III SA/Wr 85/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-05-17

Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Katarzyna Borońska, Annetta Chołuj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i czasu prowadzenia pojazdów została nałożona prawidłowo, a postępowanie administracyjne było zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna w wysokości 20.000 zł została prawidłowo wymierzona skarżącemu za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, czasu odpoczynku, nieokazania dokumentów kontrolnych oraz braku harmonogramu pracy kierowców. Postępowanie administracyjne nie naruszyło prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, a organ prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł. Kara została nałożona za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, czasu odpoczynku, nieokazania dokumentów kontrolnych oraz braku harmonogramu pracy kierowców. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Anetta Chołuj Protokolant st. inspektor sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Decyzją z [...] grudnia 2017 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) - po rozpatrzeniu odwołania M. O. (dalej: strona, skarżący), prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" M. O. z/s w J. - utrzymał w mocy decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji) z [...] października 2017 r., mocą której na skarżącego nałożono karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazał: 1) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: K.p.a.); 2) art. 4 pkt 22 lit. a/, h/ i s/, art. 92, art. 92a ust. 1, 3 i 6 oraz art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm. - dalej: u.t.d.); 3) lp. 5.2., l.p. 5.3., l.p. 6.3.7. i l.p. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.; 4) art. 4, art. 7 i art. 10 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1 - dalej: rozporządzenie nr 561/2006); 5) art. 33 i 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.2014, s. 1 - dalej: rozporządzenie nr 165/2014); 6) art. 25 ust. 1 i 2 oraz art. 26e ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1155 ze zm. - dalej: u.c.p.k.); 7) art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 953). Z akt sprawy wynika, że w/w decyzją organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. Powyższe stanowiło wynik stwierdzenia w czasie kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego (potwierdzonych w postępowaniu administracyjnym) naruszeń wskazanych w załączniku nr 3 do u.t.d., tj.: 1) lp. 5.2. - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, sankcjonowane karą pieniężną: za przekroczenie o czas powyżej 15 minut do 30 minut w wysokości 150 zł oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut w wysokości 200 zł; 2) lp. 5.3. - skrócenie dziennego czasu odpoczynku, sankcjonowane karą pieniężną: za skrócenie o czas powyżej 15 minut do jednej godziny w wysokości 100 zł oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 200 zł; 3) lp. 6.3.7. - nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień; 4) lp. 2.11. - brak harmonogramu okresów pracy kierowcy, obejmującego okresy prowadzenia pojazdu - sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2.000 zł. Przedmiot kontroli obejmował przestrzeganie przez skarżącego obowiązków i warunków przewozu drogowego, wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 u.t.d. Kontrolą objęto okres od [...] marca 2016 r. do [...] marca 2017 r. Zgodnie z dokumentacją, skarżący - w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli - zatrudniał średnio 15 kierowców. W odwołaniu, skarżący zakwestionował decyzję w całości. Wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 10, art. 75, art. 77, art. 78 i art. 80 K.p.a. Motywował, że nie zapewniono mu, jako stronie, czynnego udziału w postępowaniu, gdyż przed wydaniem decyzji jego pełnomocnik nie został poinformowany o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków. Podniósł, że wnioskował o umożliwienie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i przeglądania akt sprawy. Informował, że na tą okoliczność kontrolujący wyznaczył termin na dzień [...] września 2017 r. (sobota). Wskazał, że jego pełnomocnik stawił się w w/w terminie w siedzibie organu lecz nie zastał uprawnionego pracownika, co stanowi o braku możliwości realizacji przysługujących mu praw. W ocenie skarżącego, w uzasadnieniu decyzji nie sposób doszukać się analizy całokształtu zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego. W treści odwołania, skarżący przywołał szereg przepisów K.p.a. oraz orzeczeń sądów, jak również treść art. 92b i art. 92c u.t.d. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym, organ odwoławczy decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Uzasadniając, organ odwoławczy pierwotnie przywołał treść - mających zastosowanie w sprawie - przepisów, tj. art. 4 pkt 22 lit. a/, h/ i s/, art. 92a ust. 1, 3, 4, 5 i 6, art. 92b ust. 1-2 oraz art. 92c ust. 1 u.t.d. Dalej, organ szczegółowo omówił podstawę prawną i faktyczną stwierdzonych naruszeń, sankcjonowanych w lp. 5.2., l.p. 5.3., l.p. 6.3.7. i l.p. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. Ocenił, że organ I instancji prawidłowo stwierdził, że w/w naruszenia faktycznie miały miejsce. Odnosząc się do zarzutu niezapewnienia skarżącemu, jako stronie, możliwości realizacji prawa do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, organ odwoławczy wyjaśnił, że pełnomocnik skarżącego został poinformowany o szczegółach ujawnionych podczas kontroli naruszeń oraz o fakcie wszczęcia postępowania wyjaśniającego pismem z [...] maja 2017 r. (pokwitował odbiór pisma [...] maja 2017 r.). Zauważył, że organ I instancji wyznaczył 7-dniowy termin, licząc od dnia odebrania pisma, na ustosunkowanie się do stwierdzonych naruszeń, złożenie wyjaśnień i przedłożenie dowodów na okoliczności zawarte w art. 92b i art. 92c u.t.d. Podniósł, że pouczono stronę, że brak odpowiedzi w wyznaczonym terminie będzie skutkował tym, że organ orzeknie w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy. Stwierdził, że - jak wynika z akt sprawy - strona nie ustosunkowała się w wyznaczonym terminie do ustaleń przeprowadzonej kontroli, wobec czego organ I instancji prawidłowo, pisemnie (pismo z [...] lipca 2017 r.) zawiadomił ją o zakończeniu postępowania. Wskazał, że - w odpowiedzi na to zawiadomienie, pismem z [...] sierpnia 2017 r. - strona zawnioskowała o przedłużenie terminu zakończenia postępowania i umożliwienie jej zapoznanie się z aktami sprawy (ów wniosek uzasadniła koniecznością przedstawienia wyczerpujących wyjaśnień i wszechstronnych dowodów). Podał, że organ przychylił się do wniosku strony i - pismem z [...] sierpnia 2017 r. - wyznaczył jej termin na zapoznanie się z zebraną w sprawie dokumentacją (wskazał na możliwość kontaktu telefonicznego z prowadzącym sprawę inspektorem). Zważył, że z treści notatki służbowej inspektora prowadzącego sprawę wynika, że pełnomocnik strony telefonicznie ustalił dogodny dla niego termin zapoznania się z aktami sprawy na dzień 16 września 2017 r. (sobota), po czym - kilka dni przed tym terminem (telefonicznie) - poinformował, że nie stawi się w siedzibie organu w wyznaczonym terminie (nie zawnioskował przy tym o wyznaczenie nowego terminu). Uznał zatem, że zawarte w odwołaniu twierdzenia skarżącego są chybione i mają na celu jedynie przedłużenie postępowania. Podkreślił, że w toku kontroli, jak i w postępowaniu administracyjnym, skarżący nie przedkładał żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, ograniczając się do powołania przepisów prawa. Dodał, że strona - działająca przez ustanowionego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, zgodnie z przysługującym jej prawem - złożyła odwołanie, które jest również formą czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym i daje możliwość przedstawienia żądań oraz wyjaśnień celem rozpatrzenia ich przez organ odwoławczy. Uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasad procedury administracyjnej i że organ I instancji działał zgodnie z prawem oraz w granicach prawa, pouczając stronę o przysługujących jej prawach. Organ odwoławczy nie dopatrzył się w sprawie także naruszeń przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. Ocenił, że w sprawie zgromadzono dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz że - jako dowód - dopuszczono wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia a nie było sprzeczne z prawem. Nie stwierdził również naruszenia art. 107 K.p.a. Jego zdaniem, decyzja zawiera wszelkie wymagane przez prawo elementy. Odnośnie zarzutu, że w zakresie przesłanek, o których mowa w art. 92b i art. 92c u.t.d., organ I instancji przeniósł inicjatywę dowodową na stronę, organ odwoławczy wyjaśnił, że okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie w/w przepisów winien wykazać sam przedsiębiorca. Podniósł, że powyższe przesądzono w orzecznictwie sądów administracyjnych. Podkreślił, że w odwołaniu pełnomocnik strony nie wskazał na żadne okoliczności, które - w jego ocenie - uzasadniałyby zastosowanie art. 92b i art. 92c u.t.d. Zważył, że strona nie przedstawiła m.in. dowodów potwierdzających, że w jej przedsiębiorstwie prawidłowo organizowane są zadania transportowe (nie wykazała w żaden sposób, że zlecała swoim pracownikom zadania transportowe, których realizacja pozwalała na przestrzeganie norm czasu pracy kierowców). Zaakcentował, że znacznej części stwierdzonych naruszeń dopuścił się sam skarżący, tj. strona postępowania. Organ II instancji stwierdził, że w sytuacji skarżącego brak jest zatem podstaw do zastosowania regulacji art. 92b u.t.d., umożliwiających przewoźnikowi uwolnienie się od odpowiedzialności za stwierdzone w sprawie naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców (np. potwierdzających, że zapewnił on właściwą organizację i dyscyplinę pracy). Uznał, że nie występują ponadto podstawy do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., który stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W skardze, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na rażące naruszenie przepisów prawa materialnego oraz proceduralnego, w szczególności: - art. 6, art. 7, art 10, art. 11, art. 73, art. 75, art. 77 ust. 1 i art. 81 K.p.a., polegające na: niewyjaśnieniu sprawy co do istoty; zaniechaniu rozpatrzenia sprawy, co spowodowało wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego i błędne rozstrzygnięcie; istotnym naruszeniu prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i uniemożliwieniu jej wypowiedzenie się co do całości zebranego w sprawie materiału przed zakończeniem postępowania wyjaśniającego; - art. 107 § 1 w zw. z art. 104 § 4 K.p.a., polegające na nie odniesieniu się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich faktów i dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I i II instancji. Skarżący uzasadnił swoje stanowisko w sprawie. Argumentował zasadniczo jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Akcent położył na niezapewnienie mu prawa do czynnego udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Wskazał, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organ I instancji w sposób sprzeczny z podstawową zasadą wynikającą z art. 7 i art. 77 K.p.a., tj. zasadą prawdy obiektywnej (także zasadą określoną w art. 80 K.p.a.). Stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji tego organu - wbrew twierdzeniu organu II instancji - nie sposób doszukać się analizy całokształtu materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Sąd uznał, że w sprawie prawidłowo - w granicach określonych w art. 92a ust. 3 pkt 2 u.t.d. - wymierzono skarżącemu karę pieniężną w łącznej wysokości 20.000 zł, za dopuszczenie się przez niego - jako wykonującego przewozy drogowe - naruszeń sankcjonowanych w lp. 5.2., l.p. 5.3., l.p. 6.3.7. i l.p. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). I tak: 1) lp. 5.2. - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, sankcjonowane jest karą pieniężną: za przekroczenie o czas powyżej 15 minut do 30 minut w wysokości 150 zł i za każde następne rozpoczęte 30 minut w wysokości 200 zł; 2) lp. 5.3. - skrócenie dziennego czasu odpoczynku, sankcjonowane jest karą pieniężną: za skrócenie o czas powyżej 15 minut do jednej godziny w wysokości 100 zł i za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 200 zł; 3) lp. 6.3.7. - nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień; 4) lp. 2.11. - brak harmonogramu okresów pracy kierowcy, obejmującego okresy prowadzenia pojazdu, sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2.000 zł. Naruszenia z lp. 5.2. Zgodnie z art. 4 lit. d) i lit. j) rozporządzenia nr 561/2006, "przerwa" oznacza okres, w którym kierowca nie może prowadzić pojazdu ani wykonywać żadnej innej pracy, wykorzystywany wyłącznie do wypoczynku, natomiast "czas prowadzenia pojazdu" oznacza czas trwania czynności prowadzenia pojazdu zarejestrowany: - automatycznie lub półautomatycznie przez urządzenia rejestrujące określone w załącznikach I i IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85; lub - ręcznie, zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85. Stosownie do art. 7 w/w rozporządzenia, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny, kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.2. załącznika nr 3 do u.t.d., która przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 150 złotych zaś przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy za każdą następne rozpoczęte 30 minut karą pieniężną w wysokości 200 złotych. Z akt sprawy wynika, że analiza danych cyfrowych z kart kierowców: G. R., M. O., M. O. i S. A., z uwzględnieniem błędów lub zdarzeń w postaci braku napięcia, potwierdziła, że w/w kierowcy przekroczyli dopuszczalny maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerw, co szczegółowo wykazano na str. 5-6 zaskarżonej decyzji. Sąd zauważa, że zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, skarżący nie odniósł się do powyższych naruszeń. Zdaniem Sądu, kara pieniężna za w/w naruszenia została prawidłowo wymierzona w wysokości 2.100 zł. Naruszenia z lp. 5.3. W myśl art. 4 lit. g/ rozporządzenia nr 561/2006, "dzienny okres odpoczynku" oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku": - "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin; alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin; - "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin. Zgodnie z art. 8 ust. 1, 2, 4 i 5 w/w rozporządzenia, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca może wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin. Następstwem powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d., która skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 100 złotych a skrócenie dziennego czasu odpoczynku za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości 200 złotych. W sprawie, po przeprowadzeniu analizy danych cyfrowych z kart kierowców, z uwzględnieniem błędów lub zdarzeń w postaci braku napięcia, stwierdzono w/w naruszenia odnośnie kierowców: G. R., M. O. i K. K. (szczegóły tych naruszeń organ odwoławczy zaprezentował na str. 7-8 zaskarżonej decyzji). Także w odniesieniu do wskazanych naruszeń strona w odwołaniu i skardze nie odniosła się. W ocenie Sądu, w konsekwencji stwierdzonych naruszeń, zasadnie wymierzono karę w wysokości 2.000 zł. Naruszenia z lp. 6.3.7. Zgodnie z art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym, przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek, kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. W myśl art. 25 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców (u.c.p.k.), pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: 1) zapisów na wykresówkach; 2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności; 5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4. Stosownie do treści art. 25 ust. 2 w/w ustawy, ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca: 1) udostępnia kierowcy na jego wniosek; 2) przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego. Przepis art. 26e u.c.p.k. określa, że : 1) ewidencję czasu pracy, o której mowa w art. 26d, przechowuje się przez okres dwóch lat po zakończeniu okresu nią objętego; 2) podmiot, na rzecz którego wykonywany jest przewóz drogowy wydaje osobom, o których mowa w art. 1 pkt 1b, kopię ewidencji czasu pracy. Skutkiem powyższego jest treść lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d., która nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdy dzień. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, zauważyć trzeba, że - w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli z [...] lutego 2017 r. - strona została poinformowana, że do kontroli winna przygotować m.in. wykresówki, dane cyfrowe z kart kierowców i z tachografów cyfrowych z okresu objętego kontrolą, wydruki, dokumenty świadczące o nieprowadzeniu pojazdów i kartę ewidencji nieobecności. Pismem z [...] marca 2017 r., organ I instancji wezwał z kolei stronę do przedłożenia do kontroli m.in. wykresówek, danych cyfrowych wszystkich kierowców, a także dane dotyczące wymienionych w wezwaniu pojazdów. Ponownie, pismem z [...] kwietnia 2017 r., organ wezwał stronę do przedstawienia dokumentacji dotyczącej kierowców oraz wymienionych w wezwaniu pojazdów. Analiza akt sprawy oraz treści wydanych w sprawie, w obu instancjach, decyzji potwierdza, że skarżący dopuścił się naruszenia z lp. 6.3.7. załącznika do u.t.d., tj. nie okazał wykresówek (danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, tarczy tachografu...) odnośnie następujących kierowców: R. G., G. R., A. K. i K. Ż. (szczegóły naruszeń przedstawiono na str. 10-12 zaskarżonej decyzji). Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za stwierdzone naruszenia wyniosła 41.000 zł i została słusznie wymierzona. Co do w/w naruszeń strona nie odniosła się zarówno w odwołaniu, jak i skardze. Naruszenia z lp. 2.11. Stosownie do art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006, w przypadkach, gdy pojazdu nie wyposażono w urządzenie rejestrujące zgodnie z rozporządzeniem (EWG) nr 3821/85, przepisy ust. 2 i 3 niniejszego artykułu mają zastosowanie do: a) regularnych krajowych przewozów osób; oraz b) regularnych międzynarodowych przewozów osób, których punkty końcowe zlokalizowane są w odległości 50 km w linii prostej od granicy pomiędzy dwoma Państwami Członkowskimi i o długości trasy do 100 km. W myśl art. 16 ust. 2 i 3 w/w rozporządzenia, przedsiębiorstwa transportowe sporządzają rozkład jazdy oraz plan pracy zawierające w odniesieniu do każdego kierowcy: nazwisko, miejsce bazy pojazdu oraz ustalony z góry harmonogram różnych okresów prowadzenia pojazdu, innej pracy, przerw i dyspozycyjności. Każdy kierowca przydzielony do wykonywania przewozów, o których mowa w ust. 1, posiada wyciąg z planu pracy i kopię rozkładu jazdy. Plan pracy: a) zawiera wszystkie dane wyszczególnione w ust. 2, co najmniej dla okresu obejmującego ostatnie 28 dni; dane te muszą być aktualizowane w regularnych odstępach czasu, nie rzadziej niż raz na miesiąc; b) jest podpisany przez kierownika przedsiębiorstwa transportowego lub osobę upoważnioną do reprezentowania go; c) jest przechowywany przez przedsiębiorstwo transportowe przez rok po upływie objętego nim okresu. Przedsiębiorstwo transportowe doręcza wyciągi z planu pracy zainteresowanym kierowcom na ich żądanie; oraz d) jest okazywany i przekazywany na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Zgodnie z art. 31d ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców (u.c.p.k.), normy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku obowiązują także kierowcę wykonującego przewozy na rzecz więcej niż jednego podmiotu. Sporządzane rozkłady jazdy dla kierowców wykonujących przewozy regularne, których trasa nie przekracza 50 km, uwzględniają możliwość wykorzystywania przerw określonych w art. 31b. Przepis art. 31e u.c.p.k. normuje, że rozkład czasu pracy ustala się na okres co najmniej jednego miesiąca. Rozkład czasu pracy zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, miejsce bazy pojazdu, który kierowca ma prowadzić, ustalony harmonogram okresów pracy kierowcy obejmujących okresy prowadzenia pojazdu, wykonywania innej pracy, przerw i pozostawania w dyspozycji oraz dni wolne. Rozkład czasu pracy kierowcy ustala i podpisuje pracodawca lub podmiot, na rzecz którego kierowca wykonuje przewozy. Postanowienia ust. 1 stosuje się także, gdy kierowca w trakcie przyjętego okresu rozliczeniowego czasu pracy wykonuje przewozy inne, niż wskazane w rozdziale 4a. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., która brak harmonogramu okresów pracy kierowcy obejmującego okresy prowadzenia pojazdu sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 2000 złotych. Z poczynionych w sprawie ustaleń oraz treści wydanych w sprawie decyzji (patrz np. str. 13 skarżonej decyzji) wynika jednoznacznie, że skarżący przedsiębiorca nie okazał rozkładów czasu pracy (harmonogramów) n/w kierowców, którzy wykonywali przewozy na liniach regularnych o długości do 50 kilometrów, tj. R. K., A. K., S. O., P. W., R. W., R. W., R. Z., W. P., A. L., G. R., K. S., A. W., G. G., R. C., A. K., W. W., S. B., M. O., M. O., K. K. i A. W. Tym samym, kara pieniężna za wykazane wyżej naruszenia wyniosła 42.000 zł. Podobnie jak odnośnie wcześniej omówionych naruszeń, także co do w/w naruszeń strona nie odniosła się zarówno w odwołaniu, jak i skardze. W tym miejscu przypomnienia wymaga, że - zgodnie z powołanym w skarżonej decyzji i zastosowanym w sprawie art. 92a ust. 3 pkt 2 u.t.d. - suma wymierzonych skarżącemu kar nie mogła przekroczyć 20.000 zł. W myśl art. 92b ust. 1-2 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów /.../, 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a), lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Stosownie do art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W przepisach art. 92b i 92c u.t.d. chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. W dyspozycji art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów oraz dyscyplinowania ich do przestrzegania tych przepisów. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieszczą się w zakresie regulacji w/w przepisów. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób współpracujących z nim, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, tak, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów u.t.d. Przepisy u.t.d. przewidują odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota tego rodzaju odpowiedzialności sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot - o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest - co do zasady - wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład winy podmiotu administrowanego - nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy wyraźnie statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców i ułożenia planu ich pracy. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych. Zwolnienie może mieć miejsce, gdy wyłączną odpowiedzialność za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia (kierowca) lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Istnieje domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego i posiada instrumenty prawne i faktyczne, aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców, przeciwdziałając naruszeniom prawa. Domniemanie odpowiedzialności przewoźnika może być obalone i ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w przytoczonych wyżej przepisach u.t.d. - wbrew stanowisku skarżącej - spoczywa na przedsiębiorcy. Skarżący - mimo że to na nim spoczywał ciężar dowodu - poza odwołaniem się do treści przepisów, nie przedstawił żadnych - określonych w w/w przepisach - okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność za stwierdzone w sprawie naruszenia. Za organem odwoławczym zauważenia wymaga, że strona nie okazała m.in. dowodów potwierdzających, że w jej przedsiębiorstwie prawidłowo organizowane są zadania transportowe (nie wykazała w żaden sposób, że zlecała swoim pracownikom zadania transportowe, których realizacja pozwalała na przestrzeganie norm czasu pracy kierowców). Dodać trzeba, co trafnie wskazał organ, że znacznej części stwierdzonych naruszeń dopuścił się sam skarżący, tj. strona postępowania. Powyższe - wbrew zarzutom skargi - niewątpliwie i bardzo szczegółowo wykazano w uzasadnieniu skarżonej decyzji (wcześniej w uzasadnieniu decyzji organu I instancji) odnośnie każdego ze stwierdzonych w kontroli naruszeń. Co się zaś tyczy zarzutu niezapewnienia skarżącemu, jako stronie, możliwości realizacji prawa do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, Sąd zauważa, że w sprawie prawo to nie zostało względem skarżącego naruszone w sposób rzutujący na wynik sprawy. Przy czym, Sąd stwierdza, że opisana w skarżonej decyzji chronologia zdarzeń z tym związanych znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. I tak, za organem odwoławczym wskazać należy, że pełnomocnik skarżącego został poinformowany o szczegółach ujawnionych podczas kontroli naruszeń oraz o fakcie wszczęcia postępowania wyjaśniającego pismem z [...] maja 2017 r. (pokwitował odbiór pisma [...] maja 2017 r.). Organ I instancji wyznaczył 3-dniowy termin (winno być 7 dni), licząc od dnia odebrania pisma, na ustosunkowanie się do stwierdzonych naruszeń, złożenie wyjaśnień i przedłożenie dowodów na okoliczności zawarte w art. 92b i art. 92c u.t.d. Pouczył stronę, że brak odpowiedzi w wyznaczonym terminie będzie skutkował tym, że organ orzeknie w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy. Jak wynika z akt sprawy, strona nie ustosunkowała się w wyznaczonym terminie do ustaleń przeprowadzonej kontroli, wobec czego organ I instancji prawidłowo, pisemnie (pismo z [...] lipca 2017 r.), zawiadomił ją o zakończeniu postępowania. W odpowiedzi na to zawiadomienie - pismem z [...] sierpnia 2017 r. - strona zawnioskowała o przedłużenie terminu zakończenia postępowania i umożliwienie jej zapoznanie się z aktami sprawy (ów wniosek uzasadniła koniecznością przedstawienia wyczerpujących wyjaśnień i wszechstronnych dowodów). Organ przychylił się do wniosku strony i - pismem z [...] sierpnia 2017 r. - wyznaczył jej termin na zapoznanie się z zebraną w sprawie dokumentacją (wskazał na możliwość kontaktu telefonicznego z prowadzącym sprawę inspektorem). Z treści notatki służbowej inspektora prowadzącego sprawę z [...] listopada 2017 r. wynika, że pełnomocnik strony telefonicznie ustalił dogodny dla niego termin zapoznania się z aktami sprawy na dzień [...] września 2017 r. (sobota), po czym - kilka dni przed tym terminem (telefonicznie) - poinformował, że nie stawi się w siedzibie organu w wyznaczonym terminie (nie zawnioskował przy tym o wyznaczenie nowego terminu). Nawet gdyby jednak dać wiarę twierdzeniu skarżącego, że w w/w dniu jego pełnomocnik stawił się w siedzibie organu lecz nie zastał uprawnionego pracownika, to stwierdzić trzeba, że sytuacja ta - aczkolwiek naganna i nie do przyjęcia - nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy, gdyż w toku kontroli, jak i w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w obu instancjach (także w skardze), skarżący nie podniósł żadnych argumentów, nie złożył wyjaśnień, jak i nie przedłożył jakichkolwiek dowodów pozwalających na zakwestionowanie podjętych w sprawie ustaleń oraz dokonanych rozstrzygnięć. Mógł to uczynić przede wszystkim w odwołaniu, znając już treść decyzji organu I instancji. Postawa - reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika - skarżącego dowodzi, że - poza gołosłownymi twierdzeniami (zapowiedzią przedstawienia wyczerpujących wyjaśnień i wszechstronnych dowodów) i przywołaniem przepisów prawa - nie miał on w sprawie nic więcej do zaoferowania. W ocenie Sądu, w sprawie prawidłowo ustalono stan faktyczny, zgromadzono dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i - jako dowód -dopuszczono wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Według Sądu, w sprawie nie zaistniała potrzeba zebrania dodatkowego materiału dowodowego, co sugeruje skarżący - nie wskazując przy tym, co w sprawie należało jeszcze wyjaśnić i jakie inne dowody przeprowadzić. W opinii Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy został również prawidłowo oceniony. Wbrew zarzutom skargi, z treści - zawierających wszelkie wymagane przez prawo elementy - uzasadnień wydanych w sprawie - w obu instancjach - decyzji wynika, dlaczego sprawa została załatwiona tak, a nie inaczej. Reasumując, jako nieuzasadnione, Sąd ocenił postawione (zarówno na wstępie skargi, jak i w jej uzasadnieniu) w skardze zarzuty. Z tych wszystkich względów - stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) skargę należało oddalić w całości i orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło