III SA/Wr 91/04
WyrokWSA we Wrocławiu2004-09-21
Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Krystyna Anna Stec, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo uznały zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określiły kwotę długu celnego, odmawiając zastosowania obniżonej stawki celnej z uwagi na nieudokumentowane preferencyjne pochodzenie towaru?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy celne prawidłowo postąpiły, odmawiając zastosowania obniżonej stawki celnej. Strona skarżąca nie przedstawiła prawidłowych dokumentów potwierdzających preferencyjne pochodzenie towaru z Unii Europejskiej, a deklaracja na fakturze była niezgodna z wymogami formalnymi i sprzeczna z ustaleniami rewizji. Brak odpowiedzi ze strony niemieckich władz celnych na wniosek o weryfikację dodatkowo potwierdził nieprawidłowość dokumentów.Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określeniu kwoty długu celnego. Spółka importowała odzież używaną z Niemiec, deklarując preferencyjną stawkę celną. Organy celne zakwestionowały pochodzenie towaru, wskazując na metki z oznaczeniami "made in Japan, USA, China" oraz niezgodność deklaracji pochodzenia z wzorem i ustaleniami rewizji. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, twierdząc, że towar jest całkowicie uzyskany w Niemczech i że organy celne nie miały podstaw do kwestionowania przedstawionych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Asesor WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant: Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w dniu 21 września 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowego A spółki z o. o. w N. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 31 października 2000r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty długu celnego oddala skargę.
Decyzją z dnia 31.10.2000r. Nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego we W. z dnia 19.01.1998 r., którą zgłoszenie celne Przedsiębiorstwa handlowego A spółki z o. o. w N. uznano za nieprawidłowe (zakwestionowano niemieckie, pochodzenie sprowadzonego towaru) i wymierzono cło z zastosowaniem autonomicznej 60%stawki.
W uzasadnieniu decyzji organ celny wyjaśnił, że 19.01.1998 r. A spółka z o. o. w Nysie zadeklarowała do odprawy celnej towar - odzież używaną z Unii Europejskiej - ze stawką celną 23,1% . Do zgłoszenia strona dołączyła m.in. fakturę [...] z 14.01.1998r., samochodowy list przewozowy [...] oraz świadectwo pochodzenia nr L 332406. Wskazano, iż wobec towaru przeprowadzono rewizję, która wykazała, że oprócz towaru pochodzącego z Unii Europejskiej w workach znajduje się również towar z oznaczeniami na metkach: made in Japan, USA, China; ustalenia te legły u podstaw decyzji organu I instancji.
W odwołaniu strona domagała się uchylenia decyzji organu I instancji, zarzucając jej uchybienia proceduralne (art.120 - 124 Ordynacji podatkowej). Po wniesieniu odwołania Urząd Celny we W. pismem z 27.02.1998 r. a Główny Urząd Ceł pismem z 16.07.1998r. zwrócił się do niemieckich władz celnych z prośbą o weryfikację statusu pochodzenia towaru, jednakże władze te nie udzieliły odpowiedzi.
Prezes Głównego Urzędu Ceł wywodził, że na podstawie art.13 § 1 Kodeksu celnego cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych, w myśl §3 pkt 4 Taryfa celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez RP z niektórymi krajami lub grupami krajów. Obowiązujące w dniu zgłoszenia celnego przepisy Taryfy celnej (rozporządzenie Rady Ministrów z 19.12.1997r.) oraz postanowienia art. 16 i 21 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków:
* towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu Nr 4,
* pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze,
- został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski.
Podniesiono też, że z przepisem art.16 Protokołu Nr 4 korespondują postanowienia ust.5 części A Postanowień Taryfy celnej, w myśl którego stawki celne obniżone wynikające z umów zawartych przez RP z niektórymi krajami lub grupami krajów, z zastrzeżeniem ust.6, stosuje się do niektórych towarów pochodzących m.in. z państw członkowskich Unii Europejskiej.
Zatem - jak stwierdził organ - o możliwości zastosowania do importowanego towaru stawek obniżonych przesądza jego rzeczywiste pochodzenie z kraju, z którym Polskę wiąże umowa o strefie wolego handlu. Drugim zaś warunkiem przyjęcia do wymiaru stawki celnej obniżonej jest przedstawienie prawidłowego - pod względem formalnym i materialnym - dowodu pochodzenia. W myśl § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 15.10.1997r. pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, wykaz ten obejmuje m.in. towary wskazane w sekcji XI Taryfy celnej. Zgodnie ust. 10 części A Postanowień wstępnych do taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia z 19.12.1997r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy, do towarów wymienionych we wskazanym wyżej wykazie, których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, ale jeżeli można ustalić kraj lub region pochodzenia tego towaru, stosuje się stawkę celna autonomiczną lub stawkę celna konwencyjną jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej. Ustalono, że w przypadku przedmiotowego towaru - odzieży używanej niesortowalnej - jego pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Zdaniem organu odwoławczego przedłożona faktura z deklaracją eksportera o pochodzeniu towarów jest niezgodna z wzorem deklaracji zamieszczonej w zał. IV Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego - nie została zatem uznana za dowód upoważniający do zastosowania obniżonej stawki. Stwierdzono też,. że treść deklaracji przedłożonej przez stronę jest zgodna z wzorem deklaracji zamieszczonej w zał. III do rozporządzenia z 21.10.1997r. w sprawie reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu dokumentowania, upoważniającego do zastosowania stawek preferencyjnych DEV (pozaeuropejskie kraje, regiony rozwijające się - wymienione w wykazie II Taryfy celnej) lub LDC (kraje i regiony najmniej rozwinięte wymienione w wykazie III), Niemcy nie należą jednak do żadnej z w/w grup krajów.
Ustalono nadto, że przedłożone świadectwo podawało jako kraj pochodzenia Niemcy - a więc sprzecznie z wynikiem przeprowadzonej rewizji. Metki wskazujące jako kraj pochodzenia Japonię, Chiny, USA oceniono jako nietrwałe oznaczenie w rozumieniu §11 ust.2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 5.10.1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...). Skoro zatem nie można było ustalić rzeczywistego pochodzenia jako uzasadnione organ odwoławczy wskazywał zastosowanie - zgodnie z pkt 11 części A Postanowień Wstępnych Taryfy celnej - stawkę autonomiczną (60%) podwyższoną o 100% czyli 120% cła od wartości towaru. Podniesiono jednakże, że - ze względu na zakaz pogarszania sytuacji strony - decyzję organu I instancji utrzymano w mocy.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem spółka A wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę.
Domagając się w niej uchylenia decyzji organu odwoławczego sformułowała zarzut:
1. naruszenia prawa materialnego, w szczególności art.16 §1 i 2 Kodeksu celnego,
2. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art.122 Ordynacji podatkowej oraz art.l9§l i 2 Kodeksu celnego.
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że zgodnie z art.l6§l Kodeksu celnego towarami pochodzącymi z danego kraju są towary całkowicie tam uzyskane i wyprodukowane. W pkt. 9 paragrafu 2 tego artykułu określono, że towarami całkowicie uzyskanymi i wyprodukowanymi w danym kraju są odpady i pozostałości powstałe w wyniku procesów produkcyjnych i towary zużyte, jeżeli nadają się wyłącznie do odzyskiwania surowców. W ocenie strony przedmiotowe w sprawie towary są towarami całkowicie uzyskanymi i wyprodukowanymi w Niemczech - kraju eksportera - na co wskazuje: 1/świadectwo pochodzenia towaru, 2/ sposób pozyskiwania towarów przez eksportera, 3/ stanowisko Komisji ds. Zapytań o Pochodzenia Krajów Członkowskich Wspólnoty Europejskiej - dotyczące odzieży używanej. Wskazano, iż eksporter upoważniony jest do wystawiania świadectwa pochodzenia eksportowanych przez siebie towarów oraz do sporządzania deklaracji o pochodzeniu towaru na fakturze, a polskie organy celne nie mają podstaw prawnych umożliwiających kwestionowanie przedstawionego świadectwa pochodzenia ani też deklaracji, jeżeli zostały one wystawione zgodnie z prawem wewnętrznym danego kraju, w tym wypadku zgodnie z prawem niemieckim. Skarżąca spółka podniosła też, że zgodnie z art.16 Protokołu 4 dotyczącego pojęcia "Produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej Układu Europejskiego (...) produkty pochodzące korzystają w imporcie do Wspólnoty z preferencyjnych stawek pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR 1 lub deklaracji złożonej przez eksportera na fakturze, przy czym wystawienie świadectwa EUR 1 nie jest konieczne, jeśli deklaracja na fakturze sporządzona została przez upoważnionego eksportera, lub jeśli dotyczy przesyłki składającej się z jednego lub wielu opakowań zawierających produkty, łączna wartość których nie przekracza 6.000 ECU. Według strony skarżącej zostały spełnione obydwie przesłanki; organ celny I instancji zaś niekonsekwentnie z jednej strony nie uznał deklaracji celnej eksportera sporządzonej na fakturze, z drugiej podnosił niezgodność zapisu w deklaracji z ustaleniami po częściowej rewizji. Organ odwoławczy zaś powielił stanowisko organu I instancji nie dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Zwrócono uwagę, że organ II instancji zwrócił się, wobec wątpliwości, do niemieckich władz celnych o dokonanie weryfikacji statusu towarów i przy braku odpowiedzi przyjęto domniemanie, iż towar nie pochodzi z Unii Europejskiej i objęty jest autonomiczną stawka celna 60% - naruszając art.122 Ordynacji podatkowej i art.l9§2 Kodeksu celnego. Wskazano też, że zgodnie ze stanowiskiem ds. Zapytań o Pochodzenie Krajów Członkowskich Wspólnoty
Europejskiej wytwarzanie odzieży ma miejsce poprzez używanie towaru a następnie pakowanie w bele, worki itp. Te dwie czynności wykonywane na terenie krajów należących do Wspólnoty Europejskiej gwarantują pochodzenie towaru z obszaru tych krajów.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie -podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez stronę Dyrektor Izby Celnej we W. wyjaśnił, że odzież używana nie jest odpadem ani pozostałością powstałą w danym kraju ani też towarem zużytym. Według bowiem zgłoszenia celnego i oświadczenia strony odzież sortowano i dezynfekowano - co świadczyłoby o tym, że towar miał być przeznaczony do dalszego użytkowania a nie do odzyskania surowców. Przeczy stanowisku strony - zdaniem organu celnego - także dokonana przez stronę klasyfikacja jak i to, że strona nie przedstawiła decyzji (pozwolenia) na przywóz odzieży zużytej, używanej, wstępnie sortowanej (mieszaniny używanej i zużytej) - uznawanej za odpad. Z tych względów ustalenie pochodzenia importowanej odzieży nie mogło odbyć się na podstawie art.16 Kodeksu celnego -jak chce strona. Stwierdzono, że na mocy art.19 §2 Kodeksu celnego, powołanego w skardze przez stronę - organ celny może żądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie. Podstawę do kwestionowania przedstawionego świadectwa - wbrew stanowisku strony skarżącej - daje § 20a ust. 1 powoływanego w sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z 15.10.1997 r. zaś ust. 2 wskazuje, że brak odpowiedzi ze strony organu, do którego zwrócono się o weryfikację dokumentu potwierdzającego pochodzenie towaru, w terminie 10 miesięcy od wysłania wniosku, pozwala na uznanie dokumentu za nieprawidłowy do; potwierdzenia pochodzenia.
Według organu celnego strona myli pojęcie niepreferencyjnych i preferencyjnych dowodów pochodzenia towarów. Podtrzymano stanowisko, że strona nie udokumentowała w prawem przewidziany sposób preferencyjnego pochodzenia towaru. Wyjaśniono, że organ nie uznał deklaracji na fakturze za dowód pochodzenia dla zastosowania stawki obniżonej z uwagi na jej niezgodność ze wzorem zamieszczonym w Protokole Nr 4, a nadto zawarta w tej deklaracji informacja o pochodzeniu z Niemiec jest sprzeczna z wynikiem rewizji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr
153, poz. 1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy.
Po myśli art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy).
W ocenie Sądu zawarty w skardze wniosek o uchylenie decyzji wydanych przez organy celne obu instancji nie zasługuje na uwzględnienie; decyzje te nie uchybiają bowiem prawu w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu.
Odnosząc się do zarzutów rozpatrywanej skargi na wstępie podnieść należy, że dla oceny czy organy podatkowe właściwie zastosowały prawo materialne konieczne jest w pierwszej kolejności zbadanie czy nie doszło w toku postępowania administracyjnego do naruszenia przepisów regulujących postępowanie podatkowe, w tym dowodowe i tym samym czy prawidłowo ustalono stan faktyczny.
Nie budzi bowiem wątpliwości, że kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Wskazać też należy, iż konieczne w sprawie ustalenia dotyczyć muszą faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na załatwienie sprawy, a zatem chodzi o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej.
Zgodnie z przepisem art. 2 § 3 ustawy z dnia 9.01.1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz.117 ze zm.) wprowadzenie towaru na polski obszar celny powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych przepisami prawa cywilnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Dług celny (jako powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych - art. 3 § l pkt 2) powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 209 § 2). Cło (jako rodzaj należności celnych przywozowych - art. 3 § l pkt 8) w myśl art. 13 § 1 określane jest na podstawie taryfy celnej. W dacie przedmiotowego zgłoszenia celnego w zakresie określenia stawek celnych (konwencyjnych, autonomicznych, preferencyjnych, obniżonych, ryczałtowych) obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1047 ze zm.). Bezsprzecznie stawki obniżone stosowane mogą być na wniosek zgłaszającego wobec towarów traktowanych preferencyjnie w oparciu o umowy międzynarodowe o ile towary te spełniają warunki do ich stosowania (art. 13 § 3 pkt 4 i § 4 Kodeksu celnego).
Skoro w niniejszej sprawie niespornie sprowadzonym towarem była przywieziona z Niemiec odzież używana, sortowana, pakowana w worki, zakupiona od niemieckiej firmy, a nadto poza sporem strona wnioskowała o zastosowanie stawek celnych obniżonych - w świetle powołanych wyżej przepisów ustalenia wymagało zatem czy importowany towar spełniał warunki do zastosowania deklarowanych stawek, w szczególności czy był to towar "pochodzący" - w prawnym tego słowa znaczeniu - z Niemiec jako państwa członka Unii Europejskiej i czy pochodzenie to zostało w sprawie należycie wykazane.
Kodeks celny zasady ustalania pochodzenia towarów normuje przepisami działu II, przy czym art. 15-19 ustawy dotyczą niepreferencyjnego pochodzenia towarów. Szczególną zaś regulację, co do stosowania stawki celnej obniżonej - z uwagi na pochodzenie towaru z kraju członkowskiego Unii Europejskiej -zawiera Układ Europejski sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz.U.Nr 11 poz.38), ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony. Polska stała się stroną tego Układu z dniem 1.02.1994r. (oświadczenie rządowe w sprawie wejścia w życie Dz.U.Nr ll,poz.39).
Integralną część tej przyjętej, ratyfikowanej i zatwierdzonej umowy międzynarodowej stanowi m.in. Protokół IV, dotyczący definicji "produktów pochodzących" oraz metod współpracy administracyjnej.
W stanie prawnym obowiązującym w dniu przedmiotowego zgłoszenia celnego
zgodnie z art.16 ust.l powołanego Protokołu z postanowień umowy korzystają
w imporcie do Polski produkty pochodzące ze wspólnoty pod warunkiem
przedłożenia: ,:
a/ świadectwa przewozowego EUR.l, którego wzór jest zamieszczony w załączniku III lub
b/ w przypadkach określonych w artykule 21(1), deklaracji, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV1 złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji (zwanej dalej "deklaracjąna fakturze").
Brzmienie przepisu uzasadnia stanowisko, że katalog dowodów na okoliczność preferencyjnego pochodzenia towaru jest zamknięty i importer nie ma możliwości udowodnienia tego pochodzenia innymi środkami dowodowymi. Szczegółowo procedurę wystawiania świadectw przewozowych EUR.l regulują przepisy art. 17-19 Protokołu nr 4_- poza sporem w niniejszej sprawie strona świadectwem takim nie legitymowała się.
