III SA/Wr 91/10

WyrokWSA we Wrocławiu2010-08-04

Skład orzekający: Ryszard Pęk, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Anna Moskała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej, jeśli limit środków finansowych na dany program został wyczerpany przed datą końcową kwalifikowalności wydatków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej jest zasadne, jeśli limit środków finansowych na dany program został wyczerpany przed datą końcową kwalifikowalności wydatków, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Wyczerpanie limitu środków lub upływ terminu kwalifikowalności wydatków stanowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej w ramach programu PROW na lata 2004-2006. Po wielokrotnych postępowaniach administracyjnych i sądowych, organy administracji ostatecznie umorzyły postępowanie, argumentując wyczerpaniem limitu środków finansowych na ten program oraz upływem terminu kwalifikowalności wydatków. Skarżący kwestionował zasadność umorzenia, podnosząc m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego oraz brak uwzględnienia jego sytuacji faktycznej i prawnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Sędzia NSA Anna Moskała Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej oddala skargę. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art.105 § 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz § 17 ust.1 w zw. z § 20 ust. 3 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191 ze zm) także art. 5 ust. 3 a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie z wniosku z dnia [...] r. S M o przyznanie renty strukturalnej. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W S M wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie wydania decyzji o przyznaniu mu renty strukturalnej od [...] roku. Zarzucił, że organy wydają decyzje z naruszeniem przepisów prawa, nie respektują wyroków Sądu Administracyjnego, który dwukrotnie uchylał wydane z naruszeniem przepisów decyzje o odmowie przyznania renty strukturalnej. Nie respektują złożonych dowodów, w tym aktu notarialnego z [...] r., powołują się na różne przepisy. Decyzja o umorzeniu postępowania ze względu na brak środków jest błędna Organ błędnie ustalił, że art.5 ust.3a ustawy z 28 listopada 2003r. ogranicza pomoc finansową tylko do spraw rozstrzygniętych decyzją wydaną do dnia 30 czerwca 2008 r. Skarżący złożył wniosek przed tym terminem. Uchybienie obowiązkom, przewlekłość postępowania, brak przyznania renty od [...] r. naraziły skarżącego na szkody majątkowe. Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Opisana decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym. S M - dalej skarżący - złożył w dniu [...] r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M wniosek o przyznanie renty strukturalnej, w którym zadeklarował do przekazania działki ewidencyjne o nr 32,33,231,95. Z załączonych dokumentów wynikało, iż wnioskodawca w dniu składania wniosku był współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,22 ha gruntów rolnych - obejmującego działki ewidencyjne zadeklarowane do przekazania we wniosku - wraz z K M , na prawach wspólnoty ustawowej. Natomiast w odpisie skróconego aktu małżeństwa, wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego w M stwierdzono, że Sąd Okręgowy we W wyrokiem z dnia [...] r. r.(sygn. akt [...]) orzekł rozwiązanie związku małżeńskiego K i S M przez rozwód. W dniu [...] r.. złożono w Biurze Powiatowym ARiMR w M oświadczenie byłej żony o wyrażeniu zgody na podział gruntów rolnych a także oświadczenie skarżącego, że od piętnastu lat samodzielnie prowadzi gospodarstwo rolne, którym nie interesowała się żona oraz, że dokona podziału gruntów u notariusza w trakcie przekazywania gospodarstwa. Decyzją z dnia [...] r. r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M odmówił przyznania renty strukturalnej stronie. W uzasadnieniu organ powołał się na niespełnienie warunku koniecznego do przyznania renty strukturalnej, zawartego w § 20 ust. 3 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191 ze zm.). Od powyższej decyzji odwołał się skarżący, podnosząc fakt wyrażenia zgody przez byłą żonę na podział i przekazanie części gruntu, będącego ich współwłasnością. W dniu [...] r. r. do Oddziału Regionalnego ARiMR we W wpłynął akt notarialny (Rep. [...] nr [...]) - umowa o podziale majątku wspólnego. W wyniku podziału skarżący nabył na wyłączną własność działki nr 32 i 33 o łącznej powierzchni 4,77 ha, była żona nabyła działkę nr 231o powierzchni 3,94ha. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano na nie spełnienie warunku, o którym mowa w § 20 ust. 3 pkt. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Wnioskodawca całość gruntów rolnych mających stanowić przedmiot przekazania w ramach renty strukturalnej miał we współwłasności z osobą trzecią, tj. nie będącą małżonkiem wnioskodawcy. Jednocześnie w uzasadnieniu podniesiono, że rozstrzygniecie organu pierwszej instancji nie zwierało składników decyzji, o jakich mowa w art. 107 kpa. Rozpatrując skargę , wyrokiem z dnia [...] r. r. (sygn.akt [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W uzasadnieniu wskazano, że organ drugiej instancji winien był, na podstawie przepisu art. 138 § 2 kpa, uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać ją organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia ze względu na uchybienie popełnione przez ten organ w toku rozpatrywania sprawy o przyznanie renty strukturalnej, polegające na wydaniu decyzji, z naruszeniem art. 107 § 3 kpa. Rozpatrując ponownie sprawę, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M wydał w dniu [...] r. decyzję odmawiającą przyznania skarżącemu renty strukturalnej ze względu na fakt, że na dzień złożenia wniosku, tj.[...] r. nie był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni, co najmniej 1 ha użytków rolnych, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, ani właścicielem takiego gospodarstwa nie był małżonek rolnika. Tym samym nie spełniał warunku, o którym mowa w § 20 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W złożonym odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i 8 oraz 10 kpa, poprzez wydanie decyzji odmownej pomimo przedłożenia aktu notarialnego, na mocy którego wnioskodawca stał się właścicielem 4,77 ha gruntów rolnych. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r.organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko tego organu co przyczyn odmowy przyznania renty strukturalnej. W złożonej skardze do Sądu Administracyjnego, skarżący zarzucił decyzji organu drugiej instancji naruszenie art. 7 i 8 kpa, nieuwzględnienie treści wyroku WSA oraz pominięcie przez organy ARiMR obu instancji dowodu w postaci aktu notarialnego z dnia [...] r. W konsekwencji zarzucił naruszenie § 20 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., poprzez nie uwzględnienie okoliczności, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 4.77 ha W odpowiedzi Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu, skarżący na dzień złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej nie był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, ani właścicielem takiego gospodarstwa nie był małżonek rolnika. Fakt podziału majątku nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ organ pierwszej instancji weryfikuje wniosek skarżącego na dzień złożenia i ocenia stan faktyczny na ten dzień Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia [...] r .w sprawie o sygn. akt [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M.. W uzasadnieniu Sąd Administracyjny podkreślił, iż w momencie dokonania podziału gospodarstwa złożonego z działek ewidencyjnych o numerach: 32, 33, 231, 95 o łącznej powierzchni użytków rolnych 9,22 ha, skarżący stał się jedynym właścicielem działek ewidencyjnych o numerach 32, 33, których łączna powierzchnia stanowiła 4,77 ha., co w konsekwencji uchylenia przez WSA, wyrokiem z dnia [...] r., wcześniejszych decyzji odmawiających przyznanie renty strukturalnej, organy ARiMR powinny przy ponownym rozpatrywaniu wniosku wziąć pod uwagę. W ocenie Sądu, odmowa przyznania wnioskodawcy renty strukturalnej na podstawie § 20 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, wyłącznie dlatego, iż w dniu złożenia wniosku nie był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1 ha użytków rolnych, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika, bez sprawdzenia czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu tego świadczenia w myśl § 4 rozporządzenia, w tym zakresie przekazania gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha, jest nieuzasadniona i stanowi naruszenie powołanego przepisu. Wydzielenie na własność działek ewidencyjnych o numerach 32 i 33 o łącznej powierzchni 4,77 ha jest podstawą do dalszego postępowania w celu rozpatrzenia wniosku i nie może być podstawą do odmowy przyznania renty strukturalnej (zmiana stanu faktycznego w trakcie procedury rozpatrywania wniosku o przyznanie renty strukturalnej). Wniosek powinien być rozpatrywany w dalszym etapie z uwzględnieniem podziału majątku. W międzyczasie prowadzenia sprawy o przyznanie renty strukturalnej w myśl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 114 poz. 1191 ze zm.), skarżący złożył w dniu [...] r. wniosek o przyznanie renty strukturalnej w ramach przepisów rozporządzenia z dnia [...] r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 109, poz. 750, ze zm.).Po rozpatrzeniu wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M z/s w S wydał w dniu [...] r. postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków do uzyskania renty strukturalnej .Dnia [...] r. skarżący przekazał gospodarstwo rolne swojemu synowi (zgodnie z aktem notarialnym Rep. [...] nr [...] z dnia [...] r.) Wraz z przekazaniem gospodarstwa rolnego, pan S M oświadczył, iż zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M z/s w S, w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu renty strukturalnej w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia [...] r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 109, poz. 750, ze zm.). Renta strukturalna została przyznana na okres od miesiąca lutego 2008 r. do maja 2010 r. Rozpoznając ponownie sprawę z wniosku z dnia [...] r. organ I instancji w związku z tym, iż pomoc w ramach działania renty strukturalne została przyznana skarżącemu w ramach przepisów PROW 2007-2013 oraz biorąc pod uwagę treść art. 5 ust 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, w dniu 24.listopada 2009 r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej w ramach PROW 2004-2006 (znak sprawy [...]). . W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie renty strukturalnej od dnia [...] r. Rozpatrując odwołanie organ II instancji podkreślił, że ARiMR zobowiązana jest do stosowania oprócz przepisów krajowych dotyczących rent strukturalnych również przepisów prawa wspólnotowego. Organ podkreślił, że od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej mamy do czynienia z okresowymi programami wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Związane jest to ze wspólną polityką rolną oraz z procesem planowania budżetu Unii Europejskiej. Znajduje to odzwierciedlenie w przepisach unijnych. Z chwilą wstępowania Polski do Unii Europejskiej źródłem wspólnotowej regulacji prawnej dotyczącej rent strukturalnych było rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999. Szczegółowe zasady stosowania tego rozporządzenia regulowało natomiast rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. Przygotowując się do wejścia do Unii Europejskiej Sejm uchwalił w dniu 28 listopada 2003 r. ustawę o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 114, poz.1191 ze zm.). Na podstawie art. 2 tej ustawy opracowano Plan Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, w którym określono limity dla poszczególnych działań wsparcia (Obwieszczenie MRiRW z dnia 15 listopada 2004 r., M.P. Nr 56, poz.958). Po zatwierdzeniu tego planu przez Komisję Europejską, Rada Ministrów wydała akty wykonawcze w oparciu o art. 3 ust 2 ustawy o wspieraniu. Jednym z tych aktów było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz.1191 ze zm). Powołaną ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie o rentach strukturalnych wydano celem realizacji Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999. Okres w którym strona złożyła wniosek z dnia [...] r. o przyznanie renty strukturalnej był objęty planem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2004 – 2006, czyli z okresem, w którym działania objęte programem wsparcia w przedmiocie przyznawania rent strukturalnych były i mogły być realizowane nie później niż do 30 czerwca 2008 r. W dniu 20 września 2005 r. wydano rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Zgodnie z jego preambułą pkt. 53, 54 i 70 oraz art. 9,12, przyjęto przepisy dotyczące rozwoju obszarów wiejskich na okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r., zastępujące przepisy obowiązujące w dotychczasowy okres wsparcia na lata 2004 - 2006. Rozporządzenie weszło w życie z dniem 22 października 2005 r. z mocą od 1 stycznia 2007 r. Polska przygotowała kolejny plan, zatwierdzony przez Komisję UE. Nowe rozporządzenie unijne pozostawiło regulację poszczególnych procedur dotyczących dofinansowania objętego tym Programem państwom członkowskim (art. 74). Zgodnie z rozporządzeniem nr 1698/2005 Sejm uchwalił w dniu 7 marca 2007 r. ustawę o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 ze zm.), odnoszącą się wprost do zadań określonych tym rozporządzeniu unijnym. W dniu 19 czerwca 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "renty strukturalne", objętego PROW na lata 2007 - 2013 (Dz. U Nr 109, poz.750 ze zm.). Wymienione obowiązujące aktualnie polskie przepisy nie przewidują przepisów przejściowych między nimi a przepisami Planu na lata 2004 – 2006. Przyczyną tego jest odrębność programów oraz odrębność środków finansowych w nich wydzielonych, a także materialnych podstaw prawnych ich rozdysponowywania. W ocenie organu, nie ma zatem możliwości rozpoznania wniosku o rentę strukturalną złożonego w okresie programowania obejmującym lata 2004 – 2006, według aktualnych przepisów odnoszących do nowego okresu programowania na lata 2007 – 2013, z uwagi na okresowość działań strukturalnych opartych na zasadzie programowania i okresowo zmieniających się zasad przyznawania dotacji. Potwierdza to również rozporządzenie Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r., ustanawiające zasady przejścia do systemu wsparcia obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu nr 1698/2006. Z uwagi na brak środków, brak przedmiotu, w oparciu który można byłoby rozstrzygnąć wniosek – organ II instancji rozpatrując ponownie wniosek S M z dnia [...] r. mógł wydać tylko decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania skarżącemu renty strukturalnej. Organ podkreślił, że ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej stanowi w art. 5 ust. 3 a, że pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. Powołując się na art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., organ II instancji utrzymał zatem w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. o umorzeniu postępowanie w sprawie. Na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010r.strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Dokonując czynności kontrolnych, sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo należy podkreślić, ze stosownie do art.134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest związany zarzutami i wioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji, sąd nie stwierdził powołanych przez skarżącego naruszeń prawa. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Podniesione w skardze zarzuty wymagają rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów prawa obowiązującego zakresie rent strukturalnych. Według § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz.1191 ze zm.) renty te były przyznawane do wysokości limitu o równowartości w złotych kwoty euro określonej w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na uzyskiwanie rent strukturalnych lub do dnia, w którym suma beneficjentów osiągnie zakładany na 2008 r. wskaźnik wykonania tego planu określony w załączniku do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M.P. Nr 58, poz. 958) w części 11 "Wdrożenie Planu – monitoring i ocena Planu, kontrola i sankcje finansowe, promocja" w ust. 11.4. "Podstawowe wskaźniki monitorowania" w tabeli nr 65. Renty strukturalne przyznawano według kolejności otrzymywania wniosków o przyznanie renty strukturalnej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (§ 3 pkt 2). Wynika z tego, że renty strukturalne przyznawano według kolejności składania wniosków ale nie dłużej niż do dnia, w którym wyczerpano limit środków przeznaczonych na ten cel w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich bądź też do dnia, w którym suma beneficjentów osiągnie wskaźnik zakładany w tym planie na 2008 r. W razie spełnienia jednego z tych kryteriów renta strukturalna nie mogła już być przyznana. Na podstawie wniosków złożonych przez producentów rolnych w 2005 r, jak i w 2006r., w tym skarżącego, który złożył wniosek dnia [...] r.. w Biurze Powiatowym ARiMR w M, według art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 1 ust. 2 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 1258/1999 z 17 maja 1999 r. były finansowane ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR). Z pkt 9.3.9. Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich wynika, że na wypłatę rent strukturalnych przyznanych w latach 2004 - 2006 przeznaczono ogółem 640,5 mln euro. Limit ten został wyczerpany w listopadzie 2007 r. Fundusz ten na podstawie art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 przejął również zobowiązania z tytułu rent strukturalnych podjęte przez państwa członkowskie pod rządami rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999, zaciągnięte do końcowego terminu kwalifikowalności wydatków, określonego w decyzjach zatwierdzających wsparcie Wspólnoty dla programów operacyjnych lub w dokumentach programowych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich. Końcowy termin kwalifikacyjny, do którego możliwe było przyznawanie pomocy z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 ustalono w art. 5 ust. 3a powołanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. na dzień 30 czerwca 2008 r. W listopadzie 2007 r. osiągnięty został limit środków na uzyskiwanie rent strukturalnych w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004–2006, określony w § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej. W dniu wydania zaskarżonej decyzji przez Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W. upłynął także ustawowy termin (30 czerwca 2008 r.), do którego renty strukturalne w ramach tego limitu i programu na lata 2004 – 2006 mogły być przyznawane. Z powyższych ustaleń wynika, że organ I instancji wydając decyzję dnia [...] r o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania skarżącemu renty strukturalnej nie naruszył prawa. Po dniu 30 czerwca 2008 r. nie było już bowiem podstaw prawnych do wydania decyzji w tym przedmiocie. Organ II instancji zatem prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania, jako bezprzedmiotowe, powołując się na art. 138 § pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Następstwem wyczerpania limitu środków jest bowiem brak podstawy prawnej do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Powoduje to bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w takiej sprawie. Z art. 7 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005,nie wynika natomiast, że skarżącemu służy roszczenie o przyznanie mu wnioskowanej renty strukturalnej. Skarżący może się natomiast ubiegać o taką rentę, jeżeli spełnia wymogi określone przez przepisy obowiązujące w nowym okresie programowania. Nie bez znaczenia jest przecież fakt uzyskania przez skarżącego renty strukturalnej w oparciu o nowe przepisy programu na lata 2007 – 2013. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 5 ust.3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). Przepis ten stanowi bowiem, że pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. W oparciu o ten przepis organ II instancji według Sądu zasadnie orzekł o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie. Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszeń przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, 8 i 9 k.p.a., poprzez uchybienie obowiązkom bądź ich wykonywanie w sposób narażający skarżącego na utratę zaufania do organów państwa i na szkody majątkowe. Organy orzekające podjęły bowiem wszystkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i interes skarżącego Organy te także wykonywały obowiązek należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Nie można organom czynić zarzutu, że wydając decyzje orzekały na niekorzyść skarżącego wydając rozstrzygnięcia niezgodne z wnioskami skarżącego, a przez to w jego ocenie niezgodnie z prawem. Decyzje te podlegały kontroli w drodze środków zaskarżenia. Stronie niezadowolonej z rozstrzygnięć administracyjnych służy prawo kontroli w drodze środków zaskarżenia do organów wyższej instancji, a jeśli w jej ocenie poniosła ponadto uszczerbek majątkowy prawo dochodzenia szkody w odrębnym postępowaniu sądowym. Zarzut skarżącego, że organy nie wykonują orzeczeń sądów w niniejszej sprawie, w ocenie sądu orzekającego, nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jednakże zważyć należy, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i na sądzie może być wyłączony w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Podnieść należy, że w czasie toczącego się postępowania administracyjnego i sądowego o sygn. III Sa /Wr 87/08 o przyznanie renty strukturalnej w ramach programu PROW na lata 2004 – 2006 nastąpiła zmiana stanu faktycznego sprawy. Skarżący wystąpił o przyznanie renty strukturalnej w ramach programu PROW na lata 2007 – 2013 wnioskiem z dnia [...] r. W dniu [...] r. przekazał gospodarstwo synowi aktem notarialnym, a decyzją organu ARiMR z dnia [...] r. uzyskał prawo do renty strukturalnej na podstawie przepisów PROW na lata 2007 - 2013. Rozpoznając ponownie sprawę organ I jak i II instancji tę okoliczność wziął pod uwagę. Ponadto w dacie ponownego rozpoznawania niniejszej sprawy i wydania decyzji przez organ I instancji w dniu [...] r. o umorzeniu postępowania, jak i wydania zaskarżonej decyzji z [...] r. upłynął ustawowy termin / 30 czerwca 2008r./ do którego renty strukturalne w ramach tego limitu i programu na lata 2004 – 2006 mogły być przyznawane. Stąd też w ocenie sądu brak było podstaw do wydania decyzji co do istoty sprawy, a organy administracyjne podjęły prawidłową decyzję o umorzeniu postępowania, bo stało się ono bezprzedmiotowe. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa administracyjna. Organom orzekającym nie można zarzucić przewlekłości postępowania, mimo że toczyło się ono od dnia [...] r., daty złożenia przez skarżącego podania o rentę strukturalną do dnia [...] r. r., gdy organ II instancji utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie. Skarżący odwoływał się bowiem od niekorzystnej dla niego decyzji organu I instancji z dnia 28 sierpnia 2006r.odmawiającej. przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej, jak i decyzji z [...] r. jak również od decyzji z dnia [...] r. Następnie skarżący trzykrotnie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzje II instancji wydane w rozpatrywanej sprawie. W rezultacie na skutek wykorzystywania przez skarżącego przysługujących mu środków weryfikacji decyzji administracyjnych, postępowanie administracyjne w jego sprawie weszło w okres, w którym wydanie decyzji stało się bezprzedmiotowe Nie bez znaczenia jest okoliczność, że w toku niniejszego postępowania sam skarżący regulował stan prawny gospodarstwa rolnego, jak i jego przekazania oraz występował z różnymi wnioskami w ramach innych programów pomocowych PROW o przyznanie renty strukturalnej, co niewątpliwie wpływało na zmianę stanu faktycznego i prawnego sprawy, jak i czas jej rozpoznania. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby skarżący korzystał w toku niniejszego postępowania z instytucji skargi na bezczynność organów administracyjnych. W tym stanie rzeczy Sąd, uznając zarzuty skargi za bezzasadne, w oparciu o art. 151 ustawy u.p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło