III SA/Wr 875/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Marcin Miemiec po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2010 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku pełnomocnika skarżącego z dnia [...] r., o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego, w sprawie ze skargi J. S. na zarządzenie zastępcze Wojewody D., z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego Powiatu O., postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Pismem z dnia [...] r. J. S. działający przez pełnomocnika, wniósł skargę na opisane w sentencji niniejszego postanowienia, zarządzenie zastępcze Wojewody D. W petitum wniesionej skargi, obok generalnego żądania uchylenia zaskarżonego zarządzenia zastępczego, strona skarżąca sformułowała również wniosek o wstrzymanie wykonania tegoż zarządzenia. Na poparcie swego wniosku pełnomocnik podniosła, że sądowne wstrzymanie wykonania kwestionowanego zarządzenia Wojewody znajduje swoje pełne poparcie w zrealizowanych tutaj przesłankach zastosowania niniejszej instytucji wynikających z treści art. 61 § 3 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), tj. zachodzącym niebezpieczeństwie wyrządzenia przez nie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, w zaistniałym stanie faktycznym, mimo iż w istocie nie nastąpiło wygaśnięcie mandatu radnego J. S., rada powiatu zmuszona będzie powołać na jego miejsce inną osobę dla potrzeb sprawowania przedmiotowej funkcji publicznej. Możliwe będzie także podjęcie prób zakwestionowania wszelkich aktów woli organu stanowiącego powiatu o. podejmowanych z udziałem J. S., co może zdestabilizować obrót prawny w powiecie. Ograniczeniu ulegnie mandat skarżącego, za pośrednictwem którego realizowana jest "idea zarządzania i kierowania sprawami publicznymi o znaczeniu lokalnym dla mieszkańców powiatu o." i wreszcie zakwestionowane zostaną diety pobrane przez radnego J. S. Podnosząc powyższe argumenty, pełnomocnik skarżącego wskazała jednocześnie, że jest świadoma okoliczności, że zgodnie z brzmieniem właściwych przepisów Ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm. zwanej w skrócie "u.s.p.") oraz ustalonego na ich tle stanowiska doktryny i orzecznictwa nieprawomocne (w związku z wniesieniem skargi) zarządzenie zastępcze wojewody nie wywołuje żadnych skutków prawnych, jednakże – w związku z pojawiającymi się w tym przedmiocie wątpliwościami w praktyce samorządowej oraz orzecznictwie wojewodów, ze względu na charakter zagrożonego dobra publicznego i obywatelskiego, niezbędnym staje się rozstrzygnięcie wskazanej kwestii przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako jednego z zagadnień wpadkowych głównego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje ex lege wykonania aktu lub czynności. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja bądź akt administracyjny korzystają z domniemania zgodności z prawem i tym samym podlegają wykonaniu, a dla jej zastosowania wymaga wykazania przez stronę skarżącą faktów potwierdzających (wskazujących) na owe niebezpieczeństwo negatywnych skutków nieskrępowanego pozostawienia aktu administracyjnego w obiegu prawnym. Poza wskazanym przypadkiem, również przepisy ustaw szczególnych kreują wyjątki od generalnej zasady braku automatycznej suspensywności rozstrzygnięć zapadłych w administracyjnym toku postępowania, w następstwie ich zaskarżenia do sądu administracyjnego. Są nimi m. in. wskazywane w uzasadnieniu skargi przez pełnomocnika skarżącego przepisy art. 85a ust. 3 w zw. z art. 85 ust. 5 u.s.p. Stosownie do ich treści "rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi albo z dniem oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd" (art. 85 ust. 5 u.s.p.), a przepis ten znajduje pełne zastosowanie wprost do zarządzeń zastępczych wojewody (art. 85a ust. 3 wskazanej ustawy). Zgodne i jednoznaczne poglądy doktryny oraz orzecznictwa sądów administracyjnych w omawianej kwestii, precyzując zakres następstw tej przyjętej przez ustawodawcę klauzuli, utożsamiają pojęcie "prawomocności" aktu nadzorczego (w tym zarządzenia zastępczego) z jego "wykonalnością" w rozumieniu m. in. art. 61 p.p.s.a. (vide: m. in. przywoływane przez stronę skarżącą: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 1999 r., sygn. I SA 1483/99, ONSA 2000, nr 4, poz. 174, a także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2000 r., sygn. II SA 1331/00, OSP 2000, z. 9, poz. 136). Przywołane judykaty wskazują, że stosownie do treści analizowanego przepisu ustawy o samorządzie powiatowym, nieprawomocne zarządzenie zastępcze nadzorcze wojewody (a więc takie, względem którego nie upłynął jeszcze termin jego zaskarżenia do sądu administracyjnego, bądź też które zostało już do takiego sądu zaskarżone, a sprawy jeszcze nie rozstrzygnięto) nie wywiera skutku prawnego. Materia której ono dotyczy nie ulega zatem żadnym merytorycznym zmianom w okresie tej nieprawomocności. Zarządzenie zastępcze staje się bowiem wykonalne dopiero z chwilą uzyskania prawomocności. Mając na uwadze zaprezentowane wywody, należy zatem stwierdzić, że rozpoznawany wniosek strony skarżącej jawi się w ustalonym stanie faktycznym jako bezprzedmiotowy, albowiem wskazane zarządzenie zastępcze nie posiada i nie będzie posiadało atrybutu wykonalności do momentu prawomocnego zakończenia prowadzonego względem niego postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie, z uwagi na powyższe okoliczności, oczywistym jest, że zaskarżone przez stronę zarządzenie nie może – wbrew sugestiom pełnomocnika skarżącego zawartym w uzasadnieniu skargi – wywołać jakichkolwiek bezpośrednich następstw w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedstawionej oceny, w świetle prawnej jednoznaczności rozpatrywanego zagadnienia, w niczym nie zmienia również wyrażona w przedłożonym piśmie procesowym, obawa strony co do ewentualnego, błędnego interpretowania przytoczonych wyżej norm prawnych przez organy samorządu powiatowego oraz przez organ nadzoru. W związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny, postanowił jak w sentencji.