III SA/Wr 9/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA – Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia 13 listopada 2006 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenia na niezałatwienie sprawy o zwolnienie z należności postępowania oraz odmowy wyznaczenia dodatkowego terminu do wydania decyzji postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 21 grudnia 2006 r., D. D. wniósł skargę na opisane w osnowie niniejszego orzeczenia postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W., uznającego za nieuzasadnione zażalenia na niezałatwienie sprawy o zwolnienie z należności postępowania oraz odmowy wyznaczenia dodatkowego terminu do wydania decyzji. W uzasadnieniu swej skargi wskazał, iż w dniu 2 czerwca 2006 r. wniósł o zwolnienie z należności postępowania, na zasadzie art. 267 kodeksu postępowania administracyjnego, przez Dyrektora Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. Organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu zwolnienia od opłat administracyjnych, wskazując iż nie prowadzi żadnego postępowania administracyjnego z udziałem D. D., natomiast informacje zawarte w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym są udostępniane odpłatnie, przy czym wysokość należnych opłat regulują akty prawne. Z uzasadnienia skargi wynika ponadto, iż w odpowiedzi na wyjaśnienia organu pierwszej instancji, D. D. wniósł o załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji przyznającej zwolnienie od opłat bądź odmawiającej takiego zwolnienia. Organ pierwszoinstancyjny podtrzymał jednak swoje wcześniejsze stanowisko. Pismem z dnia 6 września 2006 r. D. D. wezwał Zarząd Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. do usunięcia naruszenia prawa poprzez załatwienie sprawy z jego wniosku w drodze decyzji. Pismem z dnia 25 września 2006 r. organ poinformował skarżącego, iż podtrzymuje swe wcześniejsze stanowisko, jednocześnie wskazując, iż skarżącemu przysługuje prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego stanowiska organu, w postaci skargi na bezczynność, po uprzednim wyczerpaniu trybu administracyjnego – wniesienia w trybie art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego zażalenia na niezałatwienie sprawy, do organu wyższego stopnia. Skarżący pismem z dnia 10 października 2006 r. wniósł zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. Przedmiotem skargi do Sądu, z dnia 21 grudnia 2006 r., jest postanowienie wydane w wyniku rozpoznania przedmiotowego zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie za art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne niż wyżej określone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Art. 3 § 2 pk 1 przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego również bezczynności organów we wcześniej określonych przypadkach. Art. 52 § 1 p.p.s.a. ustanawia natomiast zasadę, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Art. 52 § 2 p.p.s.a. określa, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W świetle art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej w skrócie jako "k.p.a."), na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a., stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Zażalenie to jest szczególnym środkiem zaskarżenia, ponieważ nie jest ono skierowane przeciwko konkretnej czynności procesowej lub aktowi administracyjnemu, lecz ma na celu spowodowanie wypełnienia przez organ obowiązku urzędowego, polegającego na przeprowadzeniu czynności postępowania i ich zakończeniu wydaniem decyzji albo rozstrzygającej o istocie sprawy, albo kończącej postępowanie w sprawie. Trzeba jednocześnie podkreślić, że z punktu widzenia istoty regulacji wynikającej z art. 52 § 2 p.p.s.a. przepis ten znajduje zastosowanie także w przypadku bezczynności organu administracji polegającej na niezałatwieniu sprawy poprzez wydanie określonej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że przed wniesieniem skargi do sądu konieczne jest wyczerpanie tego trybu przed organami administracji publicznej. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie podkreśla się, że stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę postanowienia na które stronie nie przysługuje zażalenie. W konsekwencji również skarga na takie postanowienie jest niedopuszczalna (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r. IV SA 1866/00, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Tadeusz Woś Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005"). Natomiast niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu i w postępowaniu sądowym podważać stanowisko organu wyrażone w postanowieniu (wyrok NS z dnia 24 maja 2001 r. IV SĄ 572/99, post. NS z dnia 12 lutego 2002, II SĄ/Gd 3920/01). W rozpoznawanej sprawie wyraźnego podkreślenia wymaga również, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W., doręczając stronie wydane w dniu 13 listopada 2006 r. postanowienie, prawidłowo pouczył stronę o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, na bezczynność Dyrektora Zarządu geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. D. D. w rozpoznawanej sprawie wniósł skargę, wyraźnie jako jej przedmiot określając postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W., wydane w wyniku zażalenia wniesionego w trybie art. 37 §1 k.p.a. W świetle wyżej przytoczonych powodów uznać należało wniesioną na postanowienie z dnia 13 listopada 2006 r. skargę za niedopuszczalną i odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., co znalazło swój wyraz w sentencji orzeczenia.