III SA/Wr 84/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-07-24
Skład orzekający: Barbara Ciołek, Magdalena Jankowska-Szostak, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmowna wobec wznowienia postępowania administracyjnego cofającego zezwolenie na prowadzenie publicznego transportu drogowego może zostać utrzymana, gdy strona podnosi, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa lub na podstawie fałszywych dowodów związanych z działaniami służb bezpieczeństwa?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności niewyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności sprawy i nieuwzględnienia materiału dowodowego wskazującego na możliwy wpływ funkcjonariuszy SB na wydanie decyzji cofającej zezwolenie. Organ powinien dokonać wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozważyć wszystkie dowody, w tym dokumenty IPN i zeznania świadków, aby prawidłowo rozstrzygnąć o wznowieniu postępowania.Stan faktyczny
H. N. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją cofającą mu na stałe zezwolenie na prowadzenie publicznego transportu drogowego taksówką, powołując się na dokumenty IPN wskazujące na współdziałanie organów z SB i MO przy wydaniu decyzji. Organ pierwszej instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły wznowienia postępowania, uznając brak podstaw do uchylenia decyzji. WSA we Wrocławiu stwierdził, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności i nie rozważył materiału dowodowego wskazującego na wpływ służb bezpieczeństwa, uchylając decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Protokolant starszy specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w ramach postępowania wznowieniowego – decyzji Wojewody W. nr [...] z dnia 15 lipca 1983 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia 12 listopada 1982 r. [...] cofającej na stałe zezwolenie na prowadzenie publicznego transportu drogowego-zarobkowego przewozu osób taksówką I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z [...] r H.N. (dalej: strona; skarżący) złożył do Prezydenta Miasta Ś. (dalej też: organ pierwszej instancji) wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z [...] r. w przedmiocie cofnięcia na stałe zezwolenia na prowadzenie publicznego transportu drogowego - zarobkowego przewozu osób taksówką osobową. Wskazał, że [...] r, jako pokrzywdzony, uzyskał w Instytucie Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu we W. wiedzę, że w postępowaniu cofającym zezwolenie na prowadzenie TAXI organy te współdziałały z SB i MO, co daje podstawę do wznowienia postępowania. Dołączył do pisma otrzymane z IPN kopie dokumentów akt paszportowych, w których zawarta jest adnotacja funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa w Ś. Pismem z [...] r. strona złożyła kolejny wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z [...] r. prostując poprzednio złożony wniosek (z [...] r.), poprzez wskazanie jako podstawy prawnej wniosku art. 145 §1 pkt 1 i 2 k.p.a. z powołaniem się na adnotację zawartą w aktach paszportowych.
Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ś. poinformował H.N., że sprawa ta została rozstrzygnięta prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia [...] r. (sygn. akt llI SA/Wr 9/12) w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] r. oraz z [...] r. (sygn. akt III SA/Wr 28/12), o odmowie wznowienia postępowania w sprawie cofnięcia na stale zezwolenia na prowadzenie publicznego transportu drogowego - zarobkowego przewozu osób taksówką osobową, które wiążą tut. organ, co nie daje podstaw do wznowienia postępowania.
Pismem z dnia [...] r. H. N. wystąpił do Prezydenta Miasta Ś. z kolejnym pismem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z [...] r., z załączoną informacją z Internetu opisującą fakty z okresu stanu wojennego, w tym działania represyjne byłego Prezydenta Miasta Ś., opracowanie IPN pn. "Stan wojenny w dokumentach Władz PRL ( 1980-1983)" Warszawa 2001, celem włączenia jako dowód do akt sprawy.
Prezydent Miasta Ś., po rozpatrzeniu wniosków H. N., postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wznowienia postępowania uzasadniając, że przedłożony przez stronę do wniosku dowód w postaci opracowania IPN "Stan wojenny w dokumentach Władz PRL (1980-1983)" Warszawa 2001 i ksero akt paszportowych w sposób oczywisty nie mają związku z twierdzeniem strony dotyczącym podstaw wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r.
