III SA/Wr 832/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-02-27
Skład orzekający: Annetta Chołuj, Katarzyna Borońska, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nazwa i ilustracje na opakowaniu suplementów diety (herbatki ziołowe) wprowadzają w błąd konsumenta co do ich rzeczywistego składu i sposobu przetworzenia, naruszając tym samym przepisy rozporządzenia nr 1169/2011?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nazwy i ilustracje na opakowaniach herbat ziołowych "Herbatka ziołowa Morwa fix" oraz "Herbatka ziołowo-owocowa czystek z porzeczką fix" były nieadekwatne do rzeczywistego składu i sposobu przetworzenia tych produktów. Ilustracje sugerowały obecność składników (np. owoców morwy, liści porzeczki), które nie znajdowały się w produkcie, a brakowało również opisowych informacji o sposobie przetworzenia surowców. Sąd stwierdził, że takie oznakowanie wprowadza konsumenta w błąd co do składu i właściwości produktu, naruszając tym samym art. 7 ust. 1 lit. a oraz art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Dyrektor Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych we Wrocławiu stwierdził nieprawidłowości w znakowaniu dwóch suplementów diety: "Herbatki ziołowo-owocowej czystek z porzeczką" oraz "Herbatki ziołowej Morwa". Stwierdzono, że nazwy i ilustracje na opakowaniach nie były adekwatne do użytych surowców (np. sugerowano obecność owoców morwy, gdy użyto tylko liści; sugerowano obecność liści porzeczki, gdy użyto owoców). Dodatkowo brakowało opisowych informacji o sposobie przetworzenia składników. Firma "A" SA wniosła skargę na zalecenia pokontrolne, zarzucając błędną wykładnię przepisów rozporządzenia nr 1169/2011 oraz naruszenie zasady proporcjonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Protokolant specjalista Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi "A" SA we W. na czynność D. Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych we W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie jakości handlowej wyrobów gotowych oddala skargę w całości.
W wyniku przeprowadzonej przez D. Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno –Spożywczych w W. w "A" S.A. (dalej: strona skarżąca) w dniach [...] września 2017 r. kontroli jakości handlowej suplementów diety, stwierdzono nieprawidłowości w znakowaniu partii wyrobu gotowego suplementów diety w postaci "Herbatki ziołowo – owocowej czystek z porzeczką" fix suplement diety a 48 g, oraz "Herbatki ziołowej Morwa" fix suplement diety a 48 g.
W wyniku kontroli stwierdzono, że "Herbatka ziołowo-owocowa Czystek z porzeczką fix" oznaczona została nazwą, która nie była adekwatna do użytych surowców do jej wytworzenia. Według wykazu składników herbatkę wyprodukowano w 50% z ziela czystka i 50 % owoców czarnej porzeczki. Na opakowaniu obok nazwy uwidoczniono wizerunek czystka w postaci kwiatów i liści oraz wizerunek czarnej porzeczki w postaci owoców i liści, co było niezgodne z art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmian rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 18-63) (zwanego dalej rozporządzeniem 1169/2011), stanowiącym, że informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Wskazano, że zarówno liść, jak i owoc porzeczki są surowcami zielarskimi o znacząco różnym zastosowaniu i właściwościach, a w celach leczniczych wykorzystuje się oba te surowce.
Ponadto podniesiono, że w wykazie składników wskazano informację ziele czystka 50% oraz owoce porzeczki czarnej 50%, bez dodatkowej, opisowej informacji odnośnie sposobu ich przetworzenia (np. suszony, krojony, rozdrobniony), co jest niezgodne z art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011.
Analogiczne stwierdzenia poczyniono w stosunku do "Herbatki ziołowej Morwa fix", której nazwa nie była adekwatna do używanego surowica. Surowcem był liść morwy białej, a taka informacja nie znalazła się w nazwie. Ponadto na etykiecie umieszczono wizerunek liści i owoców morwy białej, co sugerowałoby, że w składzie występują zarówno liście jak i owoce morwy, natomiast zgodnie w wykazem składników herbatkę sporządzono w 100 % z liści morwy białej. Działanie to należało ocenić jako niezgodne z art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011.
Ponadto podniesiono, że w wykazie składników wskazano informację – liść morwy białej 100% - bez dodatkowej, opisowej informacji odnośnie sposobu jego przetworzenia (np. suszony, krojony, rozdrobniony), co jest niezgodne z art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011.
Pismem z dnia [...] października 2017 r. (nr [...]) skierowano do strony skarżącej zalecenia pokontrolne, wzywając na podstawie art. 30 b ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1604 ze zm.), do usunięcia w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisma, stwierdzonych nieprawidłowości, poprzez wykonanie zaleceń polegających na wprowadzaniu do obrotu suplementów diety znakowanych zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa oraz zgodnie z deklaracją producenta.
Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. strona skarżąca wniosła skargę na ww. pismo zawierające zalecenia pokontrolne, wnosząc o ich uchylenie w całości bądź uznanie ich za bezskuteczne. W zarzutach strona skarżąca podniosła naruszenie;
1) art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011 poprzez jego błędną wykładnię, co skutkowało tym, że "Herbatka ziołowa Morwa fix" nie jest adekwatna do użytego surowca, a umieszczenie na etykiecie wizerunku liści i owoców morwy białej może wprowadzać w błąd co do składu, gdyż suplement diety sporządzono w 100% z liści morwy białej,
2) art. 18 ust.2 rozporządzenia nr 1169/2011 poprzez jego błędną wykładnię co skutkowało uznaniem, iż skarżąca w suplemencie diety "Herbatka ziołowa Morwa fix" nie podała dodatkowych informacji odnośnie sposobu przetworzenia składników np. suszony, krojony, rozdrobniony, zgodnie z zasadami określonymi w art. 17 i w Załączniku VI do tegoż rozporządzenia.
3) art. 7 ust. l lit. a rozporządzenia nr 1169/2011 poprzez jego błędną wykładnię, co skutkowało stwierdzeniem, iż nazwa produkowanego przez skarżącą suplement diety "Herbatka ziołowo-owocowa Czystek z porzeczką fix" jest nieadekwatna do użytych surowców. Według wykazu składników przedmiotowy suplement diety wyprodukowano w 50% z ziela czystka i 50 % owoców czarnej porzeczki, a na opakowaniu umieszczono wizerunek czystka w postaci kwiatów i liści oraz czarnej porzeczki w postaci owoców i liści. Zdaniem organu kontrolującego taki wizerunek na opakowaniu surowców użytych do produkcji może wprowadzać w błąd, co do składu suplementu diety, gdyż do produkcji nie użyto jako surowca liści porzeczki czarnej.
4) art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011 poprzez jego błędną wykładnię co skutkowało stwierdzeniem, iż skarżąca w wykazie składników suplementu diety "Herbatka ziołowa - owocowa Czystek z porzeczką fix" nie podała dodatkowych informacji o sposobie przetworzenia składników np. suszony, krojony, zgodnie z zasadami określonymi w art. 17 i w Załączniku VI tego rozporządzenia.
5) zasady proporcjonalności, polegające na nakazaniu skarżącej usunięcia naruszeń poprzez faktyczne dokonanie zmian na opakowaniach wprowadzanych do obrotu niniejszych suplementów diety w terminie 30 dni od daty otrzymania przedmiotowych zaleceń pokontrolnych, podczas gdy organ administracyjny powinien rozważyć i ewentualnie zastosować mniej dotkliwe sankcje, w szczególności powinien uwzględnić, że wprowadzenie zmian na opakowaniach jest procesem kosztownym i czasochłonnym, niemożliwym do wykonania w terminie 30 dni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Istota spornego w sprawie zagadnienia sprowadza się de facto do oceny prawidłowości ustaleń i wniosków co do uchybień wykazanych w zaleceniach pokontrolnych D. Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w W. zawartych w piśmie z dnia [...] października 2017 r. Z ich uzasadnienia wynika, że w wyniku przeprowadzonej w dniach [...] września 2017 r. kontroli jakości handlowej suplementów diety, stwierdzono nieprawidłowości w znakowaniu partii wyrobu gotowego suplementów diety w postaci "Herbatki ziołowo – owocowej czystek z porzeczką" fix suplement diety a 48 g, oraz "Herbatki ziołowej Morwa" fix suplement diety a 48 g.
Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1604) jakość handlowa oznacza cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.
Z kolei, zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
Dla konsumenta informacja, że artykuł co wynika z art. 7 ust. 1 ww. ustawy. Oznakowanie winno zawierać informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego, w szczególności: nazwę, pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu (pkt 1); inne dane umożliwiające identyfikację artykułu rolno-spożywczego oraz odróżnienie go od innych artykułów rolno-spożywczych (pkt 2).
Szczegółowe wymagania odnoszące się do oznakowania środków spożywczych zawarto w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiej i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 które weszło w życie z dniem 13 grudnia 2014 r. Dlatego dostosowano przepisy ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych do przepisów rozporządzenia nr 1169/2011.
Jako wymóg podstawowy rozporządzenie nr 1169/2011 w art. 6 wskazuje, iż każdemu środkowi spożywczemu przeznaczonemu do dostarczenia konsumentowi finalnemu lub do zakładów żywienia zbiorowego muszą towarzyszyć informacje na temat żywności zgodne z tym rozporządzeniem. Według art. 2 ust. 2 lit. a) ww. rozporządzenia informacje na temat żywności oznaczają informacje dotyczące danego środka spożywczego udostępniane konsumentowi finalnemu za pośrednictwem etykiety, innych materiałów towarzyszących lub innych środków, w tym nowoczesnych narzędzi technologicznych lub przekazu ustnego. Chodzi o zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów w zakresie informacji na temat żywności, przy uwzględnieniu różnic percepcji ze strony konsumentów i ich potrzeb informacyjnych, z równoczesnym zapewnieniem płynnego funkcjonowania rynku wewnętrznego (art. 1 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011). Rozporządzenie to określa ogólne zasady, wymogi i zakresy odpowiedzialności dotyczące informacji na temat żywności, a w szczególności etykietowania żywności (art. 1 ust. 2 tego aktu).
Akt ten ma zastosowanie do podmiotów działających na rynku spożywczym na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego, na których ich działania dotyczą przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Ma ono zastosowanie do wszelkich środków spożywczych przeznaczonych dla konsumenta finalnego, w tym do środków spożywczych dostarczanych przez zakłady żywienia zbiorowego i do środków spożywczych przeznaczonych do dostarczenia do zakładów żywienia zbiorowego (art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 1169/2011).
Podkreślenia wreszcie wymaga, że informacje na temat żywności, także te znajdujące się na etykiecie, zgodnie art. 7 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011, nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności:
a) co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji;
b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada;
c) przez sugerowanie, że środek spożywczy ma szczególne właściwości, gdy w rzeczywistości wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości, zwłaszcza przez szczególne podkreślanie obecności lub braku określonych składników lub składników odżywczych;
d) przez sugerowanie poprzez wygląd, opis lub prezentacje graficzne, że chodzi o określony środek spożywczy lub składnik, mimo że w rzeczywistości komponent lub składnik naturalnie obecny lub zwykle stosowany w danym środku spożywczym został zastąpiony innym komponentem lub innym składnikiem.
Ponadto informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta, w myśl art. 7 ust. 2 aktu.
Przez etykietowanie według art. 2 ust. 2 lit. j) rozporządzenia 1169/2011 rozumie się natomiast wszelkie napisy, dane szczegółowe, znaki handlowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do danego środka spożywczego i umieszczone na wszelkiego rodzaju opakowaniu, dokumencie, ulotce, etykiecie, opasce lub pierścieniu towarzyszącym takiej żywności lub odnoszącym się do niej.
Zważywszy na treść przywołanych przepisów podkreślić należy znaczenie tego elementu oznakowania artykułu rolno - spożywczego wprowadzanego do obrotu, którym jest jego nazwa i skład produktu, pod którą produkt funkcjonuje, jest oferowany i jest dostępny na rynku dla konsumentów. Nazwa jest więc pierwszą informacją o produkcie, która trafia do konsumenta i ma zasadnicze znaczenie dla podejmowania decyzji o zakupie danego produktu. Podobną wagę należy przypisać oznaczeniu produktu na opakowaniu, w tym poprzez jego ilustrację.
Oczywistym potwierdzeniem tego wniosku jest treść regulacji zawartej w art. 8 w związku z art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, która w zakresie określonych nią celów akcentuje potrzebę ochrony interesów konsumentów poprzez tworzenie unormowań umożliwiających im podejmowanie świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie oszukańczym lub podstępnym praktykom (a), fałszowaniu żywności (b), oraz wszelkim praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd (c), w tym właśnie poprzez zapobieganie działaniom oraz praktykom znakowania produktów mogących wprowadzać ich w błąd.
Skoro z powyższego wynika, że oznakowanie środka spożywczego, w tym jego nazwa, jako zasadniczy element tego oznakowania, nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w tym w szczególności co do składu oraz metod wytwarzania tego produktu, to za prawidłowe należy uznać - wbrew zarzutom skargi - zastrzeżenia wskazane w zaskarżonych zaleceniach pokontrolnych.
W pierwszej kolejności podnieść, zdaniem Sądu należy, że nazwy obu suplementów tj. Herbatki Ziołowej morwa fix oraz Herbatki ziołowo – owocowej czystek z porzeczką fix nie były bowiem kompatybilne z surowicami (składnikami), których użyto do ich wytworzenia. W przypadku Herbatki Ziołowej morwa fix jako surowca do jej wytworzenia użyto tylko liście morwy białej, a nie jej owoce. Powyższe znajduje potwierdzenie w wykazie składników, zgodnie z którym herbatka zawiera 100% liści morwy białej. Tymczasem na etykiecie tej herbatki umieszczono wizerunek (ilustrację) zarówno liści jak i owoców morwy białej, co w oczywisty sposób sugeruje, że w jej składzie występują zarówno liście jak i owoce.
Analogicznie w przypadku Herbatki ziołowo – owocowej czystek z porzeczką fix jako surowca do jej wytworzenia użyto tylko ziela czystka oraz owoców porzeczki. Zgodnie z wykazem składników herbatka ta została bowiem wyprodukowana w 50% z ziela czystka i 50 % owoców czarnej porzeczki. Tymczasem na etykiecie (obok nazwy) umieszczono wizerunek czystka, lecz w postaci kwiatów i liści oraz wizerunek porzeczki, lecz w postaci owoców i liści, co z kolei sugeruje, że do wytworzenia tej herbatki użyto liści, kwiatów i owoców.
Zgodnie natomiast z treścią art. 18 rozporządzenia nr 1169/2011 wykaz składników obejmuje wszystkie składniki środka spożywczego, w malejącej kolejności ich masy w momencie użycia składników przy wytwarzaniu tego środka spożywczego (ust. 1). Składniki oznaczone są ich szczegółowymi nazwami, o ile mają zastosowanie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 17 i w załączniku VI rozporządzenia (ust. 2).
Poprzez wyrażanie "wszystkie składniki" należy zatem rozumieć tylko te składniki, które rzeczywiście zostały użyte podczas wytwarzania danego produktu. Skoro zatem z wykazu składników obu herbatek wynika, że Herbatka Ziołowo morwa – fix zawiera 100% liści morwy białej, zaś Herbatka ziołowo – owocowa czystek z porzeczką fix zawiera 50% ziela czystka i 50 % owoców czarnej porzeczki, to tylko takie informacje winny znaleźć się w ich (ilustracji) oznakowaniu umieszczonym na opakowaniu każdej z herbatek. Innymi słowy etykiety tych herbatek winni zawierać odpowiednio ilustracje – jedynie – liści morwy białej (nie liści i owoców) oraz ziela czystka i owoców porzeczki (nie ziela i kwiatów czystka oraz liści i owoców porzeczki).
Po wtóre zaś, w przypadku obu herbatek oprócz nazwy każdej z nich oraz podanej w wykazanie informacji "100% liści morwy białej" oraz "50% ziela czystka i 50 % owoców czarnej porzeczki" nie podano opisowej – a obowiązkowej przecież - informacji odnośnie sposobu ich przetwarzania. Tymczasem stosownie do załącznika VI cześć a ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2001 nazwa danego środka spożywczego zawiera dane szczegółowe dotyczące warunków fizycznych tego środka spożywczego lub szczególnego przetwarzania jakiemu został on poddany (np. sproszkowany, ponownie zamrożony, liofilozowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony) bądź dane takie towarzyszą nazwie, we wszystkich przypadkach, w których pominięcie takiej informacji mogłoby wprowadzić nabywcę w błąd. Zważywszy na "otwarty katalog" możliwości przetworzenia produktu, wskazać należy, że poprzez przetwarzanie należy rozumieć każde działanie, które znacznie zmienia produkt wyjściowy, w tym ogrzewanie, wędzenie, solenie, dojrzewanie, suszenie, marynowanie, ekstrakcję, wyciskanie lub połączenie tych procesów. Produkty nieprzetworzone oznaczają natomiast środki spożywcze, które nie podlegają przetwarzaniu i obejmują produkty, które zostały rozdzielone, podzielone na części, przecięte, pokrojone, pozbawione kości, rozdrobnione, wygarbowane, skruszone, nacięte, wyczyszczone, przecięte, pozbawione łusek, zmielone, schłodzone, zamrożone, głęboko zamrożone lub rozmrożone. Produktami przetworzonymi są zatem środki spożywcze uzyskane w wyniku przetworzenia produktów nieprzetworzonych (rozporządzenie nr 852/2004).
Zdaniem Sądu, powyższe nieprawidłowości w oznaczeniu zakwestionowanych produktów, tj. ilustracje składników obu herbatek zawartych na ich etykietach odbiegające od składników rzeczywiście użytych do ich wytworzenia, a wynikających z wykazu oraz brak obowiązkowych informacji co sposobu ich przetwarzania (bądź braku przetwarzania) może wprowadzać potencjalnych klientów w błąd, co do ich rzeczywistego składu, czy też (oraz) metod wytworzenia (produkcji). Nazwy tych produktów w kontekście ich oznaczenia (zilustrowania) na etykietach tworzą bowiem - co najmniej - mylne wyobrażenie o nich. W szczególności o wykorzystanych do produkcji tych produktów składnikach oraz sposobie ich przetwarzania (np. suszenia). W sytuacji zaś gdy nazwy oraz ich skład stanowią pierwszy i wiodący element informacji o produktach, za oczywiste uznać należy i to, że tym samym, nie pozostają bez wpływu na możliwość podjęcia przez przeciętnego konsumenta w pełni racjonalnej decyzji o ich zakupie, a przez to, że wprowadzają go w błąd.
Oznakowaniem wprowadzającym w błąd jest niewątpliwie bowiem oznakowanie mylące (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2359/12) - a więc takie, które może skłonić konsumenta do podjęcia decyzji dotyczącej transakcji, której inaczej by nie podjął - a ocena czy w danym przypadku zachodzi ryzyko wprowadzenia konsumenta w błąd dokonywana być powinna przy uwzględnieniu kryterium odwołującego się do modelu przeciętnego konsumenta (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1954/12). Zresztą, co wymaga podkreślenia Sądu, oznakowanie wprowadzające w błąd to nie tylko oznakowanie nieprawdziwe lub mylące, ale również niepełne, niewystarczające nieprecyzyjne czy wieloznaczne (wyrok NSA z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2359/12), a zatem takie jak w rozpoznanej sprawie. W nazwie Herbatki Ziołowej morwa fix wskazano bowiem na "morwę", podczas gdy ilustracja zawarta na opakowaniu przedstawia jej owoce i liście. Tymczasem owoce morwy białej nie są w ogóle w niej obecne. Zastosowanie zatem w nazwie tego produktu "morwa" wraz ilustracją zarówno owoców, jak i liści tego produktu należy uznać za co najmniej nieprecyzyjne, mylące bo sugerujące chociażby, że herbatka wytworzona została zarówno z liści, jak i owoców tej rośliny. U potencjalnego konsumenta może to wywołać (błędne) przeświadczenie, że produkt ten został wyprodukowany z owoców i liści morwy. Innymi słowy może wprowadzić potencjalnego konsumenta w błąd co do jej składu. Analogiczna nieprawidłowość zachodzi w przypadku Herbatki ziołowo - owocowej czystek z porzeczką.
Tymczasem oznakowanie opakowania powinno w sposób rzetelny odzwierciedlać rzeczywisty skład artykułu spożywczego i nie pozostawać żadnych wątpliwości po stronie konsumenta chociażby co do jego właściwości, czy tez składu (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 2033/13). Zarówno liść jak i owoc porzeczki stanowią tymczasem surowce zielarskie o znacząco różnym zastosowaniu i właściwościach. Jak wskazano w skarżonych zaleceniach, a czego nie kwestionuje strona skarżąca, zarówno owoce morwy białej , jak i liście porzeczki są wykorzystywane w produktach spożywczych, jednak mają odmienne właściwości lecznicze niż odpowiednio - liście morwy oraz owoce porzeczki, a więc składniki faktycznie wykorzystane przy produkcji wskazanych herbatek ziołowych. W Podkreślenia wymaga, że restrykcyjne wymogi dotyczące oznakowania produktów spożywczych formułowane są z uwagi na ochronę konsumenta jako słabszej strony obrotu, stąd też wszelkie wątpliwości co do prawidłowości oznaczenia składu produktu powinny być interpretowane mając na uwadze realizację tej ochrony.
Zamieszczenie rzetelnych informacji na opakowaniu artykułów rolno – spożywczych stanowi bowiem niewątpliwie podstawę świadomego wyboru danego (konkretnego) produktu spośród wielu innych, a podobnych znajdujących się na rynku przez przeciętnego konsumenta, w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2017, poz. 2070).
Dlatego też, mając powyższe na uwadze Sąd - wbrew twierdzeniom skargi - nie dopatrzył się w naruszenia przez D. Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w W. art. 7 ust. 1 lit a i art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011.
Nie sposób również uznać, w ocenie Sądu, aby w sprawie doszło naruszenia "zasady proporcjonalności polegającego na nakazaniu stronie skarżącej usunięcia ww. uchybień w terminie 30 dni". W tym miejscu podnieść należy, że podmiot wprowadzający do obrotu artykuły – rolno spożywcze winien mieć świadomość obowiązków jakie na nim spoczywają, a w tym obowiązków wynikających z prawidłowo – niewprowadzającego w błąd – oznakowania produktu. Taki podmiot – jako profesjonalista – winien zachować przy tym najwyższą staranność. Podawanie zatem na opakowaniach herbatek (chociażby w formie ilustracji) mylących, niepełnych informacji, mogących wprowadzić klienta w błąd co do ich składu, właściwości szkodzi nie tylko konsumentom finalnym, lecz może mieść negatywny wpływ na pewność obrotu. Może spowodować też utratę zaufania do ich producenta ale także podważać zaufanie konsumenta co do innych marek oferujących podobne produkty. Taka natomiast sytuacja jest niedopuszczalna. Dlatego też w ochronie konsumenta, który ma prawo do rzetelnej informacji o produkcie przeznaczonym do spożycia oraz gwarancji co do jego składu i właściwości – dostrzeżone uchybienia winny zostać wyeliminowane w terminie jak najkrótszym od ich stwierdzenia. Co też – prawidłowo - znalazło wyraz w zaleceniach pokontrolnych.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło