III SA/Wr 858/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-03-24
Skład orzekający: Jerzy Strzebinczyk, Anna Moskała, Małgorzata Malinowska – Grakowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy syndyk masy upadłości może żądać zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu usuniętego z drogi na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. i art. 130a p.r.d., gdy spór dotyczy istnienia stosunku administracyjnoprawnego między stroną skarżącą a organem prowadzącym parking strzeżony?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organy administracyjne błędnie umorzyły postępowanie z powodu braku stosunku administracyjnoprawnego między stroną skarżącą a organem, nie ustalając należycie stanu faktycznego. Konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem, czy doszło do wyznaczenia strony skarżącej do prowadzenia parkingu strzeżonego i czy wykonywała dozór nad pojazdami, co uprawniałoby ją do żądania zwrotu kosztów i wynagrodzenia na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości "A" S.A. w D. wystąpił do Starosty Z. o zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi publicznej i umieszczonego na parkingu prowadzonym przez spółkę. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że nie istnieje stosunek administracyjnoprawny między stroną skarżącą a organem, a spółka nie była wyznaczona do prowadzenia parkingu w dniu usunięcia pojazdu. SKO utrzymało to postanowienie w mocy. Strona skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Z. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia; zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej koszty postępowania; postanowienia te nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółka Akcyjna [...] z siedzibą w D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór i przechowywanie pojazdu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Z. z dnia [...] lipca 2014 r., Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych kosztów postępowania; III. określa, że postanowienia wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.
I
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. (nr [...]) – wydanym na podstawie art. 17 § 1 oraz art. 102 § 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst: Dz. U. z 2012, poz.1015 ze zm., dalej – w skrócie – "u.p.e.a.") w związku z § 3 pkt 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 146, poz. 237), art. 138 § 1 w związku z art. 144 k.p.a. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Starosty Z. z dnia [...] lipca 2014 r. (nr [...]) umarzające postępowanie w sprawie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór i przechowywanie pojazdu.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
1. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2013 r. syndyk masy upadłości "A" S.A. w D. (w upadłości likwidacyjnej) wystąpił do Starosty Z. o zwrot wydatków i wynagrodzenie za dozór i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi publicznej w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., powoływanej w dalszych wywodach jako "p.r.d.") – od dnia przyjęcia pojazdu na parking ([...] grudnia 2007 r.), do dnia protokolarnego przejęcia tego pojazdu przez Powiat ([...] sierpnia 2013 r.). Wskazano jednocześnie, że pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. "A" S.A. zawiadomiło Starostwo Powiatowe w Z. o konieczności odbioru pojazdu z parkingu, a sześciomiesięczny termin do odbioru przez właściciela lub osobę uprawnioną upłynął w dniu [...] czerwca 2008 r. Dodatkowo podniesiono, że pojazd został usunięty z drogi publicznej w trybie art. 130a prawa o ruchu drogowym, w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia [...] lipca 2010 r. o zmianach ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018). Podkreślono, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności mający zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy art. 102, nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór. Wnosząc o przyznanie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór według stawki wynoszącej [...] zł za dobę, Syndyk wskazał, że taka stawka stosowana jest w stosunku do innych pojazdów znajdujących się na parkingu (także przez inne podmioty prowadzące działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia parkingów).
2. Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. (nr [...]) Starosta Z. umorzył (jako bezprzedmiotowe) postępowanie w sprawie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór i przechowywanie pojazdu. Po rozpatrzeniu zażalenia na to orzeczenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. (nr [...]) – uchyliło pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, zalecając uzupełnienie materiału dowodowego, między innymi o dokumenty dotyczące usunięcia pojazdu z drogi. Kolegium wywiodło, iż umarzając postępowanie, organ pierwszej instancji nie rozpoznał sprawy merytorycznie, do czego był zobowiązany żądaniem strony. Podkreśliło ponadto, że organ ustalił stan faktyczny w oparciu o dowody nie mające waloru dokumentów, z uwagi na ich niepodpisanie przez upoważnione osoby.
3. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta, postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. (nr [...]) wydanym na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 126 k.p.a., mając na uwadze art. 102 § 2 i § 4 u.p.e.a. w związku z § 3 pkt 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 130a p.r.d., umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że między Starostą, a wnioskodawcą nie istniał stosunek administracyjnoprawny, ponieważ ten – w terminie usunięcia pojazdu z drogi publicznej – nie był podmiotem wyznaczonym do usuwania pojazdów. Wnioskodawcę łączy natomiast z organem – jak podano – stosunek cywilny.
4. Po rozpatrzeniu zażalenia strony na to ostatnie orzeczenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało tym razem w mocy pierwszoinstancyjne postanowienie. Za podstawę takiego rozstrzygnięcia, jak wskazał organ wyższego stopnia, przyjęto kserokopie następujących dokumentów:
• umowy dzierżawy, z dnia [...] czerwca 2002 r., zawartej na czas nieokreślony między Zarządem Powiatu Z. a stroną skarżącą i dotyczącej 100 m2 powierzchni gruntu położonego w Z. , z przeznaczeniem na parking strzeżony dla przechowywania pojazdów usuniętych z drogi publicznej, z możliwością powiększenia dzierżawionej powierzchni, na wniosek dzierżawcy;
• protokołu z posiedzenia Komisji z dnia [...] lipca 2008 r., powołanej przez Starostę Z. w celu przeprowadzenia postępowania w sprawie wyznaczenia jednostek do prowadzenia parkingu strzeżonego, z którego wynika, że ofertę złożyła strona skarżąca, a Komisja zaproponowała przyjęcie tej oferty; w dniu [...] lipca 2008 r. Starosta zatwierdził propozycję przyjęcia oferty;
• notatki służbowej z dnia [...] września 2008 r. sporządzonej przez Sekretarza Powiatu, z której wynika, że w dniu [...] lipca 2008 r. osobiście poinformował on kierownika Placówki Terenowej "A" S.A. o wyznaczeniu jej do świadczenia usługi przechowywania usuniętych pojazdów na parkingu strzeżonym na terenie Placówki w Z. ;
• pisma z dnia [...] lipca 2008 r., z którego wynika, że Zarząd Powiatu przyjął projekt uchwały Rady Powiatu w sprawie ustalenia opłat za przechowywanie usuniętych z drogi pojazdów na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez Starostę Z. ;
• kserokopii projektu umowy z dnia [...] listopada 2005 r. (faks) pomiędzy Zarządem Powiatu Z. a "A" S.A., z której wynika, że – w okresie od [...] grudnia 2005 r. do [...] czerwca 2006 r. – spółka zobowiązała się przechowywać pojazdy usunięte z drogi, określone w załączniku nr 1 do umowy, otrzymując z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto (po stronie Powiatu złożone zostały dwa podpisy, po stronie "A" S.A. jeden podpis członka Zarządu);
• kserokopii fragmentu protokołu z posiedzenia Zarządu Powiatu z dnia [...] grudnia 2005 r., z którego wynika, że Sekretarz Urzędu przedstawił informację o zawartym w dniu [...] listopada 2005 r. porozumieniu z "A" SA D. w sprawie rozwiązania, z dniem [...] listopada 2005 r., umowy dzierżawy powierzchni (z przeznaczeniem na parking strzeżony dla pojazdów usuniętych z drogi), które to porozumienie zostało zawarte w celu zmniejszenia kosztów, jakie do tej pory ponosił Powiat;
• projektu niepodpisanego porozumienia z dnia [...] listopada 2005 r., z którego wynika, że z dniem [...] listopada 2005 r. strony rozwiązały zawartą w dniu [...] czerwca 2002 r. umowę dzierżawy.
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się także niepodpisane pismo z dnia [...] listopada 2005 r. skierowane do strony skarżącej, z którego wynika, że strona ta została wyznaczona do dalszego prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuwanych z dróg publicznych. Ponadto, z pisma z dnia [...] września 2008 r. wynika, że Starosta Z. wyznaczył "A" S.A. do prowadzenia parkingu strzeżonego, na którym będą przechowywane usunięte pojazdy z dróg Powiatu Z. , do czasu uiszczenia opłaty za ich parkowanie.
5. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że na podstawie dyspozycji z dnia [...] grudnia 2007 r. wydanej przez dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w Z. przedmiotowy pojazd został usunięty z drogi publicznej na parking strzeżony prowadzony przez "A" S.A. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. strona skarżąca wystąpiła do Urzędu Skarbowego w Z. o usu-nięcie z parkingu pojazdów należących do Skarbu Państwa, nie załączając ich wykazu. Następnie, pismem z dnia [...] lutego 2011 r. skierowanym do Starostwa Powiatowego, żaląca się wskazała pojazdy znajdujące się na parkingu. Jednakże w wykazie tym nie było pojazdu objętego postępowaniem. Przedmiotowy pojazd został wskazany dopiero w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r.
6. Kolegium podkreśliło też, że postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Sąd Rejonowy w Z. orzekł o przepadku na rzecz Powiatu Z. przedmiotowego pojazdu. W dniu [...] sierpnia 2013 r. została wykonana opinia przez rzeczoznawcę, dotycząca wartości tego samochodu, a następnie, w dniu [...] czerwca 2013 r., zostało wydane zaświadczenie o demontażu pojazdu.
Przechodząc do rozważań prawnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodziło, że ustalenie kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór następuje na podstawie art. 102 u.p.e.a., w drodze postanowienia. W niniejszej sprawie – w ocenie organu – konieczne było ustalenie, czy podmiot występujący o zwrot kosztów i wynagrodzenie za dozór pojazdu był związany stosunkiem publicznoprawnym, jako podmiot wyznaczony do prowadzenia parkingu strzeżonego przez Starostę Z. , co uzasadniałoby jego podmiotową legitymację do żądania zwrotu tych wydatków i wynagrodzenia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego – zdaniem organu – wynikało, że w dacie wydania dyspozycji usunięcia z drogi pojazdu i przekazania go na parking strzeżony, to jest w dniu [...] grudnia 2007 r. strona skarżąca nie była wyznaczona do prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych z drogi na podstawie art. 130a p.r.d., z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. W konsekwencji, skoro wnioskodawca – w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, którego postępowanie dotyczy – nie był podmiotem wyznaczonym do prowadzenia parkingu strzeżonego, to tym samym, jak podkreśliło Kolegium, nie był on dozorcą w rozumieniu art. 102 u.p.e.a., a więc nie przysługuje mu przymiot strony w takim postępowaniu, co wyłącza też możliwość przyznania kosztów i wynagrodzenia za dozór pojazdu. Zdaniem organu drugiej instancji, postępowanie z wniosku "A" SA było zatem bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu.
II
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Syndyk wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie:
1. prawa materialnego – poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 130a p.r.d. (przez błędne uznanie, że usunięcie pojazdu z drogi oraz jego przekazanie na parking prowadzony przez skarżącego nie było dokonane na podstawie władczych działań organu administracji w sytuacji, gdy czynności wykonywane przez skarżącego stanowiły skutek wydanego w sposób władczy przez organ zlecenia);
2. prawa procesowego, mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to:
• naruszenie art. 102 u.p.e.a. – poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący został wyznaczony i faktycznie wykonywał czynności dozorcy w rozumieniu tego przepisu, co winno skutkować orzeczeniem w przedmiocie zwrotu wydatków i zapłaty wynagrodzenia za dozór,
• naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 k.p.a. – poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy istnieje sprawa administracyjna wymagająca rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej, a zatem umorzenie postępowania przez Starostę Z. było całkowicie bezzasadne,
• naruszenie art. 8 k.p.a. – poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy nierozpoznanie sprawy administracyjnej i przyjęcie braku podstaw do przyznania wynagrodzenia stanowi naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady postępowania administracyjnego oraz prowadzi do pozbawienia Skarżącego możliwości uzyskania należnego mu świadczenia.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący realizował obowiązki w zakre-sie zapewnienia prawidłowego dozoru w ramach parkingu strzeżonego, do czego organ nigdy nie zgłaszał zastrzeżeń, mając na względzie, iż działanie to wynika z faktu powierzenia dozoru przez organ w ramach jego władczych uprawnień. Dodatkowo podniesiono, że – zgodnie z literalnym brzmieniem art. 102 u.p.e.a. – obowiązek zwrotu poniesionych wydatków oraz wypłaty wynagrodzenia za sprawowany dozór jest uzależniony od jego faktycznego wykonywania. Dozór natomiast – w ocenie strony skarżącej – był faktycznie wykonywany, co rodzi możliwość wystąpienia z roszczeniem na drodze administracyjnoprawnej.
III
W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
IV
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, to znaczy zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przy tym zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.).
V
Wypada przede wszystkim zwrócić uwagę, iż kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest określenie zakresu praw i obowiązków strony postępowania. Istotne jest przy tym, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów prawotwórczych, mających wpływ na załatwienie sprawy. Chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy pomiędzy stroną skarżącą, a Starostą doszło do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego w związku z usunięciem z drogi publicznej pojazdu na podstawie dyspozycji Komendanta Policji i umieszczeniem tego pojazdu na parkingu prowadzonym przez "A" S.A., a jeżeli tak, to w jakiej dacie powstał ten stosunek administracyjnoprawny i czy w związku z tym stronie skarżącej należało się wynagrodzenie od organu, z tytułu sprawowania dozoru.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wobec treści wniosku strony skarżącej o zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór i przechowywanie przedmiotowego pojazdu za cały okres dozorowania, to znaczy: od dnia przyjęcia pojazdu na parking do dnia protokolarnego przejęcia tego pojazdu przez Starostwo Powiatowe, organy obowiązane były rozpatrzeć sprawę przy uwzględnieniu treści art. 130a p.r.d. i art. 102 § 2 u.p.e.a..
Zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu (z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i), a decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Ustawodawca, wprowadzając nową regulację dotyczącą wskazanych wcześniej kosztów, przyjął, że rozstrzygnięcie o tych kosztach następuje po zakończeniu postępowania, przy czym chodzi o postępowanie co do przepadku pojazdu na rzecz powiatu (art. 130a ust. 10), niezależnie od tego, czy wniosek o orzeczenie przepadku zostanie przez właściwy sąd uwzględniony, czy też nie. W obu bowiem przypadkach zakończy się postępowanie z wniosku starosty o orzeczenie przepadku na rzecz powiatu w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi i wówczas możliwe i konieczne będzie rozstrzygnięcie o obowiązku poniesienia omawianych kosztów. Zaznaczyć przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 listopada 2010 r. (I OPS 1/10) stwierdził, że "jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a .w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia" (obecnie § 3 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia, ponieważ w aktualnym stanie prawnym przejście własności pojazdu na rzecz powiatu następuje na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku).
Zgodnie z § 3 pkt 1 lit. "a" i "c" powołanego rozporządzenia, przepisy działu II rozdziału 6 u.p.e.a. dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia; darowizny, zrzeczenia się, dziedziczenia ustawowego oraz objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. Odesłanie to dotyczy więc również art. 102 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1.
W rozpoznawanej sprawie organy administracyjne umorzyły postępowanie wszczęte wnioskiem strony skarżącej, opartym na art. 130a p.r.d. i 102 § 2 u.p.e.a., przyjmując, że skoro w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi wnioskodawcę łączyła ze Starostą umowa dzierżawy powierzchni przeznaczonej na parking, to tym samym strona skarżąca nie była dozorcą w rozumieniu art. 102 u.p.e.a., a więc nie przysługiwał jej przymiot strony w postępowaniu.
W ocenie Sądu, takie stanowisko organów nie mogło być zaakceptowane, przede wszystkim z uwagi na fakt nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W świetle znajdujących się bowiem w aktach sprawy kopii dokumentów kwestia nieposiadania przez skarżącą Spółkę atrybutu strony postępowania adminis-tracyjnego, nie jest oczywista i jasna. W szczególności, takie dokumenty jak: oświad-czenie strony skarżącej stanowiące odpowiedź na zaproszenie do złożenia oferty dotyczącej wyznaczenia przez Starostę Z. jednostek do przechowywania pojazdów na parkingu strzeżonym; protokół z posiedzenia Komisji z dnia [...] lipca 2008 r., z którego wynika, że oferta na prowadzenie parkingu strzeżonego, na którym będą przechowywane pojazdy usunięte z dróg publicznych złożona przez stronę skarżącą spełnia wymogi określone w zaproszeniu do składania ofert; pismo z dnia [...] września 2008 r. podpisane z upoważnienia Starosty przez Sekretarza Powiatu, w którym podano, że Staros-ta Z. wyznaczył "A" S.A. do prowadzenia parkingu strzeżonego, na którym będą przechowywane usunięte pojazdy z dróg Powiatu do czasu uiszczenia opłaty za ich parkowanie, mogą wskazywać, że doszło do wyznaczenia strony skarżącej w trybie art. 130a p.r.d. do prowadzenia parkingu, a tym samym do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego między organem a spółką. Organ powinien zatem rozważyć, czy w dacie ewentualnego powstania stosunku admini-stracyjnoprawnego, strona skarżąca przejęła dozór nad pojazdem przechowywanym już wcześniej na przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy dzierżawy z 2002 r., a – potem – kolejnej umowy z 2005 r.
Rzeczą organów będzie więc powtórna analiza dokumentacji dotyczącej stosunków prawnych łączących stronę skarżącą i organ oraz ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, czy między stronami doszło do nawiązania tylko stosunków cywilnoprawnych (umowa dzierżawy, przechowania), czy też w określonym momencie powstał stosunek administracyjno-prawny, rodzący dalsze konsekwencje – w tym określone uprawnienia dla skarżącej Spółki. Dokonując oceny tej kwestii, organy skupiły się do tej pory na momencie usunięcia spornego pojazdu z drogi, jako przesądzającym o charakterze stosunku łączącego wnioskodawcę ze Starostą. Uszło uwagi organów to, że moment ów wyeksponowany jest w przepisach art. 130a p.r.d., a więc w przepisach regulujących – co do zasady – rozliczenia właściciela usuniętego z drogi pojazdu, wobec Starosty. Tymczasem w art. 102 § 2 u.p.e.a., stanowiącym normatywną podstawę żądania przez stronę skarżącą zwrotu kosztów, prawodawca abstrahuje od chwili usunięcia pojazdu z drogi, dopuszczając możliwość żądania "zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru" oraz "wynagrodzenia za dozór".
Podkreślić przy tym należy, że organ powinien dążyć do zgromadzenia oryginałów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy dokumentów lub co najmniej potwierdzonych za godność z oryginałem ich kserokopii. Istotne jest także, by były to dokumenty podpisane przez strony, a nie jedynie ich projekty nie zawierające podpisów. Wskazać także trzeba, że organy powinny dokonać wszechstronnej analizy i oceny materiału dowodowego, w świetle przepisów stanowiących podstawę wniosku strony skarżącej, to jest art. 130a p.r.d. i 102 § 2 u.p.e.a., a nie ograniczać się tylko do przytoczenia pewnych faktów i zdarzeń.
Końcowo należy także zauważyć, że podstawą rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji był art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Z przepisu tego wprost wynika, że umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości powinno mieć formę decyzji, a nie postanowienia. W konsekwencji zatem organy obu instancji wydając postanowienie o umorzeniu postępowania naruszyły dyspozycję art. 105 § 1 k.p.a., co powinno być ewentualnie uwzględnione przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
Przedstawione wcześniej wywody prowadzą do wniosku, że w postępowaniu uchybiono zasadom procedury administracyjnej, nakazującym dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, poprzez wszechstronne rozważenie materiału dowodowego. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiło wykazanie w sposób nie budzący wątpliwości, że strona skarżąca nie posiadała atrybutu strony postępowania i że nie była związana z organem stosunkiem administracyjnoprawnym. W konsekwencji – w ocenie Sądu – organy dokonały błędnych (z uchybieniem procedury) ustaleń stanu faktycznego, co z kolei mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
VI
Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 145 § 1 lit. "c" p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I wyroku.
1. Rozpatrując ponownie sprawę, organy uwzględnią wszystkie zalecenia Sądu sformułowane w niniejszym uzasadnieniu.
2. W szczególności, należy dokonać ponownej oceny zasadności żądania zgłoszonego przez syndyka, głównie przez pryzmat rozwiązania art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej, przesądzając, czy od momentu, w którym Placówka Terenowa "A" S.A. w D. stała się podmiotem uprawnionym do przechowywania pojazdów usuniętych z drogi publicznej, wykonywała ona dozór także w stosunku do tych pojazdów, które – jak w rozpoznawanej sprawie – zostały odstawione na parking tej placówki już wcześniej. Innymi słowy, chodzi o rozstrzygnięcie problemu, czy od daty powierzenia Placówce "A" funkcji podmiotu, który został przez Starostę upoważniony do przechowywania pojazdów usuniętych z drogi publicznej, można mówić o dozorowaniu – w trybie art. 102 u.p.e.a., od chwili powierzenia funkcji, o której mowa – także tych pojazdów, które zostały usunięte z drogi publicznej na podstawie art. 130a p.r.d. już wcześniej i umieszczone na parkingu Placówki "A" . Dokonując oceny w tym zakresie, organy wezmą pod rozwagę, że zastosowanie art. 102 u.p.e.a. nie zostało expressis verbis uzależnione w samym przepisie od powierzenia dozoru podmiotowi już wcześniej wytypowanemu do sprawowania dozoru.
VII
O kosztach (punkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., natomiast rozstrzygnięcie pomieszczone w punkcie III wydano zgodnie z dyspozycją art. 152 tej samej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło