III SA/Wr 897/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 marca 2011 r. sprawy ze skargi I. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej [...] ([...]) złotych kosztów postępowania; III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. W dniu [...] r. Wójt Gminy S. B. wydał decyzję Nr [...], w której orzekł o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej – z dniem wydania decyzji – wpisu dokonanego w dniu [...] r. pod numerem [...], dotyczącego mechaniki pojazdowej prowadzonej przez I. S. przy ul. [...] w miejscowości S. Zainteresowany, którego dotyczyła opisana decyzja, wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia wołania od tego rozstrzygnięcia. Wniosek ten został uwzględniony przez Wójta Gminy S. B., który – postanowieniem z dnia [...] r. (Nr [...]) – przywrócił wnioskowany termin. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – dokonując oceny legalności odwołania złożonego przez stronę od pierwszoinstancyjnej decyzji z dnia [...] r. – wydało w dniu [...] postanowienie Nr [...], w którym odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia tegoż odwołania. Strona zaskarżyła postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, żądając uchylenia kwestionowanego orzeczenia i zasądzenia kosztów. W uzasadnieniu skargi podjęto polemikę z merytoryczną, negatywną oceną przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania, dokonaną przez organ odwoławczy, wyrażając przy tym zapatrywanie, że SKO nie mogło ponownie rozpatrywać wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, skoro został on już załatwiony pozytywnym dla strony postanowieniem Wójta Gminy S. B. z dnia [...] r. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W dniu [...] r. wpłynęło do Sądu pismo procesowe organu, datowane na dzień [...] r., do którego załączono kopię postanowienia z dnia [...] r. (Nr [...]), w którym Kolegium stwierdziło nieważność postanowienia Wójta Gminy S. B. z dnia [...] r. (Nr [...]), w którym organ ten przywrócił stronie skarżącej termin do wniesienia odwołania od swojej własnej decyzji z dnia [...] r. (Nr [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie – jak w niniejszym wypadku – w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące to postępowanie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego skontrolowanego postanowienia, ale tylko w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Godzi się przy tym podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. Biorąc pod uwagę przytoczone, podstawowe zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie nie mogło być utrzymane w obrocie prawnym, choć z innych przyczyn niż te, które naprowadzono w skardze. Kontrolowane przez Sąd postanowienie jest oczywiście przedwczesne (Kolegium zdaje się mieć świadomość tego uchybienia, czego dowodzi uzupełnienie materiału dokumentacyjnego sprawy o odpis postanowienia wydanego przez ten organ w dniu [...] r.). Odmawiając stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy S. B. z dnia [...] r., bez uprzedniego (celowe podkreślenie składu orzekającego) wyeliminowania postanowienia tego samego organu z dnia [...] r., Kolegium doprowadziło bowiem do sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowały równolegle dwa sprzeczne ze sobą orzeczenia załatwiające ten sam wniosek. Takie uchybienie nie może być tolerowane i obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. (punkt I wyroku). Sądowej oceny dokonanej w tym zakresie nie może zmienić fakt stwierdzenia przez Kolegium nieważności postanowienia Wójta Gminy S. B. z dnia [...] r. Z dwóch – co najmniej – powodów. Po pierwsze dlatego, że badanie legalności aktów zaskarżonych do sądów administracyjnych dokonywane jest według stanu faktycznego (i prawnego) ustalonego (i obowiązującego) w dniu wydania tychże aktów. Sąd musiał mieć także na względzie (drugi powód) środki zaskarżenia, z których zainteresowany może skorzystać w odniesieniu do postanowienia Kolegium z dnia [...] r., stwierdzającego nieważność postanowienia Wójta Gminy S. B. z dnia [...] r. Koszty (punkt II wyroku) zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a., natomiast orzeczenie pomieszczone w punkcie III wynika z wymogu przewidzianego w art. 152 tej samej ustawy.