III SA/Wr 843/15

WyrokWSA we Wrocławiu2016-01-20

Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Anna Siedlecka, Jerzy Strzebinczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rejestrujący pojazd ma obowiązek zarejestrować pojazd, jeśli istnieje spór co do prawa własności tego pojazdu, a dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie właściciela?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie są uprawnione do rozstrzygania sporów dotyczących prawa własności. W przypadku istnienia uzasadnionych wątpliwości co do tego, kto jest właścicielem pojazdu, organ rejestrujący ma obowiązek odmówić rejestracji, ponieważ może jej dokonać jedynie na podstawie udokumentowanego i niespornego prawa własności. Rozstrzygnięcie kwestii spornych dotyczących własności należy do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o zarejestrowanie pojazdu, dołączając jako dowód własności m.in. umowę spółki i umowę przeniesienia własności w celu zabezpieczenia kredytu. Uczestnik postępowania, "A" S.A., zakwestionował prawo do rozporządzania pojazdem przez jednego z poprzednich właścicieli, wskazując na wypowiedzenie umowy kredytowej i przewłaszczenie pojazdu na rzecz banku. Organ pierwszej instancji odmówił rejestracji z powodu sporu o własność, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie sędzia WSA Anna Siedlecka, sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu oddala skargę w całości. I Rozstrzygnięciem opisanym w sentencji niniejszego wyroku – wydanym po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2015 r. (Nr [...]), w której organ ten odmówił zarejestrowania pojazdu samochodowego marki [...] (o numerze rejestracyjnym [...] i numerza identyfikacyjnym [...]) na rzecz skarżącej spółki i [...] S.A. – organ wyższego stopnia utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie. W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ wyższego stopnia") przywołało następujące okoliczności faktyczne: 1. Do wniosku o rejestrację strona skarżąca dołączyła – jako dowód własności wspomnianego pojazdu – następujące dokumenty: akt notarialny z dnia [...] marca 2014 r. stanowiący umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zawartą między M.G. i A.G., gdzie kapitał zakładowy i udziały obejmują (między innymi) wspomniany pojazd; umowę przeniesienia własności pojazdu (w części), zawartą pomiędzy M.G. a ‘A’ S.A. w dniu [...]października 2011 r. w celu zabezpieczenia kredytu udzielonego przez Bank na zakup pojazdu, o którym mowa oraz dowód rejestracyjny wydany przez Prezydenta Miasta C., w którym jako właściciele pojazdu zostali wpisani M.G. i "A" S.A. 2. Po wszczęciu postępowania, organ rejestracyjny został poinformowany przez "A"S.A., iż w aktualnym stanie prawnym poprzedni właściciel pojazdu (M.G.), nie jest umocowany do rozporządzania pojazdem, ponieważ Bank – z uwagi na zaprzestanie spłaty, w 2014 r., rat kredytu – skutecznie wypowiedział umowę kredytową, co oznacza, ze obecnie jedynym właścicielem pojazdu jest "A"S.A., zaś sam pojazd (jako przedmiot kredytu) poszukiwany jest przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z.. Powołując się na te okoliczności Bank nie wyraził zgody na zarejestrowanie pojazdu, o którym mowa na rzecz skarżącej spółki. 3. Spółka wnioskująca o rejestrację podniosła z kolei, że "A"S.A. nie jest jedynym właścicielem pojazdu, którego dotyczy spór w niniejszej sprawie. Wypowiedzenie umowy kredytu przez Bank i wezwanie M.G.do wydania pojazdu jest bezprzedmiotowe, gdyż w dniu wypowiedzenia umowy M.G. nie była już właścicielem pojazdu i nie posiadała do niego żadnych praw, skoro wniesienie pojazdu aportem do majątku skarżącej spółki spowodowało skuteczne przeniesienie na jej rzecz własności tego pojazdu. 