III SA/Wr 907/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Jerzy Strzebinczyk po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, z dnia [...] r., sygn. akt [...], postanawia: I. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym przez referendarza sądowego, umorzono postępowanie w zakresie wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący złożył (terminowo) sprzeciw od tego postanowienia. Z informacji zawartych przez zainteresowanego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i [...] letnią córką, która nie pracuje, natomiast "usiłuje podjąć studia zawodowe". Uzyskiwany przez skarżącego dochód z tytułu renty wraz z dochodem uzyskiwanym przez jego żonę wynosi łącznie [...] zł netto, a wydatki kształtują się następująco: opłata za energię elektryczną – około [...] zł; za wywóz nieczystości, wodę i ścieki – [...] zł; za gaz – [...] zł; za opał – [...] zł; za czynsz – [...] zł; za abonament RTV – [...] zł; koszt lekarstw wynosi [...] zł (w sumie: [...] zł). Dodał, że posiada dom, ale został on uszkodzony w następstwie powodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że sprawę o przyznanie prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i że będzie ona rozpatrywana ponownie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 243 p.p.s.a., stronie, na jej wniosek, może być przyznane prawo pomocy. W myśl art. 245 tej samej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący z mocy samej ustawy jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich opłat w toku całego postępowania sądowego. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 260 p.p.s.a., umorzyć jako bezprzedmiotowe (punkt I sentencji). Odnosząc się do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, na wstępie należy podkreślić, iż istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata (radcy prawnego) jest nieodpłatne korzystanie przez stronę z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Zdaniem Sądu przedstawiona przez skarżącego jego sytuacja rodzinna i majątkowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Mając powyższe na względzie, Sąd – na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a w związku z art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w punkcie II sentencji.