III SA/Wr 858/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz, Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. we W. oraz M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę w całości. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. Skarżonym postanowieniem, Dyrektor Izby Celnej we W. (dalej: Dyrektor IC) - po rozpatrzeniu zażalenia strony - utrzymał w mocy (wydane przez siebie w I instancji) postanowienie z [...] r. (nr [...]) w sprawie odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego w L. (dalej: Naczelnik UC) z [...] r. wymierzającej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Z akt sprawy wynika, że - ww. decyzją - Naczelnik UC wymierzył stronie karę pieniężną w związku z urządzeniem gier hazardowych poza kasynem gry. Pismem z [...] r., strona wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji i o wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wskazała, że treść art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej: o.p.). odnosi się do kwestii stwierdzenia prawdopodobieństwa wydania decyzji z rażącym naruszenie prawa. Strona przytoczyła argumentację przemawiającą - jej zdaniem - za uznaniem, że w sprawie do wydania decyzji z takim naruszeniem prawa doszło. Po przeprowadzeniu postępowania, Dyrektor IC wydał [...] r. decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika UC z [...] r. Wcześniej, postanowieniem z [...] r., Dyrektor IC odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji ostatecznej Naczelnika UC. W zażaleniu, strona zarzuciła naruszenie art. 252 § 1 o.p. poprzez bezzasadną odmowę wstrzymania wykonania decyzji nakładającej karę pieniężną z tytułu urządzania gier hazardowych poza kasynem gry, w sytuacji posiadania przez tę decyzję cechy rażącej wadliwości prawnej oraz faktyczną niemożność stosowania - wobec jednostek krajowych - przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 ze zm. - dalej: u.g.h.), w związku z brakiem notyfikacji projektu tej ustawy przez Komisję Europejską, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm. - dalej: dyrektywa notyfikacyjna). Strona wniosła o uchylenie postanowienia w całości oraz niezwłoczne wstrzymanie wykonania decyzji. Dyrektor IC utrzymał w mocy wydane w I instancji postanowienie. Organ celny zauważył, że zgodnie z art. 252 § 1 o.p., organ podatkowy, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 o.p. Wyłożył, że w ww. przepisie mowa jest o prawdopodobieństwie, co oznacza, że przypuszczalne istnienie wady decyzji powodującej jej nieważność odnosi się tylko do wady mającej pewne cechy oczywistości. Podniósł, że zastosowanie środka, o którym mowa w art. 252 § 1 o.p. i wstrzymanie wykonania decyzji, która korzysta z domniemania legalności i wywołuje określone skutki w obrocie prawnym, musi wynikać z daleko idącego przekonania organu o wystąpieniu przesłanek określonych w art. 247 § 1 o.p. Innymi słowy, prawdopodobieństwo, że decyzja objęta wnioskiem jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność winno być - zdaniem organu - na tyle wysokie, że uzasadnia zastosowanie środka o charakterze tymczasowym jeszcze przed właściwym rozstrzygnięciem organu w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Ustalenie istnienia tego prawdopodobieństwa - według organu - powinno zaistnieć już na wstępnym etapie oceny organu i być uzasadnione nie budzącymi żadnych wątpliwości okolicznościami sprawy. W opinii organu, co równie istotne, ww. wstępna ocena nie może zastępować właściwego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Dyrektor IC kontynuował, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 252 § 1 o.p., należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie wady dającej podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji jest wysoce prawdopodobne. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, organ stwierdził, że chybiony jest argument strony wskazujący na faktyczną niemożność stosowania przepisów u.g.h. wobec jednostek krajowych, w związku z brakiem notyfikacji projektu tej ustawy przez Komisję Europejską, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 8 ust. 1 dyrektywy notyfikacyjnej, co - zdaniem strony - przesądził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) w wyroku z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11. Dowodził, że - stanowiący podstawę dla wydania decyzji ostatecznej - art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie był przedmiotem oceny TSUE. Dalej, organ przedstawił argumentację (z odwołaniem do wyroków Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, TSUE, sądów administracyjnych) stanowiącą, że nałożenie na stronę - decyzją ostateczną - kary pieniężnej znajduje podstawy w obowiązującym prawie, w tym unijnym. W skardze, strona zaskarżyła postanowienie Dyrektora IC w całości. Zarzuciła, że narusza ono: 1) art. 233 § 1 pkt 1 o.p. przez bezzasadne przyjęcie, że nie zostały spełnione warunki określone dla wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej i wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji, odmawiające wstrzymania wykonania decyzji nakładającej na stronę karę pieniężną; 2) art. 252 § 1 o.p. poprzez bezzasadną odmowę wstrzymania wykonania decyzji nakładającej karę pieniężną z tytułu urządzania gier hazardowych poza kasynem gry, z uwagi na posiadane cechy wadliwości owej decyzji oraz faktyczną niemożność stosowania przepisów u.g.h. wobec jednostek krajowych, w związku z brakiem notyfikacji projektu w/w ustawy zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 8 ust. 1 dyrektywy notyfikacyjnej. Tak stawiając zarzuty, strona wniosła o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia; 2) wstrzymanie przez Sąd, w oparciu o przepis art. 61 § 3 u.p.p.s.a., wykonania decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu strona podała, że decyzja wymierzająca karę pieniężną jest w całości nieprawidłowa, gdyż przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., na podstawie których nałożono na nią karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, stanowią, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy notyfikacyjnej, a w konsekwencji braku notyfikacji projektu tejże ustawy Komisji Europejskiej nie mogą być one stosowane wobec jednostek oraz podmiotów będących adresatami decyzji. Dalej, strona przedstawiła argumentację dotyczącą wniosku o zastosowanie w sprawie normy art. 61 § 3 u.p.p.s.a., który to wniosek Sąd rozpoznał odrębnie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia [art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.)]. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie sprawy uzależnione było od udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy - w okolicznościach faktycznych sprawy - Dyrektor IC zobowiązany był do wstrzymania wykonania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności ze względu na wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 252 § 1 o.p. Stosownie do treści art. 252 § 1 o.p., organ podatkowy, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 tej ustawy. W przepisie art. 252 § 1 o.p. mowa jest o prawdopodobieństwie, co oznacza, że przypuszczalne istnienie wady decyzji powodującej jej nieważność odnosi się tylko do wady mającej pewne cechy oczywistości jeszcze przed podjęciem czynności postępowania dowodowego albo ujawniających takie cechy w trakcie trwania tych czynności (tak: WSA w Warszawie w wyroku z 7 lipca 2014 r., III SA/Wa 162/14, publ.: CBOSA). Słusznie wywodzi Dyrektor IC, że zastosowanie środka, o którym mowa w art. 252 § 1 o.p. i wstrzymanie wykonania decyzji, która korzysta z domniemania legalności i wywołuje określone skutki w obrocie prawnym, musi wynikać z daleko idącego przekonania organu o wystąpieniu przesłanek określonych w art. 247 § 1 o.p. Zgodzić trzeba się z Dyrektorem IC, że - innymi słowy - prawdopodobieństwo, iż decyzja objęta wnioskiem jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność winno być na tyle wysokie, że uzasadnia stosowanie środka o charakterze tymczasowym jeszcze przed właściwym rozstrzygnięciem organu w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Ustalenie istnienia tego prawdopodobieństwa musi zatem wynikać już ze wstępnej oceny organu i być uzasadnione nie budzącymi wątpliwości okolicznościami sprawy, co trafnie zauważa Dyrektor IC. Rację ma Dyrektor IC, że ww. wstępna ocena nie może zastępować właściwego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Powyższe stanowi, że zarzuty strony skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Strona - wskazując na prawdopodobieństwo zaistnienia wady wymienionej w art. 247 § 1 pkt 3 o.p. - dowodziła, że decyzja nakładająca karę pieniężną z tytułu urządzania gier hazardowych poza kasynem gry, tj. decyzja ostateczna, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, z uwagi na posiadanie cechy wadliwości oraz faktyczną niemożność stosowania przepisów u.g.h. wobec jednostek krajowych, w związku z brakiem notyfikacji projektu w/w ustawy przez Komisję Europejską, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 8 ust. 1 dyrektywy notyfikacyjnej, co potwierdził powołany przez stronę wyrok TSUE, winna być uchylona. W ocenie Sądu, w sprawie nie wystąpiła powołana przez stronę - określona w art. 252 § 1 o.p. - przesłanka do wstrzymania wykonania decyzji. Powyższe prawidłowo wykazał Dyrektor IC, szeroko argumentując, że brak notyfikacji przepisów u.g.h. nie wyklucza nakładania kar pieniężnych w związku z urządzaniem gier hazardowych poza kasynem gry, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Sąd zauważa, że dominująca - w dacie: wydania decyzji ostatecznej, składania wniosku o stwierdzenie jej nieważności oraz wstrzymanie jej wykonania, wydania skarżonego postanowienia - linia orzecznicza sądów administracyjnych, w tym tutejszego Sądu (patrz: m.in. liczne wyroki wydane w stosunku do strony), poddająca analizie wyrok TSUE z 19 lipca 2012 r., stanowiła, że brak notyfikacji pozostawał bez wpływu na stosowanie ww. przepisów u.g.h. (w skarżonym postanowieniu powołano liczne wyroki). Co więcej, w dacie rozpoznawania wniosku strony funkcjonował już (powołany zresztą przez Dyrektora IC) wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 marca 2015 (P/14), w którym orzeczono, że u.g.h. została uchwalona bez naruszenia konstytucyjnego trybu ustawodawczego, art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest zgodny z przepisami Konstytucji RP oraz że dla oceny powyższego bez znaczenia pozostaje procedura notyfikacyjna. Zauważenia wymaga, że ww. wyrok TSUE nie zawierał oceny przepisów, w oparciu o które nałożono na stronę w decyzji ostatecznej karę pieniężną, co trafnie podkreślił Dyrektor IC. Reasumując, w niniejszej sprawie nie zachodziło prawdopodobieństwo, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 247 § 1 pkt 3 o.p., traktującym o rażącym (oczywistym) naruszeniu prawa, a zatem brak było przesłanek do zastosowania wobec niej instytucji z art. 252 § 1 o.p. Sąd uznał zatem, że Dyrektor IC w sposób prawidłowy odmówił wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej Naczelnika UC. Z tych wszystkich względów - stosownie do dyspozycji art. 151 u.p.p.s.a. - skargę należało oddalić w całości i orzec jak w sentencji wyroku.