4. W przedstawionych realiach zapadła pierwszoinstancyjna decyzja, w której odmowę zarejestrowania pojazdu zgodnie z wnioskiem uzasadniono istnieniem sporu co do własności pojazdu, którego wniosek dotyczył. Kolegium wskazało następnie – po przedstawieniu zarzutów odwołania – na przepisy art. 72 (i następnych) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. – powoływanej w dalszych wywodach jako "p.r.d."), a także na przepisy § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (jednolity tekst: Dz. U. z 2014 r., poz. 1522 ze zm.; dalej "rozporządzenie"). Za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2000 r. (II SA 2371/99, OSS 2000/4/96) organ odwoławczy podkreślił również, że jedynie pojazd, który stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności może być zarejestrowany. Kolegium przywołało dalej wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2008 r. (VI SA/Wa 127/2008), w którym Sąd ten wyraził pogląd, iż organy administracji publicznej nie są powołane do rozstrzygania (ani kreowania) tychże stosunków, w tym –do ustalania w postępowaniu administracyjnym, istnienia bądź nieistnienia prawa/ stosunku prawnego. Na kanwie przywołanych unormowań i judykatów SKO stwierdziło – biorąc pod uwagę, dodatkowo, postanowienie art. 73 ust. 1 p.r.d. – że to podmiot wnioskujący o rejestrację powinien wykazać i udokumentować (w sposób niebudzący wątpliwości) przysługujące mu prawo własności do pojazdu, który miałby być zarejestrowa-ny. Okoliczności konkretnej sprawy tyczące tej kwestii są natomiast weryfikowane przez właściwy organ w ramach zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zdaniem Kolegium, w rozpatrywanym przypadku, organ pierwszej instancji zgromadził materiał dowodowy niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia i dokonał jego właściwej oceny. W szczególności, prawidłowo organ ten przyjął, iż dysponuje rozbieżnymi dokumentami, które nie wskazują jednoznacznie, kto jest obecnie właścicielem spornego pojazdu. Organ wyższego stopnia podzielił stanowisko Prezydenta W., że organ rejestracyjny nie mógł się zgodzić z twierdzeniem wnioskodawcy o uregulowanym prawie własności do pojazdu i nieistnieniu w tej kwestii jakiegokolwiek sporu. Skoro zaś rejestracji pojazdu można dokonać jedynie na podstawie ustalonego, niespornego stanu własnościowego, to jakiekolwiek wątpliwości w tym zakresie, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, skutkować muszą odmową rejestracji. Wyjaśnianie i rozstrzyganie kwestii własnościowych nie należy bowiem do zadań administracji publicznej, lecz sądów powszechnych (dla wsparcia tego twierdzenia, Kolegium powołało się na dwa kolejne orzeczenia sądów administracyjnych). Organ odwoławczy uznał w związku z tym za bezzasadny argument spółki, jakoby organ pierwszej instancji miał obowiązek analizowania treści umowy kredytowej i umowy przeniesienia własności. Istotne było jedynie to, że prawo własności M.G.do pojazdu, który miałby być zarejestrowany, zostało zakwestionowane przez uczestnika postępowania ("A"S.A.). Kolegium przyznało, że wnioskująca o rejestracje spółka ma interes faktyczny w zarejestrowaniu pojazdu. Jej interes prawny nie może mieć natomiast charakteru pochodnego; nie może być więc wywodzony z czynności o charakterze cywilnoprawnym, budzącej wątpliwości organu co do jej skuteczności. W konsekwencji, Kolegium zobowiązane było utrzymać w mocy pierwszoinstancyje orzeczenie, po rozpatrzeniu odwołania strony. II W skardze spółki do tutejszego Sądu zarzucono decyzji organu odwoławczego naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania: a) art. 72 ust. 1 p.r.,d. w związku z art. 140 k.c. – poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej rejestracji pojazdu, przez co organ uniemożliwił stronie realizację uprawnień związanych z własnością pojazdu, b) art. 73 ust. 1 p.r.d. w związku z art. 140 k.c. – poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej rejestracji pojazdu, a także pozbawienie skarżącej spółki statusu właściciela pojazdu, uniemożliwienie skorzystania z przysługującego uprawnienia do zarejestrowania pojazdu i odebrania możliwości skorzystania z prawa własności; 2. przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik postępowania: a) art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. – poprzez niezastosowanie, polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, a także przekroczenie granic uznania administracyjnego, przez co skarżącej spółce zostało odebrane uprawnienie rejestracji pojazdu stanowiącego jego własność; b) art. 8 w związku z art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. – poprzez niezastosowanie, polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w wyniku czego organ stwierdził istnienie wątpliwości co do sfery stosunków własnościowych i odmówił skarżącemu rejestracji pojazdu; c) art. 76 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niezastosowanie, polegające na odmówieniu szczególnej mocy dowodowej dokumentom urzędowym, którymi są: umowa spółki i umowa przeniesienia własności, sporządzone w formie aktu notarialnego, bez wskazania przyczyn i dowodów, które świadczą przeciw wiarygodności tych dokumentów; d) art. 76 § 3 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. – przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że akt notarialny umowy spółki podważony został przez "A"S.A., który przedłożył dokumenty świadczące o przejęciu pojazdu na jego wyłączną własność po wypowiedzeniu umowy kredytowej, w związku z nieregulowaniem przez M.G. rat kredytu udzielonego na zakup pojazdu; e) art. 138 § 2 k.p.a. – poprzez niezastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy pierwszoinstancyjnej decyzji odmawiającej rejestracji pojazdu, gdy w świetle przedłożonych przez skarżącego dowodów w sprawie bezspornie istniały podstawy do jej rozstrzygnięcia na korzyść strony skarżącej. Na kanwie tak sformułowanych zarzutów, autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. III W odpowiedzi, strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: IV Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie – jak w niniejszym wypadku – w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym również na decyzje samorządowych kolegiów odwoławczych. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego skontrolowanej decyzji, ale tylko w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Jeśli jednak do wskazanych tam naruszeń nie doszło, sąd administracyjny zobligowany jest do oddalenia skargi, wedle dyspozycji art. 151 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, z następujących powodów. V Istota sporu w niniejszej sprawie tkwi w istocie w dokonaniu niewadliwej, a przy tym logicznej oceny zagadnienia, które należy ująć następująco: czy strona skarżąca wykazała/nie wykazała, w sposób prawem przewidziany, iż przysługuje jej własność/współwłasność pojazdu, którego rejestracji zażądała. W tak ukierunkowanym sporze rację należy przyznać bezwzględnie organom administracji publicznej. Przypomnieć wypada w pierwszej kolejności, że – w myśl art. 72 ust. 1 p.r.d. – rejestracji pojazdów dokonuje się na podstawie: 1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu; 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana; 3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane (wymaganie to nie dotyczyło, zgodnie z ust. 2 pkt 1 wymienionego przepisu, przedmiotowego pojazdu, ponieważ był on już uprzednio zarejestrowany na terenie Rzeczypospolitej Polskiej); 4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane; 5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy. Rejestracji pojazdu dokonuje się, na wniosek właściciela (art. 73 ust. 1 tej samej ustawy), który składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza (podług § 2 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego z dnia 22 lipca 2002 r.): 1) dowód własności pojazdu; 2) kartę pojazdu, jeżeli była wydana; 3) dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 4) świadectwo oryginalności, jeżeli jest wymagane, oraz tablice (tablicę) rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do § 4 ust. 1 tego samego rozporządzenia, dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest, w szczególności, jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży; 2) umowa zamiany; 3) umowa darowizny; 4) umowa o dożywocie; 5) faktura VAT; 6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. Użyty przez ustawodawcę w ostatnio przywołanym przepisie zwrot: "w szczególności", oznacza, że katalog dokumentów, w oparciu o które strona może wykazać przysługujące jej prawo własności, nie jest zamknięty. Poza wymienionymi dokumentami, wnosząc o zarejestrowanie pojazdu, strona może więc potencjalnie powoływać się na każdego rodzaju dowody, pod warunkiem jednak, że pozwalają one w sposób niewątpliwy ustalić właściciela pojazdu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się właśnie to, że rejestracji