III SA/Wr 882/09
WyrokWSA we Wrocławiu2010-05-26
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Anna Moskała, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo wznowiły postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności bezpośrednich, uchylając poprzednią decyzję i odmawiając przyznania płatności, bez należytego wykazania przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 KPA?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji obu instancji nie wykazały w sposób należyty, czy i jakie nowe okoliczności faktyczne lub dowody, istniejące w dacie wydania pierwotnej decyzji, a nieznane organowi, stanowiły podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Brak precyzyjnego ustalenia i wykazania tych przesłanek stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o uchyleniu wcześniejszej decyzji przyznającej M. L. płatności bezpośrednie i odmowie ich przyznania. Postępowanie zostało wznowione z uwagi na pojawienie się nowych okoliczności faktycznych, a mianowicie ustalenie, że sporne grunty były deklarowane przez dwóch producentów rolnych. Organ uznał, że M. L. nie był faktycznym użytkownikiem gruntów w spornym okresie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. oraz orzeka, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant: Renata Sawińska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., nr [...]; II. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie I decyzje nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. działając na podstawie art.7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051) oraz art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 ze zm. oraz Nr 227, poz. 1505) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] r. (Nr [...]), która po wznowieniu postępowania uchylono decyzję tegoż Kierownika z dnia [...] r. (Nr [...]) w sprawie przyznania M. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok [...] i jednocześnie odmówiono mu przyznania tych płatności oraz nałożono sankcję.
Opisana decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] r. M. L. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych ha paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych tzw. płatności zwierzęcych (PZ) na rok [...]. Strona zadeklarowała w tabeli VI (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych [...] działek ewidencyjnych oraz w tabeli nr VII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych) [...] działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha. W przedmiotowym wniosku M. L. zaznaczył, iż wnioskuje o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni [...] ha, uzupełniającej płatności obszarowej (LIPO) do powierzchni [...] ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni do roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych o powierzchni [...] ha.
Kontrola administracyjna wniosku obszarowego, przeprowadzona w dniu [...] r. wykazała nieprawidłowości, które wymagały wezwania strony celem zweryfikowania poprawności danych wpisanych we wniosku.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Pan M. L. w dniu [...] r. r. złożył formularz z zaznaczonym celem "korekta wniosku" wraz z oświadczeniem, z którego wynika, iż użytkuje działkę ewidencyjną nr [...] na powierzchni [...] ha oraz, że w granicach tej działki znajdują się pojedyncze drzewa, między którymi istnieje możliwość wypasu zwierząt.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok [...] M. L.
W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § pkt. 5 kpa postanowienie nr [...] o wznowieniu postępowania administracyjnego z uwagi na pojawienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji lecz nie znanych organowi, który wydał decyzję. Polegały one, zdaniem organu, na wystąpieniu błędu kontroli krzyżowej (z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok [...] wystąpił również inny producent rolny - R. G.). Spornymi gruntami okazały się działki ewidencyjne numerach: [...] i [...], zadeklarowane zarówno przez M. L. jak i R. G. Następstwem wznowienia była decyzja z dnia [...] r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i orzeczeniu o odmowie przyznania tych płatności. Odmowę przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...] r. uzasadniono treścią zeznań świadków, z których zdaniem organu pierwszej instancji wynikało, że M. L. nie był faktycznym użytkownikiem gruntów, które zgłosił w swoim wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z dnia [...] r., a sporne grunty w dniu [...] r. użytkował R. G.
W odwołaniu od powyższej decyzji podniesiono, że ustalenia poczynione przez Kierownika Biura Powiatowego w Z. nie odzwierciedlają stanu faktycznego sprawy. Nadto wywiedziono że zeznania świadków są w większości niezgodne z prawdą.
W wyniku rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym organ drugiej instancji stwierdził, że podstawą prawna określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich jest ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170,0poz. 1051 ze zm.). W uzasadnieniu organ powołał treść art. 7 ust. 1 i 2 wyżej wymienionej ustawy i podkreślił, iż przesłanki ujęte w tym artykule muszą być spełnione łącznie bowiem sens płatności leży w tym, aby zrekompensować koszty, jakie zostały poniesione w związku z utrzymaniem gruntów w dobrej kulturze rolnej. Organ orzekający zauważył, że istotą płatności obszarowych jest przyznanie ich osobie, która jest faktycznym użytkownikiem gruntów, która rzeczywiście je uprawia.
Organ drugiej instancji podkreślił, że kontrola administracyjna krzyżowa w przypadku spornych działek wykazała, iż wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok [...] został złożony przez dwóch producentów rolnych, tj. M. L. i R. G. Organ odwoławczy przywołał, że przeprowadzone rozprawy administracyjne w dniach: [...]r. [...]r. oraz w dniu [...] r. dowiodły, że M. L. nie użytkował na dzień [...] r. opisanych wyżej działek rolnych, a prowadzącym działalność na tych działkach w wymienionym okresie był R. G. Powyższe ustalenia, w opinii organu odwoławczego, znajdują oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W szczególności w zeznania przesłuchiwanych na tę okoliczność świadków: Z. M., L. M., R. G. jak i samego skarżącego (oświadczenie ż dnia [...] r., wezwanie z dnia [...] r.), z których wynika, że R. G. zlecał Panu Z. M. i L. M. przeprowadzanie na spornych gruntach zabiegów agrotechnicznych. W opinii świadków na spornych gruntach do [...] r. nie były prowadzone żadne zabiegi agrotechniczne, a zatem świadkowie nie potwierdzili faktu wykonywania przez M. L. zabiegu włókowania w [...] r.
Zdaniem organu drugiej instancji świadkowie: M. H. oraz W. R. potwierdzili, iż R. G. na przedmiotowych działkach dokonywał zabiegów agrotechnicznych -orka, a także uprawa [...], w szczególności świadek W. R. jako jedyny potwierdził, iż widział na tych działkach zwierzęta gospodarskie w [...] i [...] r. lecz dodał, że grunt na którym wypasały się zwierzęta nie był pastwiskiem, stanowił natomiast teren nierówny i zachwaszczony, Podsumowując organ stwierdził, że wiedza zaś dotycząca zarówno zabiegów agrotechnicznych jak i spornych gruntów, na których te zabiegi dokonywano wskazuje, że świadkowie wskazani przez Pana R. G. byli wiarygodni, a ich zeznania były spójne. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że kontrola na miejscu przeprowadzona w dniu [...] wykazała na spornych gruntach ściernisko [...] oraz łąkę, potwierdzając tym samym prawidłowość deklaracji we wniosku Pana R. G. Powyższa kontrola wykazała ponadto rozbieżności między deklaracją we wniosku M. L., a stanem faktycznym (zadeklarowanie we wniosku trwałych użytków zielonych na obszarze, na którym stwierdzono [...]). Zatem, w opinii organu, M. L. we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok [...] zadeklarował grunty rolne, których nie użytkował. Nadto organ podkreślił, że deklarując we wniosku o przyznanie dopłat bezpośrednich określoną powierzchnię gruntów jako działkę rolną, wnioskodawca oświadcza m.in. że, znane mu są skutki składania fałszywych oświadczeń, wynikające z art. 297 § 1 kodeksu karnego, znane mu są zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz zobowiązuje się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa a) o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności bezpośrednich oraz b) o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności jeżeli zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw. Natomiast M. L. nie dopełnił powyższego. Powierzchnia zadeklarowana do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia zatwierdzona wynosiła [...] ha. Zatem różnica stanowiła [...] ha. Wprawdzie Pan M. L. posiadał umowę dzierżawy spornych gruntów, jednakże zebrane w sprawie dowody wskazują, że w [...] r. jedynie Pan R. G. podejmował decyzję co i kiedy uprawiać na spornych gruntach, a zatem on faktycznie władał spornymi gruntami.
W tym stanie rzeczy zdaniem organu podkreślenia wymagało, iż skarżący w dniu [...] r. nie był użytkownikiem działek rolnych o numerach: [...] i [...], a jego deklaracja odnośnie uprawianych działek zawarta w złożonym wniosku z dnia [...] r. była nieprawidłowa.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o ponowne rozpatrzenie całej sprawy, ponowne przeanalizowanie zeznań świadków, w szczególności: W. R., M. H., Z. M., R. G. i w razie wątpliwości ponowne przesłuchania tych świadków. Dodatkowo skarżący wniósł o ponowną ocenę przez Sąd dokumentacji fotograficznej, na okoliczność stanu gruntów, oceny prawidłowości kontroli przeprowadzonej na spornych gruntach w dniu [...] r., powołanie biegłego z dziedziny rolnictwa do oceny zeznań świadków pod kątem merytorycznym.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że decyzja organu pierwszej instancji została podjęta na podstawie fałszywych zeznań świadków oraz R. G. Natomiast decyzja organu drugiej instancji podtrzymała decyzję pierwszoinstancyjną, aby zatuszować bałagan, który doprowadziła do wydania błędnej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kompetencję sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej w dalszej częśi uzasadnienia w skrócie p.p.s.a.) sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Sytuacja taka miała miejsce w rozstrzyganej sprawie.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji stwierdzono, że sądowa kontrola, obejmująca ocenę ustalonych w sprawie przez organy administracji okoliczności faktycznych oraz obowiązujących w czasie podejmowania tej decyzji przepisów prawnych wykazała, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, istnieje konieczność zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Sąd dopatrzył się bowiem naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, że wojewódzkie sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie prowadzą postępowania dowodowego we własnym zakresie, Sąd wskazuje, że jest kompetentny jedynie do oceny legalności zaskarżonej decyzji wydanej w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich na rok [...], nie ma natomiast uprawnień do zasądzenia powyższych płatności. Nie może tego uczynić nawet w przypadku uwzględnienia skargi, nie może bowiem orzekać w sposób merytoryczny przyznając stronie określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków. Wszelka więc argumentacja skarżącego nie mogła spowodować zasądzenia na jego rzecz płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...].
Mając powyższe na uwadze, należy przede wszystkim podkreślić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w nadzwyczajnym trybie postępowania jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie k.p.a.). Szczególny charakter postępowania w jakim zapadała kwestionowana decyzja przejawia się w tym, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, a następnie ponownego rozpoznania i rozpatrzenia sprawy. Wznowienie postępowania należy zatem ocenić jako wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.) i dlatego korzystanie z tego nadzwyczajnego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach i na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Natomiast jakakolwiek wykładnia rozszerzająca przepisów regulujących ten tryb postępowania jest niedopuszczalna.
Zgodnie z powołanym wcześniej art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji, po przeprowadzeniu postępowania uregulowanego w art. 149 § 2 k.p.a wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. Powyższe oznacza, że warunkiem uchylenia dotychczasowej decyzji i orzeczenia o istocie sprawy po wznowieniu postępowania jest stwierdzenie istnienia co najmniej jednej z podstaw do jej uchylenia, wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. Enumeratywne wymienienie podstaw wznowienia postępowania nakazuje organom dokonywanie precyzyjnej interpretacji zwłaszcza, że wznowienie postępowania jest, jak to już zauważono, szczególnym, nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych.
W rozpoznawanej sprawie jako przyczynę wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zgodnie, z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Dokonując wykładni tego przepisu należy stwierdzić, że zasadnie wznowienie postępowania może nastąpić (na podstawie tego przepisu) tylko w przypadku kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: decyzja musi być ostateczna, po jej wydaniu muszą wyjść na jaw nowe okoliczności (bądź dowody), które muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, powyższe okoliczności (bądź dowody) muszą istnieć w dacie wydania decyzji, której wznowienie dotyczy oraz okoliczności te (bądź dowody) nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję ( której wznowienie dotyczy) w momencie jej wydania.
W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że przy ocenie wskazanych przesłanek najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności (lub dowodów) w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. O ile powstały one po dacie wydania decyzji ostatecznej nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania lecz tylko podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. Jeżeli chodzi o warunek "ujawnienia" tych nowych okoliczności lub dowodów, to odnieść je należy do organu a nie do strony. Oznacza to, że organ nimi nie dysponował i nie były mu one znane. Zagadnieniem drugorzędnym jest, czy brak ujawnienia należy wiązać z niedopatrzeniem strony, jej niedbalstwem, czy wprost z zawinionym nieujawnieniem tych okoliczności lub dowodów. Za takim rozumieniem podstawy wznowienia przemawia przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej a także interes społeczny (por. E. Mzyk "Wznowienie postępowania administracyjnego" Warszawa – Zielona Góra 1994, s. 78)
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organ I instancji po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania zobowiązany był w pierwszej kolejności do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej ( art. 7, 77 k.p.a.), czy faktycznie wystąpiły nowe okoliczności lub dowody rozumiane zgodnie z przedstawioną wyżej interpretacją art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Tylko wystąpienie tych okoliczności bowiem uzasadniałoby uchylenie decyzji o przyznaniu płatności. W tym celu organ powinien w pierwszym rzędzie precyzyjnie zidentyfikować ujawnioną okoliczność lub nowy dowód, czy miały one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (dotyczą przedmiotu sprawy i mają wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych), ustalić czy istniały już w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności M. L. wreszcie czy były one nieznane organowi w dniu wydania decyzji. Dopiero pozytywny wynik tych badań w odniesieniu do wszystkich przesłanek uprawniał organ do uchylenia ostatecznej decyzji. Z kolei następstwem uchylenia decyzji powinno być, po myśli art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. orzeczenie co do istoty sprawy. Przejście do tego etapu procedowania jest jednak uwarunkowane wcześniejszym wykazaniem, że w sprawie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, gdyż tylko w takim przypadku organ może wzruszyć dotychczasową decyzję przez jej uchylenie. W przeciwnym razie odmawia jej uchylenia. Z treści art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. wywieść również należy, że szczegółowe umotywowanie tych ustaleń powinno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji kończącej wznowienie postępowania.
W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wydając i uzasadniając swoją decyzję wyraźnie nie sprostał powyższym wymogom. Organ wskazał, że z powodu błędu w przeprowadzonej kontroli krzyżowej nie zostało wykryte, że wnioski o dopłaty bezpośrednie do dwóch tych samych działek o numerach [...], [...] złożyło dwóch producentów rolnych. Natomiast w uzasadnieniu tej decyzji nie zostało jednoznacznie wskazane, co konkretnie w ocenie organu, w sprawie zakończonej decyzją o przyznaniu M. L. płatności bezpośrednich za rok [...], miałoby być okolicznościami faktycznymi stanowiącymi podstawę wznowienia postępowania. Brak jest też rozważań na temat, że są to nowe nieznane organowi w momencie wydania decyzji okoliczności (celowe podkreślenie Sądu) i że istniały one już przed podjęciem decyzji. Organ orzekający nie wskazał nawet kiedy przeprowadzona została kontrola krzyżowa, na podstawie której wykryto błędy dotyczące spornych działek, w tym miejscu uzasadnienia wymaga podkreślenia, że M. L. wniosek o dopłaty bezpośrednie na rok [...] do spornych działek złożył w dniu [...] r., drugi producent rolny R. G. wystąpił o dopłaty do tych samych gruntów w dniu [...] r. natomiast decyzja (obejmująca działki o numerach [...], [...]) w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok [...] M. L. została wydana w dniu [...] r. Organ pierwszej instancji obszernie przedstawił stan faktyczny sprawy i podkreślił, iż w wyniku wznowionego postępowania ustalił, że użytkownikiem spornych gruntów nie był w dniu [...] r. M. L., ale drugi producent rolny – R. G. Porównał przy tym wyjaśnienia złożone przez M. L. z zeznaniami przesłuchanych po wznowieniu postępowania świadków. W efekcie organ pierwszej instancji wywiódł, iż należy dać wiarę zeznaniom złożonym przez tych świadków, które zdaniem organu poddają wątpliwość władztwo skarżącego nad spornymi gruntami. Organ na tym etapie postępowanie poddał ocenie okoliczności związane z faktyczną uprawą gruntów rolnych, wskazał, że ro R. G. miał swobodę w podejmowaniu decyzji dotyczącą zabiegów agrotechnicznych na tych gruntach. Jednak, jak wcześniej zauważono organ nie sprecyzował w sposób czytelny konkretnych okoliczności faktycznych stanowiących w jego ocenie podstawę wznowienia postępowania. Z tych względów stwierdzić należy, że organ I instancji nie wykazał, że zaistniały przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., czym naruszył przepis art. 151 § 1 pkt 2 , 107 § 3, 7, 77 k.p.a.
Również organ drugiej instancji nie dostrzegł przedstawionych uchybień. W uzasadnieniu decyzji. Organ drugiej instancji pomija zupełnie jakie nowe okoliczności stanowiły w tej sprawie podstawę do wznowienia postępowania, podobnie jak organ pierwszej instancji nie wyjaśnia w jakim czasie była przeprowadzana kontrola krzyżowa. W rozważaniach prawnych decyzji drugoinstancjyjnej brak jest analizy pod kątem prawnym wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r. Kierownika Biura Powiatowego w Z. Organ jedynie w sposób kompleksowy przedstawia dotychczasowy przebieg zdarzeń, w których nagromadzony jest szereg okoliczności faktycznych i prawnych jakie w sprawie miały miejsce. Brak określenia przez organ okoliczności faktycznych stanowiących podstawę wznowienia i przedstawienia argumentacji dlaczego zdaniem organu, są to okoliczności ( dowody) w rozumieniu art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. oraz wykazania , że spełnione zostały łącznie wszystkie określone w tym przepisie przesłanki , stanowi niewątpliwie naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma również podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasada do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, o ile organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Decyzja stanie się wtedy niezrozumiała dla strony, co w oczywisty sposób ogranicza jej prawo do obrony.
Przedstawione wyżej naruszenia przepisów prawa procesowego jako mogące mieć wpływ istotny na wynik sprawy, doprowadziły do konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego obu podjętych we wznowionym postępowaniu decyzji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy kompetentny organ przeanalizuje przesłanki wznowienia postępowania, uwzględniając zawarte w niniejszym wyroku uwagi odnoszące się do podstawy wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ powinien w pierwszej kolejności precyzyjnie ustalić i wyjaśnić stronie, czy i jakie wystąpiły nowe okoliczności. Następnie powinien ocenić, czy wskazane przez niego nowe okoliczności mają dla sprawy istotne znaczenie, czy istniały w dacie podjęcia decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich a wreszcie wykazać, że nie były mu znane w momencie wydania decyzji. Dopiero po przeprowadzeniu w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, możliwe będzie podjęcie przez organ decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., gdy wynik będzie pozytywny lub na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., gdy wynik okaże się negatywny. Poczynione przez organ ustalenia powinny znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, którą sporządzać należy z zachowaniem wymogów wynikających a art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 145 § 1 lit. "c" w związku z art. 134 i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Klauzula zawarta w punkcie II wynika zaś z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu w sposób uwzględniający skargę, przepisu art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło