III SA/Wr 901/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Asesor WSA Anetta Makowska – Hrycyk (sprawozdawca), Aneta Brzezińska, Protokolant Referent Tomasz Gołębiowski, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 września 2023 r., sprawy ze skargi D. M., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, z dnia 26 września 2022 r. nr SKO 4162/90/2022, w przedmiocie cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B, B1, BE, C1, C, C1E, CE, T, , oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi D. M. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ odwoławczy) z 26 września 2022 r. nr SKO 4162/90/2022 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wałbrzycha (dalej: Prezydent Miasta, organ pierwszej instancji) z 9 sierpnia 2022 r. nr BK.5430.1288.2022 orzekającą o cofnięciu stronie uprawnienia kategorii AM, B, B1, BE, C1, C, C1E, CE, T do kierowania pojazdami w związku z istnieniem przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, na wniosek prokuratora Prezydent Miasta decyzją z 23 grudnia 2021 r. wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2) ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.; dalej : u.k.p.) skierował stronę badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W decyzji tej pouczono skarżącego, że orzeczenie lekarskie należy przedłożyć w terminie do jednego miesięcy od dnia otrzymania decyzji. W piśmie z 28 grudnia 2021 r. (doręczonym stronie w dniu 29 grudnia 2021 r.) organ pierwszej instancji poinformował, że ww. badanie należy wykonać w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją ostateczną z dnia 14 lutego 2022 r. SKO utrzymało w mocy ww. decyzję. Orzeczeniem lekarskim z 12 kwietnia 2022 r. lekarz Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Wałbrzychu na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E. W wyniku odwołania od ww. orzeczenia lekarskiego lekarz Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi orzeczeniem z dnia 7 lipca 2022 r. stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane m.in. prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E. Pismem z 14 lipca 2022 r. Prezydent Miasta zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, a pismem z 26 lipca 2022 r. poinformował, że orzeczenie lekarskie z dnia 7 lipca 2022 r. jest ostateczne. Decyzją z 9 sierpnia 2022 r. wydaną na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. Prezydent Miasta cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, B, B1, BE, C1, C, C1+E, C+E, T w związku z istnieniem przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W wyniku odwołania decyzją z 26 września 2022 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 9 sierpnia 2022 r. W uzasadnieniu wskazało, że w sprawie zostały spełnione przesłanki cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ustanowione art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. Na skutek wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie strona temu badaniu się poddała. Okoliczność wydania w dniu 7 lipca 2022 r. przez lekarza Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi orzeczenia stwierdzającego u strony przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami organ odwoławczy uznał za niebudzącą zastrzeżeń. Wyjaśnił, że badanie to zostało przeprowadzone ponownie i ma charakter ostateczny. Wskazał, że organy administracji nie zajmują się oceną przesłanek, na podstawie których wydane zostało orzeczenie lekarskie, lecz mają obowiązek uwzględnić jego treść i są zobligowane do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Decyzja wydawana w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ma charakter związany, co oznacza, że organ ma obowiązek cofnąć uprawnienia, jeśli zajdą przesłanki z tego przepisu. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. poprzez zastosowanie tego przepisu w sprawie i wydanie decyzji w oparciu o niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym orzeczenie lekarskie z 7 lipca 2022 r., które zostało sporządzone w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, gdyż skarżący nie cierpi na schorzenia w nim wymienione, a ponadto schorzenia sprzed 10 lat, które zostały wyleczone i nie mogą stanowic podstawy do orzeczenia o istnieniu aktualnie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami; 2) art. 7 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji o cofnieciu uprawnień do kierowania pojazdami według kategorii AM, B, B1, BE, C1, C, |C1E, CE, T na podstawie orzeczenia lekarskiego, które nie zawiera uzasadnienia. Ponadto skarżący wniósł o zwrócenie się do Komendy miejskiej Policji w Wałbrzychu o przedłożenie notatek z kontroli drogowych, których uczestnikiem był skarżący na fakt poczynionych ustaleń. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), stosownie do której sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 P.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona prawu. Spór w sprawie dotyczy zaistnienia przesłanek cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. W sprawie jest bezsporne, że strona ostateczną decyzją została skierowana na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a skarżący temu sprawdzeniu się nie poddał. Nie jest również sporne, że badanie lekarskie zostało przeprowadzone dwukrotnie w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p.. W obu orzeczeniach stwierdzone zostało istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wedle skarżącego, orzeczenia lekarskie nie mogły stanowić podstawy wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, ponieważ są niezgodne ze stanem faktycznym. Powołując się na art. 12 ust. 1 pkt 1 u.k.p. wskazał, że przeciwwskazanie do wydania prawa jazdy może wynikać tylko z [...] lub [...], natomiast lekarz wydający orzeczenie lekarskie oparł się na istniejącym u skarżącego przeszłości problemie [...] i nie uwzględnił, że schorzenie to w teraźniejszym czasie nie występuje. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p., zgodnie którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W myśl zaś art. 75 ust. 1 pkt 5) u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega, z zastrzeżeniem ust. 4, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie [...], jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W treści ustępu 2 pkt 2 tego przepisu ustawodawca wskazał, że badanie przeprowadza się na podstawie skierowania. Szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badań lekarskich, ich zakres oraz jednostki uprawnione do ich przeprowadzania reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2020 r., poz. 2213; dalej: rozporządzenie). Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wystawia orzeczenie lekarskie. Stosownie zaś do § 10 ust. 1 jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 u.k.p. są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. W § 11 pkt 1) lit. b) rozporządzenia wskazano natomiast tryb weryfikacji orzeczenia lekarskiego. Z treści tego przepisu wynika, że jednostką uprawnioną do przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego, o którym mowa w art. 79 ust. 4 i 5 u.k.p. w przypadku orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnionego lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy jest Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera w Łodzi. Wyjaśnić należy, że w art. 77 ust. 1 u.k.p. ustawodawca wskazał, że badania lekarskie w przedmiocie ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni i wpisani do ewidencji uprawnionych lekarzy, prowadzonej przez marszałka województwa. Stosownie do treści art. 79 ust. 2 u.k.p. uprawniony lekarz wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie po przeprowadzeniu badania lekarskiego. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może następnie - w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p. Zgodnie z art. 79 ust. 4, 5 i 6 u.k.p. jednostką mającą przeprowadzić badania w trybie odwoławczym musi być jednostką o wyższym poziomie referencyjnym w stosunku do jednostki, która przeprowadziła badanie pierwotne. W art. 79 ust. 7 u.k.p. wskazano natomiast, że orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne, a jego kopię, w przypadku stwierdzenia przeciwwskazania zdrowotnego do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli nie został złożony wniosek o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. Sąd w składzie orzekającym podziela ocenę prawną jednolicie wyrażaną w orzecznictwie sądowym, że przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, że w przypadku zaistnienia wskazanych w nim przesłanek organ ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją. Ponadto organy prowadzące postępowanie o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi we wskazanym wyżej trybie i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Podkreślenia wymaga, że na gruncie przepisów rozporządzenia w orzecznictwie ugruntowany został pogląd, że orzeczenia lekarskie nie są opiniami biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., które podlegałyby kontroli organu administracji, lecz dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. W sprawie poddanej kontroli Sądu wszystkie wskazane przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami - określone w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) i ww. przepisami, które z tym trybem cofnięcia uprawnień się wiążą - zostały spełnione, co też prawidłowo stwierdziły organy obu instancji. Skoro więc uprawniony lekarz w orzeczeniu lekarskim wydanym na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5) u.k.p. stwierdził u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, to Prezydent Miasta był zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień w oparciu o art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. Zarzuty skargi są bezpodstawne, a niektóre – nieadekwatne wobec podstawy prawnej wydanych orzeczeń lekarskich (art. 75 ust.1 pkt 5 u.k.p.), które nie dotyczą [...] lub [...], lecz odnoszą się do uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony. W sumie więc Sąd nie stwierdził wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, czy też z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.