pojazdu można dokonać jedynie na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne (celowe podkreślenie składu orzekającego) stany w sferze stosunków własnościowych. W razie sporu co do prawa własności pojazdu organ administracji obowiązany jest zaś odmówić jego zarejestrowania (por. wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., II SA 1093/98, LEX 41322, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2004 r., II SA/Wa 3046/03, LEX 173977, a także inne orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). Jeżeli więc wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów, organy administracji publicznej obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu (vide np.: wyrok NSA z dnia 4 lutego 1998 r., II SA 1258/98, LEX 41343 i wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., II SA 1093/98, LEX Nr 41322). Konieczne jest bowiem – w przypadku złożenia wniosku o rejestrację danego pojazdu – aby istniała całkowita pewność, że osoba legitymująca się takim dokumentem jest rzeczywiście do tego upoważniona i jest prawowitym właścicielem pojazdu. Naruszenie tej zasady może przecież godzić również w interesy osób trzecich. Osoba, na rzecz której dokonuje się rejestracji pojazdu, powinna zatem udokumentować swoje prawo własności do niego. Zarejestrowany może być bowiem pojazd, który stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności. Jedną z istotnych okoliczności wymagających wyjaśnienia (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) w postępowaniu o rejestrację pojazdu pozostaje zatem ustalenie, czy podmiot, na rzecz którego ma być dokonana rejestracja jest właścicielem pojazdu (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2000 r., II SA 2371/99; LEX nr 44118 ). Warunek niespornego charakteru prawa własności pojazdu zgłoszonego do rejestracji każe z kolei przyjąć, że ustalając stan faktyczny w zakresie własności pojazdu na podstawie dokumentów spoza katalogu z § 4 rozporządzenia wykonawczego z dnia 22 lipca 2002 r., organy administracji winny zachować dalece posuniętą ostrożność, co też organy, w niniejszej sprawie – zasadnie – uczyniły. Nie bez znaczenia jest – w kontekście dotychczasowych uwag – i to, że dowody własności pojazdu stają się podstawą wytworzenia dokumentu urzędowego, jakim jest dowód rejestracyjny (zawierający wszak również informację o właścicielu), który ze względu na taki charakter jest następnie dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (art. 244 k.p.c., art. 76 § 1 k.p.a.). Sam zatem dowód rejestracyjny, wprowadzony do obiegu, stanowi nowy, kolejny dowód przysługiwania własności podmiotowi, na rzecz którego pojazd został zarejestrowany. W rozpoznawanej sprawie, skarżąca spółka starała się wykazać przysługujące jej prawo współwłasności (co najmniej) do pojazdu zgłoszonego do rejestracji na podstawie dwóch aktów notarialnych: umowy zawiązania spółki ([...]), z dnia [...] marca 2014 r., zawartej przez A.M.G. i M.K.G. oraz umowy przeniesienia praw (z dnia 1 kwietnia 2014 r.), w której A.M.G. – działając w imieniu własnym i w imieniu swojej siostry M.K.G. – złożyła między innymi oświadczenie, że M.K.G. pokrywa przysługujące jej udziały we wspomnianej spółce, "w całości wkładem niepieniężnym o wartości (...), w zamian za aport w postaci prawa własności (...) samochodu osobowego, opisanych w § 1 tego aktu" (cytat z § 3 pkt 1 aktu notarialnego; natomiast z § 1 tej samej umowy wynika, ze chodzi o samochód, o którego rejestrację wystąpiła skarżąca spółka). Natomiast uczestnik postępowania rejestracyjnego ("A"S.A.) zakwestionował umocowanie M.G.do rozporządzania udziałem, jaki jej wcześniej przysługiwał jako współwłaścicielowi spornego pojazdu, a to z tej przyczyny, że zaprzestała ona spłacania kredytu zaciągniętego w tym banku na zakup samochodu, o którym mowa, co spowodowało skuteczne (w ocenie "A"S.A.) wypowiedzenie umowy kredytowej, w związku z czym nastąpiło też przewłaszczenie kredytowanego pojazdu na rzecz banku, który obecnie jest jedynym jego właścicielem. W ocenie Sądu, uwzględniając dopiero co przywołane elementy stanu fak- tyczego, organy orzekające w obu instancjach były wręcz zmuszone przyjąć za pewnik w rozstrzyganej sprawie, że istnieje wątpliwość (w pełni uzasadniona, co wymaga dodatkowego i silnego podkreślenia) co do osoby podmiotu, któremu rzeczywiście przysługuje status właściciela/współwłaściciela pojazdu, który miałby być rejestrowany. Wspomniano już zaś, iż żaden organ administracji publicznej nie jest uprawniony do rozstrzygania sporu dotyczącego prawa własności. Kompetencja ta, jak celnie wskazano w zaskarżonej decyzji, została zastrzeżona w kodeksie postępowania cywilnego wyłącznie dla sądów powszechnych. W nieco innych stanach faktycznych (sprawy dotyczyły nabycia pojazdu od osoby nieuprawnionej), w przedmiocie możliwości oceny przez organy administracji przejścia prawa własności, wielokrotnie już wypowiadały się sądy administracyjne, odmawiając organom takiej kompetencji (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2005 r., I OSK 234/05 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 21 września 2004 r., II SAWa 3046/03, opubl. w CBOSA). Zawarte w skardze wywody dotyczące konsekwencji umowy spółki oraz umowy przeniesienia praw, o których była już mowa, nie dają wcale podstaw (wbrew stanowisku skarżącej) do uznania, że stosunki własnościowe są bezsporne w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu. Rzecz bowiem w tym, iż w rozstrzyganej sprawie organy – z przyczyn już wielokrotnie naprowadzanych – nie mogły decydować w kwestii skuteczności oświadczeń (kolejne, celowe podkreślenia Sądu), które mogły mieć konsekwencje (bezpośrednie lub pośrednie) dla niewadliwego ustalenia stosunków własnościowych w odniesieniu do przedmiotu rejestracji. Sfera ta – jak już stwierdzono w dotychczasowych rozważaniach, ze wskazaniem konkretnych judykatów dla wsparcia takiego stanowiska – to bowiem wyłączna domena sądów pow-szechnych. Niezwłocznego uzupełnienia wymaga przy tym, że chodzi o przesądzenie skuteczności oświadczeń wszystkich zainteresowanych w sprawie podmiotów (dalsze, celowe podkreślenie składu orzekającego Sądu), a więc zarówno strony skarżącej, "A"S.A., jak i – co jest nie bez znaczenia – M.K.G., w której imieniu przysługujące jej prawa do przedmiotowego samochodu wniosła jej siostra do skarżącej spółki, w celu pokrycia przypadającego tej pierwszej udziału w tejże spółce. W ocenie Sądu, najistotniejszą okolicznością w sprawie byłoby przesądzenie skuteczności właśnie tego ostatnio wymienionego oświadczenia, a to ze względu na zapisy przyjęte w umowie przeniesienia własności części spornego samochodu na rzecz "A"S.A., na zabezpieczenie kredytu udzielonego przez ten bank na zakup spornego samochodu. Stosownie bowiem do § 5 pkt 3 umowy, o której mowa, przewłaszczający (M.K.G.) uprawniony został jedynie do ewentualnego "oddania pojazdu do używania osobom trzecim", a i to "za uprzednią pisemną zgodą "A"S.A." W § 2 pkt 3 tej samej umowy zastrzeżono natomiast, iż w razie wypowiedzenia umowy kredytu (co miało w sprawie miejsce, wobec zaprzestania spłaty zadłużenia wobec banku) "strony uzgadniają, że na Bank przejdzie pozostała część udziału w prawie własności pojazdu w wysokości 51/100 przysługująca do tej pory Przewłaszczającemu. Przewłaszczający wyraża na to zgodę" (następne, celowe podkreślenia składu orzekającego). Cytowane zapisy umowne muszą mieć wpływ dla oceny stosunków własnościowych w odniesieniu do pojazdu, którego dotyczyło postępowanie rejestracyjne. Wyznaczają one bowiem zakres swobody stron tej umowy, jak idzie o możliwość skutecznego dysponowania przedmiotem przewłaszczenia oraz przysługujące im prawo własności/współwłasności do spornego samochodu. Reasumując, za w pełni zasadne należało uznać stanowisko organów obu instancji, zgodnie z którym w sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości, co do tego, kto jest obecnie właścicielem pojazdu, o rejestrację którego wystąpiła spółka. Spór taki rzeczywiście istnieje. Wątpliwość co do prawa własności/współwłasności pojazdu – w świetle dotychczasowych wywodów – przesądza z kolei o prawidłowości odmowy jego zarejestrowania. W ocenie Sądu, w takiej sytuacji, organ administracji publicznej nie może bowiem a priori przesądzać, które okoliczności sprawy i dowody miałyby mieć decydujące znaczenie dla wskazania właściciela. Rozstrzygnięcie tej kwestii – wypada to powtórzyć raz jeszcze – należy do wyłącznych kompetencji sądów powszechnych. VI 1. W świetle poczynionych uwag oczywiście chybione są zarzuty rzekomego naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego. Organy nie naruszyły wcale art. 72 i art. 73 p.r.d., skoro wnioskodawca nie przedstawił dowodów wskazujących bezspornie, iż dysponuje on (choćby w części) prawem własności (współwłasności) do pojazdu, o którego rejestrację się ubiegał. Nie można również upatrywać w sprawie naruszenia przez organy art. 140 k.c., skoro nie wiadomo, kto jest właścicielem przedmiotowego pojazdu. Sąd zwraca jedynie – marginalnie tylko – uwagę, iż prawo własności nie jest absolutnym prawem podmiotowym. Jego granice wyznaczają przecież bezwzględnie obowiązujące przepisy ustaw (między innymi). Ponieważ zaś – w świetle art. 72 i art. 73 p.r.d. – niedopuszczalna byłaby rejestracja pojazdu wnioskowana przez stronę skarżącą (z powodów już wcześniej wskazanych), przeto trzeba uznać, że w okolicznościach rozpoznawanego przepadku, wynikający z tych przepisów zakaz rejestrowania samochodu – co do którego wnioskodawca nie wykazał bezspornie swojego prawa własności – wyznacza również granice treści prawa własności w rozumieniu art. 140 k.c. 2. Chybione są także zarzuty rzekomego naruszenia przepisów prawa formalnego wymienionych w skardze. Wbrew zapatrywaniu autora skargi, organy trafnie przyjęły, że istnieje spór co do podstawowej kwestii: komu przysługuje własność pojazdu zgłoszonego do rejestracji, na podstawie zgromadzonych dokumentów oraz twierdzeń wszystkich podmiotów zainteresowanych kierunkiem rozstrzygnięcia. Nie może być zatem mowy o naruszeniu art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. Uzasadnienia decyzji wydanych w sprawie przez organy obu instancji są zbudowane spójnie, przejrzyście i logicznie. Jednoznacznie z nich wynika, dlaczego zapadły orzeczenia odmawiające uwzględnienia wniosku skarżącej spółki, a ocenę tą Sąd w pełni podziela, z przyczyn szczegółowo wyłuszczonych w poprzedniej (V) części niniejszego uzasadnienia. W konsekwencji, nie można się także zasadnie dopatrywać naruszenia przez organy obu instancji standardu uzasadnienia, proklamowanego w art. 107 § 3 k.p.a., a w odniesieniu do Kolegium – także naruszenia art. 132 § 2 k.p.a. Całokształt dotychczasowych wywodów wskazuje bowiem niezbicie, iż nie było podstaw do uchylenia pierwszo instancyjnego, prawidłowego orzeczenia. Dla przyjęcia przez organy – słusznie – że w sprawie istnieje spór co do stosunków własnościowych w odniesieniu do pojazdu zgłoszonego do rejestracji, co wykluczało możliwość uwzględnienia wniosku, wystarczające było zapoznanie się z treścią dokumentów przedłożonych przez podmioty zainteresowane. Nie można przy tym deprecjonować znaczenia dokumentów prywatnych (takich jak umowa kredytu na zakup samochodu oraz umowa o częściowe przeniesienie części własności – a w istocie: udziału we współwłasności tegoż pojazdu), jak to czyni strona skarżąca. W poprzedniej części (V) uzasadnienia wyroku zacytowano już wybrane postanowienia tej drugiej umowy (§ 2 pkt 3 oraz § 5 pkt 3), wskazujące niedwuznacznie co najmniej na: 1) fakt niewykonania przez przewłaszczającą powinności powstrzymywania się od rozporządzania udziałem posiadanym we współwłasności spornego samochodu; 2) uprawnienie "A" S.A. do przejęcia na własność tego udziału po wypowiedzeniu umowy kredytowej wskutek zaprzestania spłacania zaciągniętego przez przejemcę kredytu (co miało wszak miejsce). Nad tego rodzaju postanowieniami, niezależnie od charakteru dokumentu, w którym zostały one sformułowane, organy po prostu nie mogły przejść do porządku. Postanowienia te – przyjęte dobrowolnie przez kontrahentkę Banku w ramach swobody zawierania umów obligacyjnych – wskazują przecież bezsprzecznie na istnienie sporu co do stosunków własnościowych, którego rozstrzygnięcie nie leży jednak w gestii organów administracji publicznej. Takie stanowisko zasługuje na aprobatę. W konsekwencji, skład orzekający w niniejszej sprawie nie dopatrzył się również uchybienia przez organy przepisom art. 76 k.p.a. VII Wszystkie naprowadzone okoliczności nasuwają końcową konkluzję, iż skontrolowana decyzja nie narusza prawa. Dlatego też, stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło