III SA/Wr 88/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi L. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [---] nr [---] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego; 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. L. T., po wyroku oddalającym skargę na wskazaną w sentencji decyzję, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że mieszka z niepełnosprawnym synem rencistą. Jego renta jest obciążona zajęciem komorniczym – potrąceniu podlega 200 zł miesięcznie. Strona ma 70 lat i choruje na cukrzycę, chorobę wieńcową i wrzodową. Oboje z synem zajmują mieszkanie, które wymaga remontu – zalane z powodu dziurawego dachu, bez łazienki. Skarżąca jest zadłużona w wyniku zaciągnięcia kredytu odnawialnego i pożyczek w Provident. Jedynymi dochodami jest emerytura i renta – objęte zajęciami egzekucyjnymi. Z działalności gospodarczej, którą strona również wymieniła, brak jest dochodów ze względu na konieczność opłaty targowej (32 zł dziennie) i braku samochodu. Dodała, iż ze względu na zadłużenia nie może zrezygnować z dalszego prowadzenia działalności. Do wniosku załączone zostały dokumenty potwierdzające liczne zadłużenia wobec Gminy, Wspólnoty Mieszkaniowej, banków, oraz prowadzone postępowania egzekucyjne. Wynika z nich też, że dzienne przychody skarżącej z działalności gospodarczej nie pokrywają kwoty opłaty targowej. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe skarżąca wykazała. Przede wszystkim o braku jakichkolwiek wolnych środków świadczy wysokość dochodów w budżecie domowym. Te z kolei spowodowały zadłużenia wymienione we wniosku. Z przedstawionych okoliczności wynika zatem, że wnioskująca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, które zapewniałyby pokrycie nawet podstawowych potrzeb, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Za uwzględnieniem wniosku przemawia również wiek strony, która nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej, jej stan zdrowia wymagający dodatkowych nakładów finansowych, a także stan zdrowia syna, ograniczający szanse pozyskania jakiegokolwiek zatrudnienia. Przy czym zauważyć należy, że stosownie do treści art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wynika stąd, że w zakresie prawa pomocy można ustanowić tylko jednego z wymienionych pełnomocników. W związku z tym, że strona wskazała w zakresie żądania wniosku radcę prawnego i adwokata, wybór jednego z pełnomocników pozostał w gestii rozpoznającego niniejszy wniosek. Natomiast co do zakresu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, to na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e/ p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, która skarży działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z regulacji tej wynika zatem, że wnioskująca, wnosząc skargę na decyzję wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, była i pozostaje zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy samego prawa. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. W związku z powyższym, prawo pomocy należało przyznać w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., natomiast postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych umorzyć, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.