III SA/Wr 845/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Marcin Miemiec, Protokolant Referent Ewa Pąsiek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), l.p. 6.1.4 i załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art.13 i załącznika nr I, rozdział VI, ust. 3 lit. a i lit. b do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE L 370 z 31 grudnia 1985 r.), § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzenia urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych (Dz. U. z 2005 r. nr 33 poz. 295) - po rozpatrzeniu odwołania J. M. (dalej, strona, skarżący) od decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 roku nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1000, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono, że w dniu [...] marca 2015 r. w L. przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował R. K. (dalej: kierowca). Kontrolowanym pojazdem kierowca wykonywał krajowy transport drogowy w imieniu strony jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Firma "A" Podczas kontroli ustalono, że zainstalowany w pojeździe tachograf nr [...] nie jest sprawny, gdyż szuflada nie jest samoczynnie wysuwana. Włożenia wykresówki do tachografu bądź jej wyjęcia z niego kierowca dokonywał przy pomocy sznurka przymocowanego do szuflady tachografu. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. W konsekwencji, D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji wydał w dniu [...] maja 2015 roku decyzję (nr [...]), nakładając na stronę karę pieniężną w wysokości 1000 złotych, z powodu wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. W odwołaniu strona podniosła, że tachograf, będący przedmiotem kontroli, był poddany sprawdzeniu okresowemu, a kontrolujący nie stwierdzili wady urządzenia wpływającej na prawidłowość jego pracy. W ocenie strony tachograf prawidłowo wskazywał okresy aktywności kierowcy i inne parametry jazdy, a usterka stwierdzona przez kontrolujących nie miała wpływu na pracę tachografu, prawidłowość jego wskazań i bezpieczeństwo przewozu. Ponadto usterka tachografu została niezwłocznie usunięta. Zatem kara w wysokości 1000 zł została nałożona bezpodstawnie. Zaskarżoną decyzją organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, w pierwsze części, wskazano podstawy prawne w rozpatrywanej sprawie. Następnie organ odwoławczy podniósł, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że tachograf nr [...] zamontowany w pojeździe marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], będącym własnością skarżącego, posiadał uszkodzoną szufladę służącą do umieszczania w niej wykresówki. Stwierdzona usterka utrudniała dostęp do wykresówki, ponieważ nie otwierała się samoczynnie, lecz kierowca otwierał ją ręcznie. Wskazano, że przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że poinformował przedsiębiorcę o usterce, ale przedsiębiorca nie podjął żadnych czynności w celu jej usunięcia. Uszkodzenie tachografu potwierdzono także podczas naprawy przeprowadzonej po kontroli, czego dowodem jest faktura VAT nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. W tej sytuacji, uwzględniając treść przepisu ust. 3b rozdziału VI załącznika nr I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 oraz § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzenia urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, stwierdzono w uzasadnieniu, że tachograf w dniu kontroli nie posiadał ważnego sprawdzenia okresowego. Skoro bowiem szuflada tachografu był uszkodzona, to przedsiębiorca był zobowiązany dokonać naprawy tachografu i poddać go ponownemu sprawdzeniu okresowemu. Taki obowiązek nakłada na przedsiębiorcę przepis ust. 3 lit. a rozdziału VI załącznika nr I do wskazanego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. W konsekwencji, stosownie do treści art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy, nastąpiło niedopełnienie obowiązku dokonania kalibracji urządzenia, którego naruszenie sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazano, że uszkodzenie szuflady tachografu nie było drobną usterką nie mającą wpływu na pracę tachografu. Przeciwnie, jej niedokładne zamknięcie mogło powodować zafałszowanie zapisów dokonywanych na wykresówce. Także jej otwieranie mogło powodować zniekształcenia zapisów już dokonanych. Ponadto gdyby tachograf był sprawny, to podmiot zajmujący się serwisem tachografów, nie dokonywałby jego naprawy, a takiej naprawy dokonano w następnym dniu po kontroli, tj. w dniu [...] marca Ponadto wskazano w uzasadnieniu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Skarżący bowiem nie dopełnił ciążących na nim obowiązków i tym samym nie można uznać, iż nie miał wpływu na powstanie zaistniałego naruszenia. W skardze, strona zarzuciła decyzji naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym, w szczególności art. 92a ust. 1 oraz Ip. 6.1.4 załącznika nr 3 do tej ustawy, w którym określony został wykaz naruszeń oraz wysokość kar pieniężnych, polegające na bezpodstawnym zastosowaniu tych przepisów w sprawie. Wniosła o uchylenie decyzji w całości, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania W uzasadnieniu wskazano, że wbrew twierdzeniom organów urządzenie, które było przedmiotem kontroli, było w terminie poddawane okresowym sprawdzeniom. W czasie kontroli kontrolujący nie stwierdzili aby tachograf nieprawidłowo wskazywał okresy aktywności kierowcy bądź jakiekolwiek inne parametry. Drobna usterka mechaniczna szuflady tachografu nie skutkowała wadliwym jego działaniem. Podniesiono, że mimo tego, ponieważ kierowca niezwłocznie po kontroli poinformował o uwagach kontrolujących, ta usterkę została usunąłem bez zwłoki. Podkreślono, że szuflada tachografu nie była uszkodzona jedynie mechanizm jej otwierania. W tej sytuacji nie można się zgodzić z organem, że ta usterka mechanizmu otwierania szuflady (nieuszkodzonej) mogła wpłynąć na rzetelność zapisów urządzenia. Równoczesne z naprawą usterki zlecenie okresowej kalibracji tachografu związane to było jednak z faktem, iż termin ważności poprzedniej upływał dla tego urządzenia niespełna miesiąc później, a nie jego uszkodzeniem. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na tle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), zaskarżone rozstrzygniecie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego, sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego orzekania w sprawie. Rozpatrując sprawę w kontekście wymienionych wyżej przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie je z obrotu prawnego. Zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącego karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji (l.p. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej też: ustaw). W zakresie niewykonania obowiązku badania kontrolnego tachografu wynikającego w szczególności z treści art. 13 oraz postanowień działu VI załącznika I rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE, seria L, nr 370, s. 8, ze zm.; dalej też: rozporządzenie rady (EWG) nr 3821/85), a także § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych (Dz. U. nr 33, poz. 295, ze zm., dalej też: rozporządzenie) w związku z art. 87 ustawy o transporcie drogowym. Według art. 13 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85, pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Stosownie do treści lit. a ust. 3 rozdziału VI załącznika nr I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, okresowe badania urządzeń zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata, przy czym mogą być przeprowadzane przy okazji okresowego badania technicznego. Kontrole te obejmują: sprawdzenie czy urządzenie funkcjonuje prawidłowo, sprawdzenie czy urządzenie opatrzone jest znakiem homologacji typu, sprawdzenie czy zamocowana jest tabliczka pomiarowa, sprawdzenie czy plomby na urządzeniu i na innych częściach instalacji są w stanie nienaruszonym, wyznaczenie faktycznego obwodu tocznego kół. Natomiast zgodnie z treścią lit. b ust. 3 rozdziału VI załącznika nr I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, badanie mające na celu stwierdzenie zgodności z postanowieniem rozdziału III pkt 3 lit. f) dotyczącym maksymalnych dopuszczalnych błędów w eksploatacji jest przeprowadzana co najmniej raz na sześć lat, przy czym każde państwo członkowskie może ustalić krótszy odstęp między takimi badaniami, dotyczący pojazdów zarejestrowanych na swoim terytorium. Po takim badaniu należy dokonać wymiany tabliczki pomiarowej. Z kolei, z zgodnie z l § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 lutego 2005 r., sprawdzanie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zarejestrowanym na terenie RP, o którym mowa w ust. 3 lit. b) rozdział VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, wykonuje się nie rzadziej, niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w czasie sprawdzania lub tabliczki pomiarowe. Z powyższego wynika, że przepis prawa krajowego, w zakresie dopuszczalnym przepisami prawa europejskiego, wprowadza obowiązek sprawdzania urządzenia nie rzadziej niż co 24 miesiące, chyba że wcześniej nastąpiło uszkodzenie urządzenia rejestrującego. Niewątpliwie, w sytuacji uszkodzenia urządzenia rejestrującego, winno nastąpić wcześniejsze badanie kontrolnego tego urządzenie - mimo nie upłynięcia 24 miesięcy od dnia ostatniego okresowego badania kontrolnego. Przesłanką podania urządzenia rejestrującego temu badaniu kontrolnemu jest więc jego uszkodzenie. Mając na względzie funkcje jako spełnia przedmiotowe urządzenie, niewątpliwie idzie o wady wpływające na prace tego urządzenia w zakresie rejestrowania okresów aktywności kierowcy, prędkość pojazdu, przebytej drogi czy innych wymaganych parametrów (załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85). Niewątpliwie w sytuacji tak rozumianego uszkodzenia urządzenia rejestrującego, nie dopełnienie obowiązku dokonania badania kontrolnego tego urządzenia, skutkuje - stosownie do treści art. 92a ust. 1 ustawy - nałożeniem kary pieniężnej zgodnie z l.p. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Jak już wskazano, stosownie do treści lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do tej ustawy, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji jest sankcjonowane nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1000 zł. Mając powyższe na względzie, w rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu, nie można stwierdzić w sposób jednoznaczny, jak to uczynił organ w zaskarżonej decyzji, o zaktualizowaniu się przesłanki pozwalającej na przypisanie skarżącemu naruszenia wskazanego w lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy, polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub w cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego badania kontrolnego. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że szuflada urządzenia rejestrujące zamontowanego w kontrolowanym pojeździe nie otwierała się samoczynnie, lecz kierowca otwierał ją ręcznie. Co jednoznacznie oznaczało, zdaniem organu, że urządzenie rejestrujące było uszkodzone, wymagało tym samym naprawy a następnie badania kontrolnego. Bowiem, zdaniem organu, to uszkodzenie szuflady tachografu mogło powodować zafałszowanie zapisów dokonywanych na wykresówce. Wynika z powyższego, że przesłanką zastosowania kary przez organ było uszkodzenie urządzania rejestrującego (jego szuflady) – mogące mieć wpływ na prace tachografu, czy w rzeczywistości wpływało tego nie ustalono. W sprawie nie ustalono także, czy przedmiotowa wada urządzenia jest tego rodzaju, że ma znaczenia dla rejestrowania zapisów dokonywanych na wykresówce. W tym stanie, zdaniem Sąd, w realiach rozpatrywanej sprawie, nie można mówić – jak chce organ w zaskarżonej decyzji - w sposób jednoznaczny o zaktualizowaniu się przesłanki pozwalającej na przypisanie skarżącemu naruszenia wskazanego w lp. 6.1. 4. załącznika nr 3 do ustawy, polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub w cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego badania kontrolnego. Zauważyć trzeba, że w rozpatrywanej sprawie przedsiębiorca wypełnił obowiązek wyposażenia pojazdu w cyfrowe urządzenie rejestrujące posiadające aktualne badania techniczne. Natomiast, jak wskazano wcześniej, w okolicznościach badanej sprawy byt naruszenia, o jakim mowa pod lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy (brak dodatkowego badania kontrolnego), niewątpliwie zależy od stwierdzenia, iż wykryta wada miała wpływ na funkcjonowanie, rejestrowania przez urządzenie wszystkich wymaganych parametrów. Powyższe naruszenie nie ma więc charakteru niezależnego, w znaczeniu, że sama wada urządzenia bez wykazania wpływu na wykonywane funkcje w zakresie rejestrowania określonych paramentów, nie jest wystarczającą podstawą do zastosowania sankcji. W sprawie, bez uprzedniego ustalenie, że przedmiotowa usterka - w postaci ręcznego a nie automatycznego wysuwania szuflady urządzenia rejestrujące - wpływała na zapisy tachografu, nie może mówić o uszkodzeniu zagrożonego sankcją kary pieniężnej, o której mowa w lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy. Istnienie tej ostatniej okoliczności nie zostało potwierdzone w toku prowadzonych przez organ czynności wyjaśniająco – dowodowych w sprawie. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 16 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85), w razie uszkodzenia lub wadliwego działania urządzenia pracodawca zobowiązany jest do jego naprawy przez uprawnionego instalatora lub warsztat, jak tylko okoliczności na to pozwolą. Jeżeli sprowadzenie pojazdu do siedziby przedsiębiorstwa nie jest możliwe w ciągu tygodnia, licząc od dnia uszkodzenia lub wykrycia wadliwego działania, wówczas naprawy dokonuje się w drodze. W sprawie, nie ustalono czy wskazane okoliczności w zakresie zachowania terminu naprawy usterki urządzenia zostały zachowane, czy też nie. W tym stanie należało zaskarżoną decyzję w tej części uchylić, zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" p.p.s.a. (punkt I wyroku). O kosztach (punkt II wyroku) rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.