Przepis zaś art.21 - regulujący kwestię warunków sporządzania deklaracji na fakturze stanowi w ust.l, że deklaracja na fakturze, o której mowa w artykule 16(l)(b), może zostać sporządzona: (a)przez upoważnionego eksportera w rozumieniu artykułu 22 lub (b) przez każdego eksportera dla każdej przesyłki
składającej się z jednego lub wielu opakowań zawierających produkty pochodzące, których łączna wartość nie przekracza 6.000 euro. Zgodnie z ust.2 deklaracja na fakturze może zostać sporządzona, jeżeli produkty, których dotyczy, można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub z jednego z krajów wymienionych w artykule 3 i 4 i spełniają inne warunki niniejszego Protokołu. Po myśli zaś ust.3-6 eksporter sporządzający deklarację na fakturze zobowiązany jest do przedłożenia, na żądanie władz celnych kraju eksportu, wszystkich odpowiednich dokumentów potwierdzających status pochodzenia produktów, jak również wypełnienie innych wymogów tego Protokołu (ust.3), deklaracja na fakturze może być złożona przez eksportera w formie pisma maszynowego, stempla bądź nadruku na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym. Deklaracja, której tekst zamieszczony został w załączniku IV, musi zostać sporządzona w jednej z wersji językowych określonych w tym załączniku oraz zgodnie z przepisami prawa krajowego państwa eksportu. Jeżeli deklaracja jest napisana ręcznie, to powinna być napisana atramentem i drukowanymi literami (ust.4), deklaracja na fakturze powinna posiadać oryginalny, własnoręczny podpis eksportera. Jednakże upoważniony eksporter, w rozumieniu artykułu 22, nie jest zobowiązany do podpisywania takich dokumentów, pod warunkiem, że dostarczy on władzom celnym kraju eksportu pisemne zobowiązanie, że przyjmuje wszelką odpowiedzialność za każdą deklarację, która identyfikuje go, tak jakby była podpisana przez niego własnoręcznie (ust.5), deklaracja na fakturze może zostać sporządzona przez eksportera, kiedy produkty, do których się odnosi, są eksportowane lub po wyeksportowaniu, pod warunkiem że zostanie przedłożone w kraju importera nie później niż dwa lata po dokonaniu importu produktów, do których się odnosi. Ponadto zgodnie z regulacją powołanego załącznika IV oprócz podpisu eksportera dodatkowo nazwisko osoby podpisującej deklarację powinno być wpisane czytelnie.
W stanie faktycznym sprawy poza sporem było też, że występujący w niniejszej sprawie eksporter nie był eksporterem "upoważnionym" w rozumieniu art.21 ust.la i art.22 Protokołu.
Wskazany Protokół w części VI reguluje kwestię współpracy administracyjnej i wzajemnej pomocy - celem weryfikacji autentyczności świadectw przewozowych EUR.l lub deklaracji na fakturze oraz poprawności informacji podanych w tych dokumentach. Przepis art.32 stanowi:
1. Dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości, co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu.
2. W celu realizacji punktu 1 władze celne kraju importu zwracają świadectwo przewozowe EUR.l i fakturę, jeśli była przedłożona, deklarację na fakturze lub fotokopie tych dokumentów władzom celnym kraju eksportu,
3. podając w razie potrzeby przyczyny wnioskowania o weryfikację. Każdy dokument i każda informacja zawierające sugestię, że informacje podane w świadectwie przewozowym EUR.l lub deklaracji na fakturze są nieprawidłowe, dostarczone zostaną wraz z wnioskiem o weryfikację.
2. Weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu. W tym celu mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę, którą uznają za właściwą.
4. Jeżeli władze celne kraju importu zdecydują się zawiesić preferencyjne traktowanie w odniesieniu do sprawdzanych produktów w oczekiwaniu na wyniki weryfikacji, to zaproponują one zwolnienie produktów importerowi, z uwzględnieniem wszelkich środków zapobiegawczych uznanych za konieczne.
5. Władze celne występujące z wnioskiem o weryfikację będą informowane o wynikach weryfikacji najszybciej, jak to możliwe. Wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub z innego kraju wymienionego w artykule 3 i 4 i czy spełniają inne wymogi niniejszego Protokołu.
6. Jeżeli w przypadkach uzasadnionej wątpliwości brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące o weryfikację odmawiają, jeśli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji.
Brzmienie cytowanego przepisu świadczy o tym, że przedłożony dla wykazania pochodzenia towaru dokument i poprawność informacji w nim zawartych może zostać podważona nie tylko ze względów formalnych.
Wskazać w tym miejscu należy, iż skarżąca spółka nie przeczyła ustaleniom, że deklaracja na fakturze uchybiała wymogom załącznika IV, a ustalenia poczynione w tym zakresie znajdują oparcie w materiale sprawy. Tymczasem dla skorzystania przez importera z obniżonej stawki koniczne jest legitymowanie się prawidłowym dowodem pochodzenia, co w sprawie miejsca nie miało.
Wbrew stanowisku skarżącej spółki o deklarowanym pochodzeniu towaru nie świadczy sposób pozyskania towaru, używanie go i pakowanie na terenie Niemiec.
Przede wszystkim powyższe pozostaje w sprzeczności z art.2 Protokołu Nr 4, w myśl którego za "produkty pochodzące" uważa się m.in. produkty całkowicie uzyskane we Wspólnocie jak i poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu. Produktami całkowicie uzyskanymi (w myśl art.5) są m.in. używane artykuły tam (we Wspólnocie) zebrane, nadające się tylko do odzysku surowców; poddanie zaś wystarczającej obróbce lub przetworzeniu (art.6) wymaga spełnienia określonych warunków. Tymczasem stan faktyczny sprawy uzasadniał przyjęcie przez organy celne, że przedmiotem importu nie była
odzież przeznaczona jedynie do odzysku surowców. Świadczy o tym także - na co słusznie zwróciły uwagę organy celne - taryfikacja dokonana przez stronę. Zgodzić należy się przy tym ze stwierdzeniem, iż noszenie odzieży, jej częściowe przesortowanie itp. nie należy do czynności, które mogłyby zostać potraktowane jako wystarczająca obróbka czy przetworzenie - w rozumieniu art.6 i powołanego tam załącznika.
Zdaniem Sądu trafnie też organ odwoławczy zauważa, iż strona -wskazując w toku postępowania na zasadność zastosowania wobec sprowadzonego towaru stawki obniżonej - zdaje się mylić zasady regulujące preferencyjne i niepreferencyjne pochodzenie towarów.
Wskazane w zarzutach skargi przepisy art.16 §1 i §2 pkt 9 i art.19 §1 i §2 dotyczą niepreferencyjnego pochodzenia towarów - określanego celem stosowania taryfy celnej z wyjątkiem środków wymienionych w art.l3§3 pkt 4 i pkt 5.
W stanie faktycznym sprawy jednakże zasadnie przyjęto, że przedłożone przez stronę dokumenty nie spełniają też wymagań dla wykazania niepreferencyjnego pochodzenia. W szczególności świadectwo pochodzenia pozostawało w sprzeczności w wynikiem rewizji a próba jego weryfikacji pozostała bez odpowiedzi. Tymczasem zgodnie z §20 a ust.2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 15.10.199.7r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U.Nr 130,poz.851 ze zm.), jeżeli organ, do którego skierowano świadectwo w celu jego weryfikacji, nie udzieli odpowiedzi w terminie 10 miesięcy od dnia wysłania wniosku o weryfikację lub udzielona odpowiedź nie będzie zawierała informacji pozwalających na stwierdzenie, że weryfikowany dokument jest autentyczny i zawiera prawidłowe dane, dokument uznaje się za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru.
W świetle dotychczasowych rozważań nie można zatem zgodzić się ze skarżącą spółką, że uchybiono zasadzie prawdy obiektywnej (art.122 Ordynacji podatkowej w zw. z art.262 Kodeksu celnego i art. 19 §1 i §2 Kodeksu celnego) jak i że naruszono przepisy prawa materialnego, w szczególności art.16 § 1 i §2 Kodeksu celnego.
W ocenie Sądu prawidłowości ustaleń i w konsekwencji tych ustaleń zastosowaniu właściwych norm prawa materialnego nie przeczą też dokumenty przedłożone w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Pomijając, że strona nie wnosiła o przeprowadzenie przez organy celne dowodu z tych dokumentów to wskazać należy, iż dotyczą one zgłoszeń celnych z innych, późniejszych okresów. Fakt, że wówczas niemieckie organy celne nie zakwestionowały pochodzenia towarów nie stanowi dowodu w niniejszej sprawie.
Z tych względów skarga jako bezzasadna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wobec powyższego na podstawie art. 15-f ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło