III SA/Wr 874/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), , Protokolant Ewa Bogulak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Powiatu O. na zarządzenie zastępcze Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego Powiatu O. postanawia: odrzucić skargę. Zaskarżonym zarządzeniem zastępczym z dnia [...] r. Nr [...], Wojewoda D. stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Powiatu O. – J. S. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że J. S. pełniąc funkcję dyrektora oddziału Banku [...] w D. K., naruszył zakaz łącznia mandatu radnego z uczestnictwem w wykonywaniu działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 25b ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.), jak również zakaz wykorzystywania mienia powiatu do zarządzanej przez radnego działalności (art. 29 omawianej ustawy). Organ podniósł także, że mimo wezwania Rady Powiatu O. do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzania wygaśnięcia mandatu radnego, organ stanowiący uchwały nie podjął, albowiem przegłosowano wniosek jednego z radych, o wycofanie tej uchwały z porządku obrad [...] sesji Rady. Skargę na – wydane w skutek bezczynności Rady – zarządzenie zastępcze Wojewody D., złożył w dniu [...] r. m. in. Powiat O. (zwany w dalszej części uzasadnienia także stroną skarżącą). Jako podstawę wniesienia skargi strona skarżąca wskazała uchwałę Rady Powiatu O. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na zarządzenie zastępcze Wojewody D. Powiat zwrócił jednocześnie uwagę, że Wojewoda D. rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. Nr [...], stwierdził nieważność tej uchwały. W odpowiedzi na skargę Wojewoda – obok wniosku o oddalenie skargi – zwrócił się także o jej odrzucenie, wskazując, że wskutek stwierdzenia nieważności uchwały Rady Powiatu O. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, została ona wyeliminowana z porządku prawnego, co czyni skargę niedopuszczalną jako wniesioną bez stosownego umocowania. W podejmowaniu uchwały w sprawie wniesienia skargi brał bowiem udział m. in. J. S., który podlegał wyłączeniu, na podstawie art. 21 ust. 7 ustawy o samorządzie powiatowym, od udziału w głosowaniu nad uchwałą dotyczącą jego interesu prawnego. Zdaniem organu nadzoru stanowiło to istotne naruszenie prawa, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności wadliwie podjętej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 cytowanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Aktem nadzoru jest między innymi zarządzenie zastępcze wojewody wydawane na podstawie art. 85 a ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym. Sąd stwierdza, że do oceny skuteczności złożenia skargi do sądu administracyjnego właściwy jest sąd administracyjny. Przyjęcie, że uchwała o zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega nadzorowi jest sprzeczne z art. 165 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że samodzielność jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej. Wkroczenie w zakres właściwości sądu administracyjnego przez stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały o zaskarżeniu do sądu rozstrzygnięcia nadzorczego zamykałoby powiatowi gwarancje sądowej ochrony samodzielności. Według art. 80 ustawy o samorządzie powiatowym, stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały organu powiatu wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego (ust. 1). Przepisu tego nie stosuje się wszakże do uchwały o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego (ust. 2). Biorąc to pod uwagę, Sąd stwierdził, że bezzasadne jest stanowisko organu nadzoru, według którego stwierdzenie nieważności uchwały Rady Powiatu O. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu czyni skargę niedopuszczalną, jako wniesioną bez stosownego umocowania. Ocena skuteczności złożenia przez powiat skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze należy zatem do właściwości sądu administracyjnego. W postępowaniu wstępnym sąd ocenia zdolność sądową i prawną strony skarżącej, czy strona ma organ powołany do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego oraz czy pełnomocnik strony jest należycie umocowany. Art. 85 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym reguluje skuteczność złożenia przez powiat skargi do sądu administracyjnego, co podlega ocenie sądu administracyjnego. Sąd oceniając uchwałę Rady Powiatu O. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu stwierdził, że w podejmowaniu tej uchwały brał udział J. S. Podlegał on wyłączeniu na podstawie art. 21 ust. 7 ustawy o samorządzie powiatowym. Uchwała dotyczyła bowiem jego interesu prawnego. Sąd stwierdza, że stanowi to istotne naruszenie prawa, którego następstwem jest nieważność wadliwie podjętej uchwały. Interes prawny radnego wynika w rozpatrywanej sprawie obejmuje jego prawa i obowiązki znajdujące podstawę w przepisach regulujących ustrój samorządu powiatowego. Skoro uchwała rady powiatu w sprawie zaskarżenia zarządzenia zastępczego z dnia [...] r. Nr [...] jest nieważna, brak było podstaw do wniesienia przez Powiat O. skargi do Sądu na to zarządzenie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. postanowił skargę odrzucić.