III SA/Wr 889/13
WyrokWSA we Wrocławiu2014-01-31
Skład orzekający: Maciej Guziński, Bogumiła Kalinowska, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności ONW na rok 2011 osobie, która nie posiadała statusu producenta rolnego z powodu posiadania jednego numeru identyfikacyjnego z małżonkiem, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o ewidencji producentów, małżonkowie mogą posiadać tylko jeden numer identyfikacyjny, niezależnie od ustroju majątkowego i posiadania odrębnego gospodarstwa rolnego. W konsekwencji, odmowa przyznania płatności ONW osobie, która nie spełniała wymogu posiadania odrębnego numeru identyfikacyjnego, była zgodna z prawem. Uzyskanie numeru identyfikacyjnego po roku objętym płatnością nie uprawnia do otrzymania płatności za ten rok.Stan faktyczny
B. G. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu, który odmówił jej przyznania płatności ONW za 2011 rok z powodu braku statusu producenta rolnego, gdyż posiadała ten sam numer identyfikacyjny co jej mąż T. G. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, powołując się na prawo wspólnotowe i działania polskich władz zmierzające do zmiany przepisów. Organ wskazał, że małżonkowie mogą posiadać tylko jeden numer identyfikacyjny i odmówił przyznania płatności B. G.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant referent Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2011 oddala skargę.
Przedmiotem skargi B. G. jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] r. w sprawie odmowy przyznania B. G. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2011 r. z uwagi na to, że nie posiada ona statusu producenta rolnego.
B. G. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi nie zgodziła się z tym, że z uwagi na swój stan cywilny może być pozbawiona płatności. Jej zdaniem taka niesłuszna teza wynika ze specyficznego doprecyzowania art. 12 ust. 4 ustawy o ewidencji producentów, sprzecznego art. 2a rozporządzenia (WE) nr 73/2009 oraz art. 40 ust. 2 TFUE, dotyczącym równego traktowania producentów rolnych i praw rolników na podstawie rozporządzenia (WE) nr 73/2009.
Skarżąca wniosła o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora OR ARiMR we W. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W.,
- zawieszenie postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt [...],
- zawieszenie postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt [...],
- zajęcie jednolitego stanowiska w sprawie wpisu B. G. do ewidencji producentów przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, Trybunał Konstytucyjny oraz Ministra Rolnictwa,
- wezwania organu do przedłożenia sprawozdania z wszystkich postępowań prowadzonych w sprawie wpisu B. G. do ewidencji producentów,
- zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wypożyczenie na potrzeby obecnego postępowania akt sprawy o sygn. akt [...], jako dowodu na okoliczność, czy w 2011 roku wpis Pani B. G. w ewidencji istniał w sensie prawnym jako przedmiot toczącego się wówczas postępowania administracyjnego,
- zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. do Ministra Rolnictwa o przedstawienie stanowiska, jakie Polska zajęła w sprawie negocjacji z Komisją Europejską.
Skarżąca stwierdziła, że art. 2a rozporządzenia (WE) nr 73/2009 definiuje rolnika jako posiadacza gospodarstwa rolnego. Dotychczasowe stanowisko organu oparte jest na założeniu, że wychodząc za mąż B.G. utraciła konstytucyjne uprawnianie do posiadania majątku osobistego, przez co jakoby utraciła możliwość bycia samodzielnym posiadaczem gospodarstwa, a więc rolnikiem w rozumieniu art. 2a rozporządzenia (WE) nr 73/2009.
Skarżąca podkreśliła, że po interwencji Komisji Europejskiej, na skutek skargi B. G., polskie władze szczebla centralnego podjęły kroki prawne w celu wyeliminowania naruszenia prawa wspólnotowego przy rozpatrywaniu spraw żon rolników. B.G. zyskała od Ministra Rolnictwa kopię jego pism do Komisji Europejskiej EU-Pilot (2408/2011), a mianowicie z dnia 15 stycznia 2013 r. i z dnia 14 lutego 2013 r. Pisma te dowodzą, iż w sprawie EU-Pilot 2408/11/AGRI Polska jako kraj członkowski Unii Europejskiej uznała zarzut Komisji Europejskiej naruszenia przez polskie władze prawa wspólnotowego przy wydawaniu decyzji administracyjnych w przedmiocie płatności dla B. G. W rezultacie podjęto prace legislacyjne zmierzające do usunięcia tego naruszenia. Projekt zmiany ustawy z dnia 18. grudnia 2003 r. wprowadza w art. 18 ust. 4a zapis sprzeczny z interpretacją art. 18 ust. 4 stosowaną dotychczas przez NSA. Tę kardynalną zmianę treści ustawy minister nazywa "doprecyzowaniem". Ma to oznaczać, że dotychczasowe uregulowanie nie było sprzeczne z prawem wspólnotowym, gdyby było poprawnie stosowane. Gdyby przyjąć, iż taka zmiana ustawy jest jedynie jej doprecyzowaniem, oznacza to, iż aktualny stan prawny wyklucza wykreślanie rolników z ewidencji wyłącznie z powodu ich stanu cywilnego. Według skarżącej decyzja Dyrektora DOR ARiMR z dnia [...] r. o wykreśleniu jej z ewidencji producentów jest rażąco sprzeczna z prawem wspólnotowym oraz z obecnie obowiązującym prawem, które polskie władze krajowe zamierzają "doprecyzować".
W 2013 r. NSA skierował zapytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności art.12.ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
Skarżąca stwierdziła, że zasadne jest, aby władze polskie (Minister Rolnictwa, Naczelny Sąd Administracyjny i Trybunał Konstytucyjny) zajęły w tej sprawie jednolite stanowisko wobec Komisji Europejskiej, zgodne z treścią art. 2a rozporządzenia (WE) nr 73/2009, definiującego rolnika jako posiadacza gospodarstwa rolnego, w oderwaniu od stanu praw majątkowych do gruntów tworzących gospodarstwo. Minister Rolnictwa przekonuje Komisję, że obecne brzmienie art. 12. ust 4 przedmiotowej ustawy wymaga jedynie "doprecyzowania" dla uzyskania jej zgodności z prawem wspólnotowym. Skoro obecnie Polska reprezentowana przez Ministra Rolnictwa oświadczyła Komisji w oficjalnym piśmie urzędowym, iż wykreślenie B. G. z ewidencji producentów i pozbawienie jej płatności do jej gruntów rolnych za lata 2008-2010 wyłącznie z powodu jej stanu cywilnego odbyło się z rażącym naruszeniem prawa wspólnotowego, to konsekwentnie polskie władze krajowe powinny z urzędu wszcząć postępowania administracyjne w trybie nadzwyczajnym w celu wyeliminowania wszystkich decyzji opartych na wcześniej stosowanym, błędnym "doprecyzowaniu" art.12. ust. 4 ustawy o ewidencji producentów.
Według skarżącej kuriozalne jest, gdy Minister Rolnictwa zapewnia Komisję o zaprzestaniu przez Polskę naruszania prawa wspólnotowego, a w tym samym czasie konsekwentnie neguje prawo T. G. i B. G. do odrębnych wpisów do ewidencji i do pozyskiwania płatności od ich odrębnych gruntów rolnych (z ich majątków osobistych) w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez ministra i w pismach kierowanych przez ministra do sądów administracyjnych. Zasadne by było, aby polski Minister Rolnictwa miał jedno zdanie w tej samej trawie i stosował w sprawach B. G. i T. G. to samo stanowisko, jakie prezentuje przed Komisją. Zasadne jest też, aby rząd zastosował w tej sprawie jednolite stanowisko ze stanowiskiem Polski, jako kraju członkowskiego UE.
Skarżąca wyjaśniła, że teza organu o skutecznym wykreśleniu B. G. z ewidencji producentów oparta jest na zmanipulowanym materiale dowodowym. W aktach sprawy brak jest informacji, iż w dacie [...] r. wszczęte z urzędu w dniu [...].r. postępowanie w trybie zwyczajnym w sprawie wykreślenia B. G. z ewidencji producentów nadal prowadził w II instancji jedyny organ wówczas właściwy w tej sprawie czyli Dyrektor OR ARiMR w O. Postępowanie to zakończyło się korzystnie dla skarżącej decyzją tego organu z dnia [...] r. rozstrzygającą o pozostawieniu wpisu B.G. w ewidencji w takim stanie, w jakim był on w dniu wszczęcia tego postępowania. Dyrektor OR ARiMR w O. rozstrzygnął w dniu [...] r. o uchyleniu decyzji Kierownika BP ARiMR w B. o wykreśleniu B.G. z ewidencji producentów i umorzył wszczęte w dniu [...] r. postępowanie w tej sprawie.
Skarżąca podkreśliła, że nieważnym postanowieniem z [...] r. Dyrektor OR ARiMR w O. wadliwie przekazał akta tej sprawy Dyrektorowi OR ARiMR we W. W oparciu o te bezprawnie pozyskane akta Dyrektor OR ARiMR we W., nie będąc wówczas organem w tej sprawie właściwym, wydał dwie decyzje w tej sprawie. Nieważność pierwszej z tych decyzji z dnia [...] r. stwierdził już Minister Rolnictwa decyzją z dnia [...] r., a sprawa nieważności drugiej decyzji z dnia [...] r. zawisła obecnie przed NSA. Minister orzekł w decyzji z dnia [...] r., że w dniu [...] r. jedynym organem właściwym w sprawie wpisu B. G. do ewidencji pozostawał Dyrektor OR ARiMR w O. i organ ten powinien postępowanie zakończyć decyzją. Pomimo to Dyrektor OR ARiMR we W. upiera się, iż w dniu [...] r. on również był w tym samym czasie właściwy w tej samej sprawie wykreślenia B. G. z ewidencji i jakoby mógł w tym dniu wydać ważną decyzję w tej samej sprawie, w jakiej postępowanie nadal toczyło się przed Dyrektorem OR ARiMR O.
Według skarżącej w dniu [...] r. Dyrektor OR ARiMR we W. zakończył decyzją tylko jedno z trzech postępowań administracyjnych, które on w tym dniu prowadził w sprawie wpisu B. G. w ewidencji. W jednym z postępowań nadal toczących się aż do 2012 r. NSA wydał prawomocny wyrok w sprawie II GSK 465/11, a Dyrektor OR ARiMR we W. zakończył to postępowanie dopiero decyzją z dnia [...] r. kończącą postępowanie w przedmiocie zmiany wpisu strony w ewidencji, wszczęte wnioskiem strony w dniu [...] r.
Skarżąca wyraziła wątpliwość, czy w postępowaniu administracyjnym badanym przez NSA istniał przedmiot tego postępowania administracyjnego, skoro NSA nie uznał sprawy za bezprzedmiotową, nie umorzył postępowania i nakazał organowi wydać decyzję kończącą to postępowanie? Czy wpis skarżącej w ewidencji istniał w 2011 r., skoro w przedmiocie tego istniejącego wpisu rozstrzygał NSA i wyrokiem zobowiązał Dyrektora OR ARiMR we W. do dokończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany tego istniejącego wpisu.
W dniu [...] r. Dyrektor DOR ARiMR prowadził więc trzy oddzielne postępowania w przedmiocie zmiany wpisu B. G. w ewidencji producentów, a mianowicie: postępowanie wszczęte z wniosku strony z [...] r., postępowanie wszczęte z wniosku strony z [...] r., postępowanie wszczęte z urzędu przez Kierownika BP w O. dnia [...] r., w oparciu o akta sprawy wpisu B. G. pozyskane od Dyrektora OR ARiMR w O. na mocy nieważnego postanowienia Dyrektora OR ARiMR w O. z dnia [...] r.
Skarżąca podniosła, że w żadnej z dotychczasowych decyzji, w tym w decyzji z [...] r., żaden z organów nie rozstrzygnął, aby T. G. i B. G. byli jednym rolnikiem. Nie można tak ważnej okoliczności rozstrzygać w uzasadnieniu decyzji w II instancji. Gdyby faktycznie organ uznawał T. G. i B. G. za jednego rolnika, to oddzielne wnioski o płatności bezpośrednie za 2009 r. i 2010 r. obu tych podmiotów organ musiałby konsekwentnie uznać za wniosek jednego rolnika i musiałby je załatwić w jednym, połączonym postępowaniu. Organ tego nie zrobił. W z dnia [...] r. organ rozstrzygnął o wykreśleniu B. G. z ewidencji producentów, nie wskazując przy tym, aby była ona jednym rolnikiem wspólnie z T. G.
Przed przesłaniem niniejszej skargi do WSA organ powinien uzgodnić stanowisko z Ministrem Rolnictwa, zmienić decyzję dostosowując przyjęte przez siebie interpretacje prawa wspólnotowego do obecnego stanowiska Polski w stosunkach z Komisją.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że podniesione w skardze argumenty nie mogą stanowić podstawy do jej uwzględnienia. Zarzuty skarżącej nie wnoszą nowych okoliczności i dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie. Wobec tego ocena argumentów skarżącej sprowadza się do podtrzymania stanowiska z uzasadnienia decyzji z dnia [...] r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. w sprawie odmowy przyznania skarżącej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2011 r.
W uzasadnieniu organ powołał art. 11 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiający szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników, przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UEL. 2009 r., Nr 316 poz. 65), stanowiący podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, zgodnie z którym rolnik ubiegający się o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy obszarowej może złożyć tylko jeden pojedynczy wniosek na dany rok.
Stan faktyczny przedmiotowej sprawy potwierdza natomiast, że w roku kalendarzowym 2011, małżonkowie T. G. i B. G. wystąpili z wnioskiem pomocowym o przyznanie płatności ONW. Organ rozpatrując wpierw wniosek T. G. rozstrzygnął pozytywnie o jego żądaniu, przyznając mu płatności ONW na 2011 r. Rozpatrując wniosek B. G. na 2011 r. orzekł negatywnie, odmawiając przyznania płatności. Organ wskazał, że złożenie obydwu wniosków przez B. i T. G. nastąpiło w sytuacji, gdy byli (przez cały czas) w związku małżeńskim. Wpierw z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej zwróciła się B. G. Złożenie przez nią wniosku pomocowego nastąpiło w sytuacji, gdy w chwili składania tego wniosku była ona wykreślona z ewidencji producentów, a jej numer identyfikacyjny został uchylony. Potwierdza to decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. nr [...] z dnia [...] r.
Następnie w tym samym roku z wnioskiem pomocowym do organu wystąpił również mąż B.G.- T. G. Organ I instancji rozpatrując wniosek T. G., z uwagi na spełnienie wymaganych przesłanek, wydał decyzję uwzględniającą żądanie wyrażone we wniosku (decyzja nr [...] z dnia [...] r.). W dalszej kolejności po uzyskaniu płatności T. G. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z wnioskiem o wykreślenie go z ewidencji producentów i uchylenie nadanego mu numeru identyfikacyjnego, uzasadniając to utratą statusu rolnika. Organ po rozpatrzeniu wniosku T. G. przychylił się do jego żądania, wydając w dniu [...] r. pismo informujące o anulowaniu numeru identyfikacyjnego i wykreśleniu go z ewidencji producentów. Wobec tego B. G. wystąpiła z wnioskiem o nadanie numeru identyfikacyjnego, rozpatrzonym przez organ pozytywnie, poprzez wydanie zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym. W dalszej kolejności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. rozpatrując wniosek wydał dnia [...] r. decyzję o odmowie przyznania płatności dla B. G. na rok 2011.
Mając to na względzie, zdaniem organu, bez znaczenia dla uzyskania płatności pozostaje fakt, iż w tym samym roku kalendarzowym małżeństwo ubiegające o płatności doprowadza do zmiany statusu rolnika jednego z nich, upatrując w tym szansę dla uzyskania płatności dla drugiego z nich. Działanie małżonków G. zdaniem organu stanowi obejście obowiązującego przepisu art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2012 r., poz. 86) i zmierza do uzyskania płatności w sytuacji, gdy płatność ta nie przysługuje.
Organ podkreślił, że nadanie numeru identyfikacyjnego jednemu z małżonków powoduje, iż małżonkowie mają status rolnika, któremu został nadany numer identyfikacyjny. Skoro więc T. G. i B. G. jako małżonkowie mają status jednego rolnika, to mogli oni złożyć jeden pojedynczy wniosek na rok, w stosunku do którego rolnik ubiega się o płatność. Decydujące znaczenie ma fakt zawarcia związku małżeńskiego.
Mając to na uwadze, organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Sąd nie stwierdził powołanych przez skarżącą naruszeń prawa. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Podstawą materialnoprawną rozpatrywanej sprawy jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329).
Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, płatności ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) 1454/2001, (WE) 1868/94, (WE) 1251/1999, (WE) 1254/1999, (WE) 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3 t. 40, str. 269, ze zm.), zwanemu dalej "rolnikiem".
Według art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76), producentem rolnym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca: posiadaczem gospodarstwa rolnego lub rolnikiem w rozumieniu powołanego art. 2 lit.a rozporządzenia nr 73/2009. Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się producentowi rolnemu niepowtarzalny numer identyfikacyjny, nieprzechodzący na następcę prawnego (art. 12 ust. 1 i 2). Według art. 12 ust. 4 ustawy, w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego, nadaje się jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego drugi małżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę.
Sądowi jest wiadomo z urzędu, że skarżąca uzyskała wpis do rejestru producentów rolnych i numer identyfikacyjny w sytuacji, gdy zgodnie z obowiązującym prawem taki wpis oraz numer identyfikacyjny za jej zgodą posiadał jej małżonek. Wynika z tego, że uzyskanie przez skarżącą wpisu do rejestru producentów rolnych oraz nadanie jej numeru identyfikacyjnego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie bowiem z powołanym art. 12 ust. 4 ustawy, małżonkowie mogą posiadać tylko jeden numer identyfikacyjny, niezależnie od ustroju majątkowego między nimi. Nie ma znaczenia prawnego w tym zakresie posiadanie odrębnego gospodarstwa rolnego przez małżonka producenta rolnego, wpisanego do ewidencji producentów rolnych i posiadającego numer identyfikacyjny. W szczególności współmałżonek posiadający gospodarstwo rolne jako majątek odrębny nie ma prawa do uzyskania samodzielnego wpisu do ewidencji producentów i odrębnego od drugiego małżonka numeru identyfikacyjnego.
Z uwagi na te okoliczności decyzją z dnia [...] r. Nr [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. uchylił skarżącej numer identyfikacyjny producenta rolnego i wykreślił wpis z ewidencji producentów. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy decyzją z dnia [...] r. Nr [...]. Decyzja ta, doręczona skarżącej, ma walor ostateczności i pozostaje w obrocie prawnym dopóty, dopóki nie zostanie z tego obrotu wyeliminowana w trybie nadzwyczajnym określonym prawnie. Wynika to z zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy kwestionowanie w niniejszym postępowaniu przez stronę skarżącą legalności powołanych decyzji z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. nie może mieć wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 14 ustawy "rolnik" (art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009) oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego. Według art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy, warunkiem przyznania rolnikowi płatności bezpośrednich jest nadanie mu numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Pojęcie rolnika nie może być więc interpretowane w oderwaniu od przepisów tej ustawy, która posługuje się pojęciem "producenta rolnego", w którym zawarte jest pojęcie "rolnika". Przepisy o płatności ONW umożliwiają przyznawanie jej jedynie rolnikom. Wynika to z art. 36 lit. a) pkt i) oraz ii), art. 37 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW, Dz. Urz. UE L 277/1 z 21.10.2005 r.). Zatem z uwagi na to, że w objętym płatnością roku kalendarzowym 2011 skarżąca nie spełniała podstawowego wymogu przyznania wnioskowanej płatności ONW, decyzje obydwu instancji o jej nieprzyznaniu były zgodne z prawem.
Uzyskanie przez skarżącą numeru identyfikacyjnego w 2012 r. nie upoważniało jej do uzyskania wnioskowanej płatności za 2011 r.
Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń Konstytucji, gdyż organy orzekające w świetle obowiązującego porządku prawnego w żaden sposób nie naruszyły konstytucyjnych praw skarżącej. W szczególności nie naruszono swobody skarżącej w dysponowaniu jej własnością, ani w inny sposób nie naruszono praw własnościowych skarżącej. Skarżąca może swobodnie prowadzić rolniczą działalność gospodarczą. Odmowa przyznania płatności ONW nie jest wyrazem dyskryminacji, lecz tego, że skarżąca nie spełniła wymogów prawnych nałożonych na beneficjentów płatności ONW. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 3 grudnia 2013 r. (sygn. P 40/12, Dz.U. poz. 1537) stwierdził, że art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76), stanowiący: "W przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę", jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 18 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny odpowiedział w tym zakresie na pytanie co do uniemożliwienia nadania obu małżonkom numerów identyfikacyjnych w sytuacji istnienia ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej i prowadzenia przez każdego z małżonków odrębnego gospodarstwa rolnego (podkreślenie Sądu). Wynika z tego, że obydwa warunki należy spełnić łącznie. Samo istnienie małżeńskiej rozdzielności majątkowej zatem nie wystarczy. Małżonkowie są obowiązani udowodnić, że prowadzą odrębne gospodarstwa rolne. Należy także wskazać, że Trybunał Konstytucyjny odroczył wejście w życie powołanego wyroku o 18 miesięcy, czyli do dnia [...] r.
Pozostałe zarzuty, żądania i wnioski skarżącej zawarte w skardze i w pismach procesowych z [...] i [...] r. oraz z [...] r. odnośnie sprawy numeru identyfikacyjnego skarżącej wykraczają poza przedmiot tego postępowania, dotyczący sprawy odmowy przyznania skarżącej płatności ONW za 2011 r.
Zatem biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło