z 31 marca 2008 r. znajduje się adnotacja "zgon"). Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 34 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony. Akta administracyjne nie wskazują, by tego rodzaju działania zostały przez organ podjęte, wobec czego, w świetle poczynionych wyżej rozważań, Sąd nie mógł więc na podstawie przedstawionej mu dokumentacji przyjąć, że doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji z 20 sierpnia 2008 r. o wykreśleniu go z ewidencji instruktorów. Jeśli decyzja ta nie została mu nigdy skutecznie doręczona (a brak również dowodów w aktach sprawy, że doszło do tego do dnia wydania decyzji będącej obecnie przedmiotem skargi do Sądu), nie mogła też stać się ostateczna ani prawomocna, bowiem nie rozpoczął biegu termin do wniesienia od niej środków zaskarżenia - przez co nie mogła też wywołać skutków prawnych. To zaś w konsekwencji uniemożliwia akceptację stanowiska organów w niniejszej sprawie, że skarżący w dniu wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami nie był osobą, o której mowa w art. 130 ust. 6 tej ustawy z uwagi na wykreślenie go z tej ewidencji prawomocną decyzją z 20 sierpnia 2008 r.
Rozstrzygając ponownie wniosek skarżącego organ powinien uwzględnić uwagi poczynione w niniejszym wyroku i ustalić na podstawie niebudzącego wątpliwości materiału dowodowego, czy na dzień 19 stycznia 2013 r. w obrocie prawnym znajdowała się decyzja o skreśleniu skarżącego z ewidencji, o której mowa w art. 105 ust. 2 pkt 7 p.r.d., a następnie w oparciu o te ustalenia dokonać ponownej oceny wniosku w świetle regulacji art. 33 ust. 1 i art. 130 ust. 6 u.k.p.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. dalej p.p.s.a.) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Sąd w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w z zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 200 zł tj. w wysokości pobranego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło