III SA/Wr 91/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Józef Kremis, Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Jerzy Strzebińczyk (sprawozdawca), , Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu, w Wydziale III, na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], [...]; II. orzeka, że obie decyzje wymienione w pkt. I nie podlegają wykonaniu. W dniu [...] [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. wydał decyzję Nr [...], w której stwierdził u W. G. dwie choroby zawodowe: zespół nadkłykcia bocznego kości ramieniowej lewej i uszkodzenie słuchu, ujętych - odpowiednio - w poz. 12 i 15 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Decyzja ta uzyskała walor orzeczenia ostatecznego ze względu na brak jej zaskarżenia w trybie nadzoru instancyjnego. Ten sam organ - uwzględniając wniosek A (pracodawcy W. G.) z dnia [...]. - wydał w dniu [...] postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie chorób zawodowych, o których była mowa. We wznowionym postępowaniu zapadła w dniu [...] decyzja Nr [...], w której [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. odmówił - powołując się na przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - uchylenia swojej pierwotnej decyzji z dnia [...]. Pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie wydane we wznowionym postępowaniu zostało utrzymane w mocy, po rozpatrzeniu odwołania A (decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], Nr [...]). Po rozpoznaniu skargi A tutejszy Sąd uchylił oba orzeczenia wydane we wznowionym postępowaniu, a także poprzedzające je postanowienie o wznowieniu postępowania (wyrok WSA we W. z dnia [...], [...]). Sąd uznał, że organy inspekcji sanitarnej obu instancji w ogóle nie zbadały, czy zachodziły przesłanki wznowienia postępowania wskazane we wniosku o wznowienie (A powoływała się na okoliczności wymienione w art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a.), dopiero zaś ustalenie, że przesłanki takie istnieją uzasadniałoby merytoryczne rozpatrzenie sprawy we wznowionym postępowaniu i wydanie rozstrzygnięcia odpowiadającego dyspozycjom art. 151 § 1 k.p.a. Postanowienie o wznowieniu postępowania zostało z kolei dlatego wyeliminowane z obrotu przez Sąd, ponieważ organ pierwszej instancji powołał w nim - jako podstawy wznowienia - jedynie okoliczności wyszczególnione w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a., nie zajął natomiast w ogóle stanowiska odnośnie do wskazywanej dodatkowo we wniosku strony przyczyny wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Pismem datowanym na dzień [...] [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. zawiadomił strony postępowania o tym, że w tym właśnie dniu "zostało wszczęte z urzędu - na skutek zgłoszenia dokonanego przez B we W. postępowanie w sprawie choroby zawodowej Pana(i) W. G.", po czym organ ten przeprowadził kolejne postępowanie wyjaśniające, w efekcie którego wydał w dniu [...] - między innymi - decyzję Nr [...], w której stwierdził u W. G. chorobę zawodową, w postaci zespołu nadkłykcia bocznego kości ramieniowej lewej. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy - po rozpatrzeniu odwołania A - przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., decyzją tego ostatniego organu z dnia [...], Nr [...]. Dopiero co wymieniona decyzja PWIS został zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. przez pełnomocnika A, żądającego uchylenia w całości drugoinstancyjnego orzeczenia jako niezgodnego z prawem. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej - w skrócie - "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej wydanej z uchybieniami określonymi - między innymi - w art. 145 p.p.s.a. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że sąd rozstrzyga co prawda w granicach konkretnej sprawy, nie będąc jednak związany ani zarzutami i wnioskami skargi, ani też powołaną przez skarżącego podstawą prawną (art. 134 § 1 tej samej ustawy). Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż decyzje organów obu instancji nie mogły być utrzymane w obrocie prawnym, choć z zupełnie innych powodów, niż te, które naprowadzono w skardze. Mimo tego, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w poprzednim wyroku tutejszego Sądu (z dnia [...], [...]) bezwzględnie wiązały organy (oraz skład WSA rozpoznający aktualnie skargę A - art. 153 p.p.s.a.), nie wykonano żadnego z zaleceń sformułowanych w uzasadnieniu tamtego wyroku. W szczególności, organy inspekcji sanitarnej obu instancji w ogóle nie rozpatrzyły wniosku A o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] (Nr [...]), w której organ ten stwierdził już u W. G. - między innymi - zespół nadkłykcia bocznego kości ramieniowej lewej. Zamiast rozpatrzenia wspomnianego wniosku, organy wszczęły - z urzędu - nowe, "zwykłe" (a nie "wznowione") postępowanie wyjaśniające, zakończone wydaniem kolejnej, też już ostatecznej (w trybie nadzoru instancyjnego) decyzji, stwierdzającej u tego samego zainteresowanego istnienie tej samej zawodowej jednostki chorobowej, którą wcześniej już wykazano w decyzji z dnia [...]. W konsekwencji doszło więc w ten sposób do wydania "decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną". Obie decyzje organów PIS, kontrolowane w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, dotknięte są zatem wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., co z kolei obligowało Sąd do stwierdzenia ich nieważności, na podstawie art. 145 § 2 p.p.s.a. Bezwzględną powinnością organów - po ewentualnym uprawomocnieniu się niniejszego wyroku - będzie niewadliwe rozpoznanie wniosku A (z dnia [...]) o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] (Nr [...]), zgodnie ze wskazówkami zawartymi w uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] [...]. Rzeczą organów będzie przede wszystkim wydanie prawidłowego postanowienia o wznowieniu postępowania, obejmującego tym razem wszystkie (celowe podkreślenie składu orzekającego) podstawy wznowienia, na które powołała się we wspomnianym wniosku A (art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5) k.p.a.. Następnie - już w ramach wznowionego postępowania - należy w pierwszej kolejności ocenić, czy okoliczności wymienione we wskazanych przepisach rzeczywiście zaistniały, a dopiero potem - w zależności od wyników tej oceny - wydać jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art. 151 k.p.a., co - być może - będzie wymagać przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.