III SA/Wr 90/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie sędzia WSA Maciej Guziński, sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu A.S. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. - kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) złotych z VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2006 r., Nr [...] Wójt Gminy D. wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej - z dniem [...] czerwca 2006 r.- wpis dokonany w dniu [...] września 2005 r. pod numerem [...], dotyczący działalności:74.70.Z Sprzątanie i czyszczenie obiektów, rozpoczętej w dniu [...] września 2005 r. i zgłoszonej przez D. N. (obecnie P.). W dniu [...] grudnia 2011 r. oraz [...] grudnia 2011 r. do Urzędu Gminy w D. wpłynęły podania D. P. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem powyższej decyzji, a ostatecznym postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. (Nr[...]) Wójt Gminy D. odmówił wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej k.p.a.) podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem Wójta wnioski D. P. o wznowienie postępowania z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz [...] grudnia 2011 r. zostały złożone z uchybieniem jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., gdyż decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2006 r., odebrana osobiście przez stronę w dniu [...] czerwca 2006 r., została wydana na skutek zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej złożonego w dniu [...] czerwca 2006 r. przez stronę. We wniosku tym D. P. zawiadomiła Wójta Gminy D., iż z dniem [...] czerwca 2006 r. zaprzestaje prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto w dniu [...] lipca 2011 r. do organu wpłynęło pismo strony, w którym poinformowała, że działalność gospodarczą prowadziła jedynie w celu opłacania składki zdrowotnej i możliwości leczenia siebie oraz niepełnosprawnej córki. Dodała, że gdy chciała zgłosić w 2006 r. fakt zaprzestania prowadzenia od [...] września 2005 r. działalności gospodarczej ówczesne przepisy nie pozwalały jej dokonać zgłoszenia tego faktu zgodnie z jej zamiarem oraz stanem rzeczywistym. Po powzięciu informacji o zmianie ustawy chciała zgłosić faktyczną datę zakończenia działalności na dzień [...] września 2005 r., wywodząc, że w ogóle jej nie prowadziła. Odnosząc się do okoliczności formułowanych we wniosku o wznowienie postępowania, organ stwierdził, że D. P. nie przedstawiła dowodu, iż zmieniła oświadczenie co do daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej (przykładowo poprzez wypełnienie nowego druku), po powzięciu od pracownika Urzędu Gminy w D. informacji o zmianach w zakresie wyrejestrowywania prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto zauważył, że okoliczność ta została przywołana już w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r., co też oznacza, że wnioski o wznowienie postępowania winny wpłynąć do organu najpóźniej do dnia [...] sierpnia 2011 r. Konkludując organ uznał, że w złożonych wnioskach strona w żaden sposób nie udokumentowała zachowania miesięcznego terminu, co zważywszy na pismo złożone w dniu [...] lipca 2011 r. oraz na upływ sześciu lat od wydania ostatecznej decyzji wykreślającej z ewidencji działalności gospodarczej - z dniem [...] czerwca 2006 r.- wpis dokonany w dniu [...] września 2005 r. pod numerem[...], dotyczący prowadzonej działalności uzasadniało wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania. Następnie w dniu [...] lipca 2013 r. do Wójta Gminy D. wpłynęło kolejne podanie D. P.r o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. W związku z tym, iż strona w podaniu nie wniosła nowych okoliczności mogących mieć wpływ na postępowanie organ podzielił swoje stanowisko zawarte uprzednio w postanowieniu z dnia [...] listopada 2012 r., iż podanie o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2006 r. powinno wpłynąć najpóźniej w dniu [...] sierpnia 2011 r. i w rezultacie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. ([...]), podjętym na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji wykreślającej z ewidencji działalności gospodarczej - z dniem [...] czerwca 2006 r.- wpis dokonany w dniu [...] września 2005 r. pod numerem[...], dotyczący działalności:[...] Sprzątanie i czyszczenie obiektów, rozpoczętej w dniu [...] września 2005 r. i zgłoszonej przez stronę. Zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na powyższe postanowienie złożyła D. P.. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazało, że zakwestionowane postanowienie zostało wydane po rozpatrzeniu kolejnego wniosku strony o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., złożonego w dniu [...] lipca 2013 r. Argumentacja zawarta we wniosku jest tożsama z tą sformułowaną w postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. i nie przywołuje innych podstaw do wznowienia postępowania. Żaląca się ponownie bowiem wskazała m.in. na to, że wniosek o wykreślenie złożyła w czerwcu 2006. Na wniosku napisała datę wykreślenia tożsamą z datą rozpoczęcia prowadzenia działalności. Jednak pracownik urzędu odmówił przyjęcia tego wniosku i dał jej inny (nowy) formularz, w którym "kazał" napisać datę nie wcześniejszą niż 14 dni. W przeciwnym razie nie mogłaby wykreślić działalności, która nie była wcale prowadzona. W ten sposób – jak podaje strona - zmusił ją do potwierdzenia nieprawdy. Ponadto Kolegium stwierdziło, że żądanie wznowienia postępowania zawarte w podaniu z dnia [...] lipca 2013 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., gdyż D. P. już w dniu doręczenia jej decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. dowiedziała się, z jakim dniem nastąpiło wykreślenie ww. wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła D. P. wskazując, że w oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2006 r. podała, iż chce zakończyć prowadzenie działalności gospodarczej z dniem jej otwarcia. Pracownik urzędu nie przyjął jednakże niniejszego oświadczenia, każąc napisać inne, z którego treści będzie wynikać, że zawiadamia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej z dniem [...] czerwca 2006 r. W ten sposób – jak podała skarżąca – została zmuszona do poświadczenia nieprawdy, a urzędnik w związku ze swoim zachowaniem nie poniósł żadnych konsekwencji. Zdaniem skarżącej w związku z karygodną postawą urzędnika oraz nieprecyzyjnymi przepisami, które zostały zmienione, nie może ona ponosić konsekwencji "i cierpieć". Ponadto skarżąca podała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej. Jest osobą schorowaną, opiekuje się niepełnosprawnym dzieckiem oraz schorowanymi rodzicami, a nadto jej rodzina od wielu lat jest "prześladowana" w Gminie. Konkludując skarżąca wniosła o potraktowanie jej sprawy w sposób wyjątkowy i pozytywne jej rozpatrzenie, co zapewni jej "spokój wewnętrzny", którego nie ma od 8 lat. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanym postanowieniu. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącej wskazała, że podtrzymuje wnioski i twierdzenia zawarte w skardze oświadczając jednocześnie, że nie zostały opłacone koszty postępowania. Ponadto kwestionowanemu postanowieniu zarzuciła uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – tj. art. 77, 78 i 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie. Naruszenie to przejawia się w pominięciu wyjaśnień dowodowych skarżącej zawartych w piśmie, które wpłynęło do organu administracji w dniu [...] grudnia 2011 r. na okoliczność, iż o uwarunkowaniach stanowiących podstawę wniosku o wznowienie skarżąca dowiedziała się od Pani B. - kierownika Działu Urzędu Gminy D. w dniu [...] grudnia 2011 r., kiedy to przekazała skarżącej informację, iż zmieniła się praktyka urzędu w zakresie datowania wniosków o wykreślenie podmiotu z ewidencji działalności gospodarczej. W tym stanie rzeczy pełnomocnik podniosła, że wniosek o wznowienie postępowania złożony w dniu 19 i 30 grudnia został przez skarżącą wniesiony z zachowaniem terminu miesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności będącej podstawą wznowienia postępowania. W konsekwencji pełnomocnik zarzuciła również uchybienie art. 148 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5) k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę wznowienia postępowania, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego w sprawie prowadzić powinna do takiego zastosowania wskazanego przepisu, iż terminem początkowym, od którego należałoby liczyć miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania był właśnie 7 grudnia 2011 r. Ostatecznie więc – zdaniem pełnomocnika – w niniejszej sprawie postępowanie powinno być wznowione, albowiem ujawniły się istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał postanowienie. Wobec sformułowanych zarzutów pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Burmistrza Gminy D.. Ponadto wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci pisma skarżącej adresowanego do Urzędu Gminy D., na okoliczność, iż zgłaszała ona organowi administracji fakt powzięcia informacji o tym, iż urzędy są uprawnione do wskazywania we wnioskach o wykreślenie z ewidencji dat wcześniejszych niż 14 dni, a także daty w której skarżąca dowiedziała się o tych okolicznościach. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. ([...]) utrzymujące w mocy wydane z upoważnienia Wójta Gminy D., postanowienie Kierownika Wydziału Spraw Obywatelskich w Urzędzie Gminy D. z dnia [...] sierpnia 2013 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2006 r. wykreślającą z ewidencji działalności gospodarczej – z dniem [...] czerwca 2006 r. – wpis dokonany w dniu [...] września 2005 r., pod numerem[...], dotyczący działalności:[...] Sprzątanie i czyszczenie obiektów, rozpoczętej dnia [...] września 2005 r. i zgłoszonej przez D. N. (obecnie P.). Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych, który stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. – tj. art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. Skuteczność zastosowania niniejszej instytucji uzależniona jest jednak od wykazania zaistnienia chociażby jednej z ustawowych podstaw przez podmiot inicjujący to postępowanie. Podanie (wniosek) strony o wznowienie postępowania stanowi podstawę dla dokonania przez właściwy organ oceny w zakresie dopuszczalności wznowienia postępowania oraz zachowania ustawowego terminu do złożenia wniosku. Ocenę tę organ formalizuje w orzeczeniu podjętym albo w trybie art. 149 § 1 k.p.a. (postanowienie o wznowieniu postępowania), albo w trybie art. 149 § 3 k.p.a. (postanowienie o odmowie wznowienia postępowania). W rezultacie po złożeniu przez stronę podania o wznowienie postępowania obowiązkiem właściwego w sprawie organu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy zostało ono wniesione przez stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a., czy wskazano w nim ustawową przesłankę wznowienia oraz czy zostało ono wniesione w terminie. Zgodnie z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a gdy strona jako przesłankę wznowienia przywołuje brak udziału w postępowania bez własnej winy niniejszy termin biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wznowieniu, które rozpoczyna drugi etap postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy, organy zasadnie uznały, że kolejny wniosek skarżącej z dnia [...] lipca 2013 r. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. wykreślającej z ewidencji działalności gospodarczej – z dniem [...] czerwca 2006 r. – wpis dokonany w dniu [...] września 2005 r. dotyczący działalności skarżącej sprzątania i czyszczenia obiektów został złożony z uchybieniem określonego w art. 148 k.p.a. terminu. Wyjaśnić bowiem należy, że wniosek ten jest kolejnym żądaniem wznowienia przedmiotowego postępowania, gdyż wcześniej tj. w dniu [...] grudnia 2011 r. oraz w dniu [...] grudnia 2011 r. skarżąca zażądała wznowienia przywołując argumentację którą powtórzyła obecnie, a ostatecznym postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. Wójt Gminy D. odmówił wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. Zdaniem Wójta skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia odwołania, a termin ten należało liczyć od dnia [...] lipca 2011 r. – tj. od daty pisma skarżącej adresowanego do organu I instancji, w którym podała, że wobec powzięcia widomości o zmianie przepisów chciała zgłosić faktyczną datę zakończenia działalności na dzień [...] września 2005 r., a nie jak wskazała we wniosku z dnia [...] czerwca 2006 r. - datę 1 czerwca 2006 r. Dodała, że obowiązujące uprzednio przepisy uniemożliwiały jej zgłoszenie zaprzestania prowadzenia działalności z rzeczywistą datą. Zdaniem Wójta skoro w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. skarżąca wskazała wprost na fakt powzięcia informacji o zmianie przepisów prawa w sposób umożliwiający jej skuteczne zawiadomienie o zaprzestaniu prowadzenia działalności od dnia [...] września 2005 r., a zatem już od dnia rozpoczęcia jej prowadzenia, to złożone w dniu [...] i [...] grudnia 2011 r. wnioski o wznowienie postępowania faktycznie wniesione zostały z uchybieniem miesięcznego terminu. W konsekwencji uznać więc należy, że także kolejny wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] lipca 2013 r. zawierający w swej treści tożsame okoliczności został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 k.p.a. Ponadto Sąd chciałby zauważyć, że przywołana w nim, jak również w skardze okoliczność "zmuszenia" przez pracownika urzędu do złożenia zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej z dniem [...] czerwca 2006 r. - co zdaniem skarżącej jest niezgodne ze stanem rzeczywistym – znana była już D. P. od dnia złożenia w dniu 14 czerwca 2006 r zawiadomienia. Zatem po powzięciu wiadomości co do zmiany stanu prawnego w sposób umożliwiający skuteczne zawiadomienie o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej z dniem jej podjęcia, który to fakt należy łączyć ze skierowaną do Urzędu Gminy D. informacją z dnia [...] lipca 2011 r., nie było przeszkód aby w ciągu miesiąca od dnia wystosowania tegoż pisma skarżąca złożyła podanie o wznowienie postępowania. Powyższe w powiązaniu z tym, iż w kolejnym wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] lipca 2013 r. skarżąca nie przywołała jakiejkolwiek innej, ustawowej podstawy wznowienia obligowało organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Na zawartą w zaskarżonym oraz poprzedzającym je postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2013 r. ocenę bez wpływu pozostaje podniesione w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącej z dnia [...] czerwca 2015 r. twierdzenie, iż miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia [...] grudnia 2011 r., tj. daty przekazania przez pracownika Urzędu Gminy w D. informacji D. P., iż zmieniła się praktyka urzędu w zakresie wykreślania podmiotu z ewidencji działalności gospodarczej, co miałoby następnie skutkować przyjęciem, iż wnioski z dnia [...] i [...] grudnia 2011 r. zostały złożone w przewidzianym prawem terminie. Wyjaśnić bowiem należy, że niniejsza okoliczność nie została w jakikolwiek uprawdopodobniona, a ponadto podniesiona została w uprzednich wnioskach skarżącej o wznowienie postępowania, które zostały skonsumowane ostatecznym postanowieniem Wójta Gminy D. z dnia [...] listopada 2012 r. W kolejnym natomiast wniosku, będącym przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, skarżąca nie przywołała tejże okoliczności, która to z oczywistych względów nie mogła stanowić skutecznej podstawy wznowienia postępowania, gdyż znana była skarżącej wcześniej niż na miesiąc przed złożeniem w dniu [...] lipca 2013 r. kolejnego podania o wznowienie postępowania. Skoro zatem sądowa kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa uprawniającego Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego orzeczenia, to zasadnym było oddalenie skargi, co też orzeczono w sentencji kierując się dyspozycja z art. 151 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).