III SA/Wr 871/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Miemiec po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie urzędowego sprawdzenia punktu gier na automatach o niskich wygranych, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi . Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie urzędowego sprawdzenia punktu gier na automatach o niskich wygranych. Decyzja ta została doręczona stronie skarżącej w dniu [...] r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał zatem w dniu [...] r. (piątek). Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu [...] r. strona skarżąca wniosła bezpośrednio do Sądu skargę na opisaną w osnowie niniejszego postanowienia decyzję. Skarga ta wpłynęła do Sądu w dniu [...] r. (piątek). Zarządzeniem z dnia [...] r., wykonanym w tym samym dniu (poniedziałek), wpisano sprawę do dziennika korespondencji ogólnej i przesłano skargę do organu, o czym powiadomiono pełnomocnika strony skarżącej. Pełnomocnik strony skarżącej – jak podał – otrzymał w dniu [...] r. informację o przekazaniu skargi do organu. W konsekwencji w dniu [...] r. ponownie nadano tą sama skargę, tym razem prawidłowo – za pośrednictwem organu. Do skargi dołączono wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. We wniosku o przywrócenie terminu strona skarżąca podała, że poprzez przeoczenie personelu administracyjnego pełnomocnika skarga została błędnie nadana bezpośrednio do Sądu, pomimo prawidłowego oznaczenia sposobu jej wniesienia w samym piśmie. Zauważono, że błąd w zaadresowaniu dotyczył wyłącznie kwestii nieprawidłowego wskazania adresata na kopercie, gdyż sama skarga w swej treści zawierała poprawne określenie Sądu właściwego do jej przyjęcia oraz pośredniczącego w jej przekazaniu organu II instancji. Dodano, że w kancelarii pełnomocnika obowiązuje procedura nadawania korespondencji, polegająca na przedłożeniu prawidłowo sporządzonego pisma w sekretariacie celem przygotowania czynności technicznych przez pracowników administracyjnych, w szczególności sporządzenia kopert (ich zaadresowania oraz oznakowania znakami operatora pocztowego), wprowadzenia danych do pocztowej książki nadawczej oraz oddania przesyłek z danego dnia w placówce operatora pocztowego. Omyłka została więc popełniona na ostatnim etapie sporządzania skargi i ma charakter techniczny, niezawiniony przez pełnomocnika. Do wniosku dołączono oświadczenie pracownika kancelarii o błędnym sporządzeniu i zaadresowaniu przez niego koperty, w której wysłana została skarga. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W odniesieniu zatem do powyższych uregulowań zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy została spełniona podstawowa przesłanka przywrócenia terminu, jaką jest uprawdopodobnienie przez pełnomocnika strony skarżącej braku winy polegającej, najogólniej mówiąc, na przejawianiu należytej staranności w dbałości o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ocenie Sądu podlega zatem, czy strona skarżąca dołożyła wszelkiej możliwej staranności, jakiej należało od niej oczekiwać. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. powódź, pożar, przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się osobą trzecią przy dokonywaniu konkretnej czynności (por. B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1998, s. 345). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący uprawdopodobniony zostanie brak winy, a przy tym wykazane zostanie, iż niezależna przeszkoda trwała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy nawet przy dochowaniu należytej staranności, nie można było usunąć przeszkody do dokonania czynności. Inaczej mówiąc, gdy wykazane zostanie, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. E. Iserzon, J. Staraniek. "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, wyd. IV, W-wa 1980, str. 136). W literaturze dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W opisanych okolicznościach faktycznych sprawy, należało stwierdzić, że pełnomocnik strony skarżącej wykazał, że przy wniesieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi zachowany został przewidziany ustawą tryb i termin. Nie wykazał natomiast – zdaniem Sądu - okoliczności usprawiedliwiających brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że skarga została nadana bezpośrednio do Sądu w dniu [...] r., a następnie przesłana przez Sąd – w wykonaniu zarządzenia z dnia [...] r. do organu. Termin do wniesienia skargi upływał natomiast w dniu [...] r. W przypadku skierowania skargi bezpośrednio do Sądu datą jej wniesienia jest data nadania przesyłki zawierającej skargę przez Sąd do organu. Skarga została zatem wniesiona z uchybieniem terminu. W tym miejscu podkreślić należy, że podnoszone przez pełnomocnika strony skarżącej argumenty dotyczące błędu popełnionego przez zatrudnioną w kancelarii osobę, która omyłkowo zaadresowała przesyłkę do Sądu, zamiast do Dyrektora Izby Celnej, nie wskazują na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. Fachowy pełnomocnik zobowiązany jest bowiem w taki sposób zorganizować pracę prowadzonej przez siebie kancelarii, aby z powodu uchybień personelu administracyjnego Kancelarii reprezentowane przez niego strony nie poniosły szkody związanej z uchybieniem terminu do dokonania czynności procesowych. Profesjonalny pełnomocnik prowadzący kancelarię ponosi bowiem odpowiedzialność za osobę w niej zatrudnioną (postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt II OZ 1164/12). Nie ulega też wątpliwości, że kryterium braku winy po stronie osoby, która dokonuje określonej czynności prawnej - jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu - wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. W przypadku, gdy strona jest reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, gdyż ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania profesjonalnego pełnomocnika procesowego obciąża stronę. Skoro zatem nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik odpowiada za winę osób, którymi się posługuje (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1999 r., III CKN 1052/98, Lex Polonica nr 390726), to nie można uznać, że błąd pracownika Kancelarii stanowił okoliczność usprawiedliwiającą przekroczenie terminu do wniesienia skargi. W konsekwencji zasadnym było – w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a. – odmówić przywrócenia uchybionego terminu.