Na to postanowienie Prezydenta Miasta Ś. H. N. złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po ponownej analizie złożonych przez H.N. wniosków z [...] r. oraz z [...] r. Prezydent Miasta Ś. postanowieniem z [...] r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] r. Decyzją z [...] r. organ I instancji odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ś. nr [...] z [...] r. w przedmiocie cofnięcia H.N. na stałe zezwolenia na prowadzenie publicznego transportu drogowego - zarobkowego przewozu osób taksówką osobową. Decyzją z [...] r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że nie stwierdzono fałszywości dowodów wyrokiem sądu, jak też nie wydano wyroku, że decyzja, której wniosek o wznowienie dotyczy była wydana w wyniku popełnienia przestępstwa. SKO zaznaczyło, że również brak jest wykazania przeprowadzonymi w sprawie dowodami, że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przypomniało, że decyzja z dnia [...] r. nr [...] została wydana z uwagi na fakt dwukrotnego ukarania za wykroczenia popełnione w związku z prowadzoną nagannie działalnością transportową a ponadto okolicznościami nie wymienionymi w przepisach stanowiących podstawę prawną cofnięcia zezwolenia, tj. naganną postawą strony. Organ przywołał upomnienie Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta z dnia 30 listopada 1981 r., pismo Wojewódzkiego Zrzeszenia Prywatnego Handlu i Usług w W. z dnia [...] r. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że ostatecznym postanowieniem Sądu Apelacyjnego we W. z dnia 18 czerwca 2009 r. (sygn. akt II AKz 224/09) zostało utrzymane w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 16 marca 2009 r. (sygn. akt III Ko 118/07), uznające za nieważne orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń przy Wojewodzie W. z dnia 25 października1982 r. dotyczące popełnienia przez stronę wykroczenia w dniu 13 maja 1982 r. i utrzymujące w mocy orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń przy Prezydencie Miasta Ś. z dnia 29 października1982 r. dotyczące popełnienia wykroczenia w dniu 28 października 1982 r. Organ wskazał, że Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 lipca 2015 r. (sygn. akt V KO 24/15) prawomocnie oddalił wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego we W. z dnia 18 czerwca 2009 r. Oznacza to zatem, że nie zostały ujawnione nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Wyrokiem z 20 kwietnia 2017 r. (sygn. akt III SA/Wr 1457/16) WSA we W. uchylił powyższą decyzję SKO z [...] r.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie dostrzegł istotne braki dowodowe w postaci dokumentacji związanej z postępowaniem w sprawie wszczętej wnioskiem o wznowienie postępowania. W zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym stwierdził w szczególności brak samego wniosku skarżącego o wznowienie postepowania zakończonego decyzja ostateczną nr [...] z 12 listopada 1982 r. Zauważył, że w aktach brak jest również kolejnych wniosków skarżącego o wznowienie postępowania z [...] r. oraz z [...] r. Sąd stwierdził, że brak jest również dołączonych do wniosków (zgodnie z relacją organu) kopii dokumentów akt paszportowych z Instytutu Pamięci Narodowej i adnotacji funkcjonariusza służby bezpieczeństwa. Ponadto do akt nie dołączono postanowienia z [...] r. Prezydenta Miasta Ś., w którym odmówił skarżącemu wznowienia postępowania, postanowienia Samorządowego Kolegium w W. z [...] r. uchylającego w całości ww. postanowienie organu pierwszej instancji oraz decyzji Prezydenta Miasta Ś. z [...] r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ś. nr [...] z 12 listopada 1982 r. Sąd stwierdził, że akta sprawy nie zawierają dokumentów od pierwszego wniosku skarżącego z [...] r. do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. uchylającej decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] r. Sąd podkreślił, że wymienione dokumenty są istotne, stanowią bowiem podstawę do orzekania w niniejszej sprawie. Brak wniosków skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 12 listopada 1982 r. nie pozwala stwierdzić, czy zarzuty podnoszone przez skarżącego i zawarte we wnioskach z [...] r., [...] r., [...] r. pokrywają się z zarzutami, na które powoływał się skarżący we wcześniejszych wnioskach o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 12 listopada 1982 r., które zakończone zostały wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Wr 9/12 oraz z 8 listopada 2012 roku, sygn. akt III SA/Wr 28/12. Natomiast brak dołączonych do wniosków dokumentów nie pozwala stwierdzić co dokładnie zawierały i czy w swej treści odpowiadają znajdującym się w aktach sprawy kopiom akt z IPN. Natomiast brak orzeczeń organu pierwszej i drugiej instancji (postanowienia z [...] r. Prezydenta Miasta Ś., postanowienia Samorządowego Kolegium w W. z [...] r., decyzji Prezydenta Miasta Ś. z 8 [...] r.) odnoszących się do ww. wniosków uniemożliwia prawidłową ocenę legalności rozpoznawanej sprawy.
Sąd stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien szczegółowo wyjaśnić jakie zarzuty i w ramach konkretnie, którego postępowania wznowieniowego zostały złożone oraz wykazać to stosownymi dowodami w taki sposób aby twierdzenia organu mogły podlegać weryfikacji przez sąd administracyjny.
Realizując zalecenia Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało Prezydenta Miasta Ś. do uzupełnienia akt postępowania o wskazane przez Sąd w uzasadnieniu wyroku dokumenty, otrzymując je za pismami z dnia [...] r., [...] r., [...] r. Stwierdziło, że z otrzymanych akt postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 12 listopada 1982 r. nr [...] wynika, że od tej decyzji strona wniosła odwołanie do Wojewody W., który decyzją z 15 lipca 1983 r. (nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, zaś Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we W. wyrokiem z 4 października 1983 r., (sygn. akt SA/Wr/370/83) oddalił wniesioną skargę na decyzję Wojewody W. Uzupełniony w ten sposób materiał dowodowy, zdaniem Kolegium, w istotny sposób ma wpływ na właściwość organów administracji publicznej do rozpatrzenia wniosków strony w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 12 listopada 1982 r. nr [...]. Z otrzymanych akt postępowania wynika bowiem, że decyzja z dnia [...]r. nr [...], której wniosek strony o wznowienie postępowania dotyczy, nie była decyzją ostateczną, albowiem od decyzji tej zostało wniesione odwołanie.
W tym stanie decyzją z [...] r., po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] r. (nr ([...]) o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ś. nr [...] z 12 listopada 1982 r. w przedmiocie cofnięcia na stałe zezwolenia na prowadzenie publicznego transportu drogowego – zarobkowego przewozu osób taksówką osobową, na podstawie art. 150 § 1, art. 145 § 1pkt 1,2 i 5, art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umarzyło postępowanie organu I instancji w całości.
Strona nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., który wyrokiem z [...] r. (sygn. akt III SA/Wr 765/17) skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z obowiązujących przepisów, w szczególności z art. 150 § 1 k.p.a. wynika, że właściwość organu we wznowieniowym postępowaniu ustala się biorąc pod uwagę to, jaki organ wydał decyzję w ostatniej instancji. Dla określenia właściwości organu w tym nadzwyczajnym trybie istotne jest zatem zasadniczo ustalenie, czy wniosek o wznowienie dotyczy ostatecznej decyzji wydanej przez organ pierwszoinstancyjny (bo nie została ona poddana kontroli instancyjnej), czy przez organ drugoinstancyjny (gdy była ona poddana kontroli instancyjnej). Z akt sprawy wynika, że od decyzji z 12 listopada 1982 r. nr [...], strona wniosła odwołanie do Wojewody W., który decyzją z 15 lipca 1983 r. (nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, zaś Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we W. wyrokiem z dnia 4 października 1983 r. (sygn. akt SA/Wr/370/83), oddalił wniesioną skargę na decyzję Wojewody W. Wskazuje to, że przedmiotowa decyzja została poddana kontroli instancyjnej, a więc organem, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji był Wojewoda W. Zatem Prezydent Miasta Ś. nie był właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż nie wydał w tej sprawie decyzji ostatecznej. Uznać przy tym należy, że zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu ostatecznej decyzji skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 w związku z art. 149 k.p.a., na nowy organ, który zyskał swe uprawnienie wskutek zmiany przepisów. Tym organem jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako że przepisy prawa materialnego regulujące daną dziedzinę spraw, tj. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2017 r., poz. 2200), nie wskazują innego organu jako organu wyższego stopnia od rozstrzygnięcia organu samorządu terytorialnego. Tak więc właściwy, w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 12 listopada 1982 r. w przedmiocie cofnięcia stronie na stałe zezwolenia na prowadzenie publicznego transportu drogowego – zarobkowego przewozu osób taksówką osobową, jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, którym w tym przypadku jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Oznacza, że podanie strony w przedmiocie wznowienia postępowania w niniejszej sprawie wniesione do organu pierwszej instancji, winno zostać przekazane do organu właściwego – SKO w W. i rozpoznane przez ten organ jako organ właściwy.
Postanowieniem z [...] r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wznowiło postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia na stałe zezwolenia na prowadzenie publicznego transportu drogowego – zarobkowego przewozu osób taksówką na wniosek z dnia [...] r. uzupełniony wnioskiem z dnia [...] r. prostującym poprzednio złożony wniosek poprzez wskazanie jako podstawy prawnej art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa,
z dnia 23 grudnia 2014 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z 12 listopada 1982 r. wraz z załączoną informacją z Internetu opisującą fakty z okresu stanu wojennego, w tym działania represyjne byłego Prezydenta Miasta Ś., opracowanie IPN pn."Stan wojenny w dokumentach Władz PRL (1980-1983)" Warszawa 2001.
Pismem z [...] r. Kolegium wezwało H. N. do sprecyzowania wniosku o wznowienie postępowania poprzez wskazanie, wobec ustalenia, że decyzja Prezydenta Miasta Ś. z dnia 12 listopada 1982r. nr [...] nie była decyzją ostateczną, czy wniosek dotyczy decyzji Wojewody W. z 15 lipca 1983 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia na stałe zezwolenia na prowadzenia publicznego transportu drogowego - zarobkowego przewozu osób taksówką. Skarżący odpowiedział, że wniosek dotyczy decyzji Wojewody W. z 15 lipca 1983 r. Pismem z [...] r. i następnie z [...] r. Kolegium wystąpiło do Wojewody D. o przesłanie akt postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wojewodę W. zakończonego decyzją z 15 lipca 1983 r. Dolnośląski Urząd Wojewódzki we W. odpowiedział, że nie posiada w swoim archiwum zakładowym w/w dokumentacji. Następnie Kolegium wystąpiło o przesłanie akt tego postępowania do Archiwum Państwowego w K.Z., otrzymując odpowiedź, zgodnie z którą akta te nie znajdują się w jego zasobach.
W dalszej kolejności Kolegium wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. o przekazanie akt sądowych dotyczących postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 4 października 1983 r. (sygn. akt SA/WR/370/83) oddalającego skargę H. N. na decyzję Wojewody W. z 15 lipca 1983 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odpowiedział, że powyższe akta zostały za zgodą Archiwum Państwowego we W. wybrakowane i nie znajdują się zasobach archiwum zakładowego WSA we W. Następnie Prezydent Miasta Ś. przekazał dokumenty związane z postępowaniem administracyjnym zakończonym decyzją Wojewody W. nr [...]. Pismem z [...] r. Kolegium zawiadomiło H. N. o zakończeniu wznowionego postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczna Wojewody W.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z 12 listopada 1982 r. nr [...] Prezydent Miasta Ś. cofnął skarżącemu z dniem 12 maja 1983 r. na stałe zezwolenia na prowadzenie publicznego transportu drogowego – zarobkowego przewozu osób. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że orzeczeniem Kolegium ds. Wykroczeń przy Wojewodzie W. działającym jako Kolegium II instancji z dnia 25 października 1982 r. (nr rej. 659/82) utrzymane zostało w mocy orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń przy Prezydencie Miasta Ś., skazujące obwinionego H. N. na karę grzywny z zamianą na 35 dni aresztu za wykroczenie z art.138 Kodeksu wykroczeń, ponadto orzeczeniem z dnia 29 października 1982 r., które uprawomocniło się 1 listopada 1982 r., Kolegium ds. Wykroczeń przy Prezydencie Miasta Ś. skazało H. N. na karę grzywny oraz wymierzona została kara podania orzeczenia o ukaraniu do publicznej wiadomości w zakładzie pracy przez okres 7 dni. Fakt dwukrotnego ukarania za wykroczenia popełnione w związku z prowadzoną nagannie działalnością transportową, a także naganną postawą H. N., której potwierdzenie miało stanowić upomnienie Komunikacji Urzędu Miasta z dnia 30 listopada 1981 r., pismo Prywatnego Zrzeszenia Prywatnego Handlu i Usług w W., w świetle § 42 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Komunikacji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 31 lipca 1972 r. w sprawie krajowego transportu drogowego (Dz.U. nr 34, poz.234), stanowił uzasadnienie podjętej decyzji o cofnięciu zezwolenia. Na skutek wniesionego przez H. N. odwołania, Wojewoda W. decyzją z dnia 15 lipca 1983 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we W. w wyroku z dnia 4 października 1983 r. (sygn. akt SA/WR/370/83) oddalił skargę H. N. na decyzję Wojewody.
Kolegium wskazało, że ostatecznym postanowieniem Sądu Apelacyjnego we W. z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt II AKz 224/09 zostało utrzymane w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 16 marca 2009 r. sygn. akt III Ko 118/07, uznające za nieważne orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń przy Wojewodzie W. z dnia 25 października1982 r. dotyczące popełnienia przez H. N. wykroczenia w dniu 13 maja 1982 r. i utrzymujące w mocy orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń przy Prezydencie Miasta Ś. z dnia
29 października1982 r. dotyczące popełnienia wykroczenia w dniu 28 października
1982 r.
Pismem z dnia [...] r. strona przedłożyła dokumenty jakie otrzymał od IPN-u, wśród nich jest notatka, z której wynika, że decyzją władz miasta został on pozbawiony koncesji z uwagi na popełnione i udokumentowane przez organ komunikacji przewinienie służbowe. Na wniosek strony zostali powołani również świadkowie: H. K.- zeznał, że nie zna H.N. oraz, że nic nie pamięta z sytuacji, o które był pytany, A. M. - zeznał, że decyzja o cofnięciu koncesji nie miała nic wspólnego z działalnością opozycyjną strony, a naruszeniem prawa przez stronę, L. F.- nie został przesłuchany z uwagi na brak możliwości skutecznego doręczenia wezwania (dowód został pominięty), Z. B. - zeznał, że nie posiada wiedzy, że skarżący w przeszłości jeździł jako kierowca taksówki i że cofnięto mu zezwolenie, Z. O. - nie został przesłuchany z powodu braku adresu do skutecznego doręczenia, O. L. - zeznał, że nic mu nie wiadomo w sprawie cofnięcia koncesji dla strony oraz że nic mu nie wiadomo na temat jakichkolwiek działań służb względem strony, R. Z.- w pisemnym oświadczeniu stwierdził, że nigdy nie składał żadnej skargi ani pisma na H. N.
W dniu [...] r. strona przedłożyła jako dowód dokumenty uzyskane z Archiwum Państwowego we Wrocławiu Oddział w K. Z. Dokument ten to analiza zdarzeń z 1 maja 1983 r. w Ś.
Decyzją z [...] r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody W. z 15 lipca 1983 r. (nr [...]), którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ś. z 12 listopada 1982 r. (nr [...]) w przedmiocie cofnięcia na stałe zezwolenia na prowadzenie publicznego transportu – zarobkowego przewozu osób taksówką.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją Wojewody W. z dnia 15 lipca 1983 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia 12 listopada 1982 r. nr [...] nie było dotknięte ciężkimi, kwalifikowanymi wadami procesowymi i stwierdziło, że podana przez H. N. we wnioskach o wznowienie postępowania przyczyna wznowienia, w rzeczywistości nie wystąpiła. Kolegium podkreśliło, że fakt popełnienia przestępstwa łub fałszu dowodu w sposób bezsporny musi być w zasadzie stwierdzony wyrokiem sądu karnego lub innego organu właściwego. Od zasady tej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzają dwa wyjątki. W myśl art. 145 § 3 wznowienie postępowania ze wskazanych przyczyn może nastąpić w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Ponadto stosowanie do art. 145 § 2 kpa można wznowić postępowanie przed wydaniem orzeczenia sądu lub innego organu, jeżeli łącznie wystąpią dwie przesłanki, tj. wówczas, gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste i wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo szkody dla interesu społecznego
Zgromadzony w aktach materiał dowodowy – w ocenie Kolegium – nie potwierdza, że doszło do sfałszowania dowodu przy wydaniu decyzji, jak też że została ona wydana w wyniku przestępstwa. Przedstawiona przez H.N. notatka sporządzona przez funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa i znajdująca się w jego akta paszportowych (z lat 80- tych) nie wskazuje, że Prezydent Miasta Ś. wydając przedmiotową decyzję działał pod wpływem funkcjonariuszy SB, naruszając w ten sposób przepisy postępowania administracyjnego, zaś postanowienie Prokuratury Rejonowej w Ś. sygn. akt 1 Ds.2263/10 o odmowie wszczęcia dochodzenia w zakresie nadużywania uprawnień, polegającego na bezpodstawnym cofnięciu koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej z powodu przedawnienia karalności, zamyka – w ocenie Kolegium –ostatecznie rozważaną kwestię. Wskazują na to również zeznania świadków zawnioskowanych przez stronę. Reasumując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mając na uwadze treść przepisu art. 146 § 1 kpa oraz art. 151 § 2 kpa doszło do przekonania, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji Wojewody W. z dnia 15 lipca 1983 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia 12 listopada 1982 r. nr [...]
W skardze na powyższą decyzję H. N. wniósł o jej uchylenie lub zmianę. Wskazał, że w wydaniu decyzji cofającej na stałe zezwolenia na prowadzenie publicznego transportu – zarobkowego przewozu osób taksówką, brali udział funkcjonariusze SB.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107), stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnieć na wstępie należy, że uregulowana w Kodeksie postępowania administracyjnego procedura wznowienia postępowania przebiega dwuetapowo. Jej pierwsze, wstępne stadium, polega na zbadaniu, czy podanie o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy wskazuje podstawy z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Spełnienie tych przesłanek warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania, co z kolei następuje w drodze postanowienia, stosownie do treści art. 149 § 1 k.p.a. To postanowienie stanowi natomiast podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ drugiego etapu postępowania, w ramach którego badane są przyczyny wznowienia oraz sprawa rozstrzygana jest co do istoty - art. 149 § 2 k.p.a.
Wzruszenie ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy i może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy organ ustali, że zaistniały szczególne okoliczności wyczerpujące przesłanki wznowienia. We wniosku o wznowienie postępowania skarżący jako jego podstawę wskazał art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Zasadniczo wznowienie postępowania z przyczyny, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., możliwe jest dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy lub, że decyzję wydano w wyniku przestępstwa, powinna przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego te okoliczność. Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest natomiast możliwe wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.). Należy przy tym pamiętać, ze przesłanką zastosowania art 145 § 2 k.p.a. jest oczywistość sfałszowania dowodu, a nie ewidentna oczywistość. Wystarczy zatem zaistnienie stanu, który jest określany jako brak wadliwości co do tego, ze dowód został sfałszowany, czy powstał w wyniku przestępstwa. Ponadto w myśl art. 145 § 3 k.p.a. z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Te przyczyny to przedawnienie ścigania czy karania, abolicja, amnestia, immunitet.
Wskazać także trzeba, że zgodnie z art. 146 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (§ 1). Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (§ 2). Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W myśl art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
W sprawie bezspornie strona domagając się wznowienia postępowania nie przedłożyła organowi dowodu w postaci orzeczenia sądowego potwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa. W konsekwencji należało rozważyć zasadność zastosowania art. 145 § 3 k.p.a., który przewiduje możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może wszczęte z powodu upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach prawa, czyli np. z powodu przedawnienia ścigania. W sprawie Prokurator Rejonowej w Ś. postanowieniem z 7 stycznia 2011 r. (sygn. akt 1 Ds.2263/10) odmówił wszczęcia dochodzenia z powodu przedawnienia karalności m.in. czynu polegającego na nadużywaniu uprawnień w okresie 1982 r. w Świdnicy przez funkcjonariusza publicznego polegającego na bezpodstawnym cofnięciu H.N. koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że kwestie podnoszone przez skarżącego należą do właściwości rzeczowej Instytutu Pamięci Narodowej, który został o nich powiadomiony i właśnie on jest władny dokonać oceny prawnej zawiadomienia skarżącego. W konsekwencji zatem – wbrew twierdzeniom Kolegium – zawartym w zaskarżonej decyzji – omawiane postanowienie Prokuratora nie zamyka kwestii możliwości stwierdzenia, że ostateczna decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Postanowienie to potwierdza jedynie, że postępowanie dotyczące przestępstwa, w związku z którym ewentualnie sporna decyzja mogła być wydana, nie może być wszczęte z powodu przedawnienia karalności, czyli upływu czasu, o którym mowa w art. 145 § 3 k.p.a.
Kolegium w zaskarżonej decyzji stwierdziło, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że doszło do sfałszowania dowodu przy wydaniu decyzji, jak też że została ona wydana w wyniku przestępstwa. W konsekwencji w ocenie organu w sprawie nie było podstaw do stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Kolegium powołało się przy tym na notatkę sporządzoną przez funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa i znajdującą się w aktach paszportowych (z lat 80- tych) skarżącego, która – w ocenie organu - nie wskazuje, że Prezydent Miasta Ś. wydając przedmiotową decyzję działał pod wpływem funkcjonariuszy SB, naruszając w ten sposób przepisy postępowania administracyjnego. Analiza treści tej notatki wskazuje jednak – w ocenie Sądu – że działania funkcjonariuszy SB mogły mieć wpływ na wydanie decyzji cofającej zezwolenie na wykonywanie zawodu przez skarżącego. W treści tej notatki wskazano, że skarżący "Decyzją Władz Miasta został pozbawiony koncesji z uwagi na popełnione /i udokumentowanie przez organa komunikacji/ przewinienie służbowe. Decyzja ta nie była działaniem tylko naszych organów. W ostatnim okresie czasu Ob. N. nie przejawia działalności opozycyjnej". Ponadto Kolegium w ogóle nie ustosunkowało się do znajdującej się w aktach sprawy informacji Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, z której wynika, że H. N. w latach 1982-1989 pozostawał w zainteresowaniu Służby Bezpieczeństwa jako były członek NSZZ "Solidarność" taksówkarzy (do 1985 r.), a następnie jako organizator i przewodniczący Komitetu Założycielskiego NSZZ "Solidarność" w Przedsiębiorstwie Robót Wodnych i Melioracyjnych w Świdnicy (w 1989 r.). W 1984 r. odmówiono mu wydania paszportu na wyjazd emigracyjny do USA. Za udział w proteście przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego w dniu 13 maja 1982 r. został ukarany karą grzywny przez Kolegium ds. Wykroczeń przy Wojewodzie W. Orzeczenie to – jak wynika z pisma IPN – było jednym z powodów wydania decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia 12 listopada 1982 r. o cofnięciu na stałe zezwolenia na prowadzenie publicznego transportu drogowego, co w praktyce uniemożliwiało wykonywanie zawodu taksówkarza.
Kolegium pominęło także znajdującą się w aktach sprawy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 4 września 2015 r. (nr DSE2-K0903-D4-1D/15) potwierdzająca w stosunku do H. N. status działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Dodatkowo Sąd wskazuje, że do skargi skarżący dołączył protokół z posiedzenia Sądu Okręgowego w Ś.w sprawie o sygn. akt III Ko 118/07 zawierający zeznania świadka Z. O. byłego funkcjonariusza SB. Świadek ten m.in. zeznał, że były prowadzone działania w zakresie ustaleń dotyczących środowiska taksówkarzy, "na temat koncesji pana N. były prowadzone rozmowy, ale w tym sensie, żeby coś zrobić z panem N., czyli konkretnie, aby pozbawić go koncesji, aby postój mógł działać normalnie. Ja dzisiaj sobie tak tłumaczę, ale wynika to z mojej analizy, że być może te sprawy na kolegium były potrzebne, aby podeprzeć się w decyzji o cofnięciu koncesji". Organ powinien zatem rozważyć konieczność zapoznania się z aktami postępowania w sprawie o sygn. akt III Ko 118/07 pod kątem ustalenia wpływu działania funkcjonariuszy SB na wydanie decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie publicznego transportu drogowo – zarobkowego przewozu osób taksówką. Kolegium powinno ustosunkować się do zebranego w tym postępowaniu materiału dowodowego.
Ponadto SKO w W. powinno odnieść się do treści uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z 22 lipca 2015 r., w szczególności do stwierdzenia Sądu Najwyższego, że ".. jakkolwiek przedstawiona przez wnioskodawcę notatka SB....może wskazywać na powiązanie decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia 12 listopada 1982 r. nr [...]... z działalnością niepodległościową wnioskodawcy". Podkreślić także należy, że w omawianym postanowieniu SN z 22 lipca 2015 r., którym oddalono wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 18 czerwca 2009 r. (II AKz 224/09) utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 16 marca 2009 r. (III KO 118/07), wskazano, że ustawa "lutowa" może być podstawą uznania za nieważne jedynie orzeczeń będących przejawem szeroko rozumianej represji karnoprawnej stosowanej przez organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w sprawie II AKz 224/09 wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta Ś. o cofnięciu zezwolenia nie nosi znamion represji karnej, jest do decyzja administracyjna i nawet jeżeli została podjęta bez należytej podstawy faktycznej, to ustawa "lutowa" nie przewiduje trybu unieważnienia decyzji administracyjnej. W konsekwencji z orzeczeń tych wynika, że podstawą odmowy uznania za nieważne rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta Ś. (o cofnięciu zezwolenia), było to, że decyzja ta nie była aktem organu ścigania i nie stanowiła represji karnej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium powinno ocenić i odnieść się do treści notatki SB, informacji z IPN, decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 4 września 2015 r., treści uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z 22 lipca 2015 r. Kolegium powinno także zapoznać się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Ś. (sygn. akt III Ko 118/07). Należy mieć przy tym na uwadze, że w sprawie nie mogło być wszczęte postępowanie potwierdzające sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa z uwagi na upływ czasu. Oczywistym przy tym jest, że postępowanie takie nie mogło być wszczęte w latach 80-tych. Kolegium powinno także rozważyć, czy rzeczywiście w sprawie – w świetle zebranego materiału dowodowego - można stwierdzić bez żadnych wątpliwości (i czy jest to oczywiste), że działalność opozycyjna skarżącego nie miała żadnego wpływu na wydanie decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie publicznego transportu drogowego – zarobkowego przewozu osób taksówką. Ponadto organ II instancji powinien odnieść się w prawidłowy sposób do kwestii, pozbawienia skarżącego możliwości wykonywania pracy zawodowej także z powodu okoliczności niewymienionych w przepisach stanowiących podstawę prawną cofnięcia zezwolenia, tj. nagannej postawy skarżącego. Organ powinien wykonać wskazania Sądu mając zwłaszcza na uwadze realia tamtych czasów, na co wskazywał już Sąd w wyroku z 20 kwietnia 2017 r. (sygn. akt III SA/Wr 1457/16). Wskazać także należy, że we wznowionym postępowaniu, traktowanym jako nowe względem postępowania pierwotnego właściwy organ dokonuje własnych ustaleń faktycznych i ocen. Organ prowadzący wznowione postępowanie nie jest związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi w postępowaniu, w którym zapadła decyzja ostateczna (tak m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 235/11).
Reasumując, organ powinien ocenić wszystkie okoliczności sprawy w sposób odpowiadający treści art. 80 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej winien wyjaśniać dokładnie stan faktyczny danej sprawy, zbierając i rozpatrując cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Tymczasem w tej sprawie organ nie wyjaśnił między innymi dlaczego odmówił przedłożonym przez stronę dokumentom przymiotu wskazującego na okoliczność, że dowody na podstawie których wydano wobec skarżącego decyzje cofającą stronie na stałe zezwolenie na prowadzenie publicznego transportu drogowego powstały w oczywisty sposób w wyniku przestępstwa lub jest oczywiste, że zostały sfałszowane. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wpływającą na kwestię odpowiedniego rozłożenia ciężaru dowodu w tym postępowaniu. Podkreślić także należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a., bowiem nie ustosunkowano się do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Powyższe prowadzi do wniosku, że w postępowaniu uchybiono zasadom procedury administracyjnej, nakazującym dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, poprzez wszechstronne rozważenie materiału dowodowego. Dopiero wszechstronne wyjaśnienie sprawy w kontekście przepisów prawa materialnego, przy zachowaniu przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przedstawionych powyżej, daje prawo do podjęcia decyzji w sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny ze względu na naruszenia przepisów postępowania wskazane, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania (wpis sądowy w wysokości 200 zł) był art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło