III SA/Wr 89/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. w B. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z eksploatacją dwóch automatów do gier poza kasynem gry oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej we W., po rozpoznaniu odwołania strony skarżącej, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W., o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach losowych poza kasynem gry. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ celny wskazał, że w dniu [...] maja 2010 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili w lokalu [...] – E. C., [...],[...] B. K., kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych, w wyniku której stwierdzili w lokalu eksploatowanie automatów do gry HOT SPOT (nr fabryczny [...] oraz [...]) bez wymaganego zezwolenia. Na automatach znajdowały się informacje, że gra na automacie dozwolona jest od lat 18, regulamin gry dostępny w lokalu oraz o cenach gier (1 minuta = 1 złotych, wraz z informacją, że automat nie wypłaca wygranych). Zgodnie z przedstawioną w trakcie postępowania umową, właściciel lokalu – E. C. - bezpłatnie użyczyła stronie skarżącej powierzchnię 4 m2 lokalu w celu zainstalowania i eksploatacji "urządzeń zabawowych". Po przeprowadzeniu postępowania, organ celny pierwszej instancji, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt w zw. z art. 90 i art. 91 ustawy o grach hazardowych, wymierzył stronie skarżącej – jako właścicielowi automatu i podmiotowi czerpiącemu z tytułu jego eksploatacji zyski, a zatem organizatorowi gry – karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że nigdy nie urządzała gier hazardowych, a zatrzymane w sprawie automaty są jedynie symulatorami i nie są przystosowanie do wypłat jakichkolwiek wygranych. Utrzymując rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że przepisy art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych stanowią, że urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry, na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Ponadto, jak wyjaśnił, zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawy grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, na których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Organ II Instancji podniósł, że ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, że gry urządzane na automatach strony skarżącej, zatrzymanych i kontrolowanych w rozpoznawanej sprawie, miały charakter losowy i niewątpliwie komercyjny, wobec czego spełniona została przesłanka z cytowanego przepisu. Wniosek taki wynika z przeprowadzonych w sprawie dowodów, w tym oględzin, eksperymentu i opinii biegłego sądowego. Dodatkowo, co podkreślił Dyrektor Izby Celnej, również treść umowy użyczenia lokalu oraz napisy umieszczone na automatach wskazują na fakt, że zainstalowane automaty służyły podniesieniu atrakcyjności lokalu, a zatem celom czysto komercyjnym. Dyrektor Izby Celnej wywodził, że gry urządzane na badanych automatach miały charakter losowy, bowiem ich wynik nie jest zależny od umiejętności gracza, gracz nie ma de facto żadnego wpływu na ustawienie w trakcie gry kart, znaków graficznych lub cyfr w wygrywający układ. Organ odwoławczy podniósł przy tym, że twierdzenia strony, jakoby automaty były jedynie symulatorami gry, bowiem nie wypłacają żadnych wygranych, są bez znaczenia. Organ wyraźnie podkreślił, że definicja gier na automatach nie zawiera elementu konieczności uzyskania wygranej, ustanawiając warunki konieczne: element losowości i komercyjność. Natomiast o charakterze gier na urządzeniu nie decyduje nazwa tego urządzenia, a jego cechy. W rozpoznawanej sprawie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie przysługujących uprawnień, organy celne nie mają wątpliwości, że badany automat służył do urządzania gier losowych. Dlatego w sprawie nie występowała konieczność występowania ze stosownym wnioskiem do organu centralnego. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie. Decyzji zarzucono rażące naruszenie art. 191 ordynacji podatkowej, w zw. z art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dowolne przyjęcie, że ujawnione w sprawie urządzenia Hot SPOT są automatami do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, art. 190 o.p. poprzez niezawiadomienie strony o terminie i miejscu sporządzenia dowodu z opinii biegłego na co najmniej 7 dni przed jego przeprowadzeniem, oraz art. 187 § 1 w zw. z art. 191 o.p. poprzez niesłuszne ustalenie, że gry miały charakter losowy, bez zbadania oprogramowania komputerowego ujawnionych automatów. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zatrzymane w sprawie automaty nie oferowały wypłaty wygranych, ani nawet możliwości kontynuacji gry, przez co nie mogą zostać uznane za automaty do gier w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Strona skarżąca zakwestionowała również komercyjny charakter urządzanych gier oraz ewentualny wzrost atrakcyjności lokalu sklepowego, wskazując na fakt, ze klienci sklepu, zamiast kupować towary sklepowe, przeznaczali gotówkę na gry na automacie. W skardze zarzucono, że w toku postępowania nie zbadano w prawidłowy sposób oprogramowania spornych automatów, co jest niezbędne z kolei do rozstrzygnięcia, czy urządzane na nich gry, miału charakter losowy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest nałożenie na stronę skarżącą kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem. Stan faktyczny sprawy w zasadzie jest niesporny. Strona skarżąca nie kwestionuje, że w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2010 r. zatrzymane zostały należące do spółki automaty, służące go gier, uruchamianych na skutek wrzucenia do automatu środków pieniężnych. Kwestią sporną jest natomiast kwalifikacja przedmiotowych automatów, jako automatów do gier losowych. Rozważania nad tak sformułowanym problemem należy rozpocząć od przytoczenia definicji gier losowych oraz wskazania warunków ich urządzania na terenie Polski. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540, zwanej dalej w skrócie "u.g.h.), grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Wygraną rzeczową w grach na automatach, zgodnie z art. 2 ust. 4 tej ustawy , jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Grami na automatach, stosownie do art. 2 ust. 5 ustawy, są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Zgodnie z art. 3 u.g.h. urządzanie gier i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Zdaniem strony skarżącej, skoro ujawnione w rozpatrywanej sprawie automaty nie oferowały wygranej, także w postaci przedłużenia czasu gry, nie mogły służyć do urządzania gier w rozumieniu ustawy. W ocenie Sądu z takim zapatrywaniem zgodzić się nie można. Za trafne uznać należy stanowisko organów celnych, że na ujawnionych w trakcie kontroli i zatrzymanych automatach, prowadzone były gry zawierające element losowości i komercyjności, a więc spełniające przesłankę z art. 2 ust. 3 u.g.h., pozwalającą zakwalifikować urządzane gry, jako gry na automatach. Jak niewątpliwie wykazało przeprowadzone niewadliwie przez organy celnej obu instancji postępowanie, aby rozpocząć grę, gracz musiał uiścić opłatę, która to opłata stanowiła następnie zysk skarżącej spółki. Komercyjny charakter jest więc oczywisty. Argument podnoszony przez autora skargi, jakoby klienci sklepu, przeznaczali na gry kwoty przeznaczone początkowo na zakupy w sklepie, jedynie potwierdza tak naprawdę tę tezę, w odniesieniu do strony skarżącej (skarżąca spółka jest właścicielem automatów, nie sklepu). Również bezsporny jest charakter losowy urządzanych gier, bowiem bez względu na posiadane przez gracza umiejętności, nie miał on wpływu na wynik gry. Niezależnie od pozostałych zarzutów skargi, należy wyraźnie podkreślić, że przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do akceptowania samowolnego, bezprawnego i bezpodstawnego działania przedsiębiorców, pozbawionego kontroli przez jakikolwiek organ administracji. Organy celne działały w niniejszej sprawie na terenie nie objętym żadnym legalnym aktem (koncesją, zezwoleniem), bowiem strona skarżąca, pomimo powszechnej w Polsce wiedzy, że działalność w zakresie gier hazardowych jest rodzajem działalności koncesjonowanej, a więc podlegającej ścisłej kontroli państwowej, podjęła działalność w zakresie urządzania takich gier, pomijając wszelkie procedury prawne, nie starając się ani uzyskać właściwych zezwoleń, ani nawet nie inicjując jakichkolwiek działań w kierunku ich legalizacji, czy też potwierdzenia, że pomimo wykazywania oczywistych cech gier na automatach, prowadzona przez nią działalność, jest w istocie innym przedsięwzięciem, legalnym i niepodlegającym regulacjom o grach hazardowych. W toku postępowania organy zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej. Zgodnie z przepisem art. 180 o.p. jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko co nie jest sprzeczne z prawem, a co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Prawidłowo zatem organy przed wydaniem rozstrzygnięcia zebrały i rozpatrzyły materiał w postaci protokołu kontroli, protokołu z przeprowadzonego eksperymentu oraz opinii biegłego. W szczególności ta właśnie opinia pozwoliła na ustalenie, ponad wszelką wątpliwość, że automat zezwala na gry o charakterze komercyjnym (możliwość gry występuje dopiero po uiszczeniu środków pieniężnych) oraz o charakterze losowym, bowiem układ znaków na automacie jest losowy i nie zależy od zręczności (umiejętności gracza). Wbrew zarzutowi skargi, organ celny pierwszej instancji zawiadomił stronę o dowodzie z opinii biegłego z zachowaniem wymaganego terminu (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia [...] maja 2011 r. znajduje się w aktach sprawy). Jednoznaczne ustalenie w toku postępowania charakteru gier urządzanych na automatach oraz faktu nieposiadania stosownego zezwolenia ani koncesji na prowadzenie takiej działalności przez stronę, spowodowało, że prawidłowo organy uznały, że strona skarżąca urządzała gry w kontrolowanej lokalizacji na automatach spełniających przesłanki art. 2 ust. 5 u.g.h., bez koncesji i zezwolenia. Ustalenia te potwierdzone zostały przez zgromadzone w sprawie dokumenty, m.in. w protokole kontroli i treści dokumentów w postaci ekspertyz biegłego sądowego; zatem, wbrew stanowisku autora skargi, stan faktyczny sprawy podlega subsumcji pod normę prawną zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Stosownie do tych przepisów, karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.); wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12 000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.). Prawidłowo zatem karę w takiej wysokości organy celne nałożyły na stronę skarżącą. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny e Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.