III SA/Wr 925/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant starszy sekretarz sądowy Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych przez W. B. (dalej: strona, skarżący) w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organs, że z akt sprawy wynika, że W. B. złożył w dniu [...] lipca 2005 r. w Biurze Powiatowym ARiMR we W. wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie gruntów rolnych. W części wniosku zawierającej oświadczenie o sposobie użytkowania działek rolnych przeznaczonych do zalesienia zadeklarował do zalesienia działkę ewidencyjną położoną w województwie o., powiat n., gmina G., obręb J. o nr [...], o łącznej powierzchni 9,90 ha. Strona wnioskowała o płatności na zalesianie obejmujące: wsparcie na zalesianie na terenach o korzystnej konfiguracji: iglaste na powierzchni 3,96 ha, liściaste na powierzchni 5,94 ha; premię pielęgnacyjną na terenach o korzystnej konfiguracji na powierzchni 9,90 ha; grodzenie uprawy leśnej siatką 2-metrową - powierzchnia 9,90 ha; premia zalesieniowa dla producenta rolnego uzyskującego co najmniej 20% dochodu z rolnictwa na powierzchni 9,90 ha. Dnia [...] grudnia 2005 r. strona złożyła w terminie oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z poświadczającym to zaświadczeniem z Nadleśnictwa P., spełniając warunki do uzyskania pomocy, o jaką wnioskowała. Dnia [...] lutego 2006 r. Kierownik BP ARiMR we W. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności w łącznej kwocie wynoszącej [...] zł. W latach 2006-2009 strona składała wnioski w Biurze Powiatowym ARiMR we W. o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych i otrzymywała w kolejnych latach płatność w wysokości [...] zł. W 2010 r. strona złożyła wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie i otrzymała płatność w wysokości [...] zł. W dniach [...] lipca 2011 r. i [...] sierpnia 2011 r. w gospodarstwie strony w ramach wniosku zalesieniowego została przeprowadzona kontrola na miejscu. Jej wyniki zawarto w protokole z czynności kontrolnych nr [...]. Inspektorzy terenowi podczas kontroli stwierdzili następujące nieprawidłowości: - powierzchnia ogólna deklarowana we wniosku wynosiła 9,90 ha, a powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli - 8,96 ha; - powierzchnia grodzenia siatką zgłoszona we wniosku wynosiła 9,90 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu - 10,60 ha. Organ powołał § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 187, poz. 1929, zwane dalej rozporządzeniem zalesieniowym), zgodnie z którym płatność na zalesienie jest udzielana producentowi rolnemu, spełniającemu łącznie następujące warunki: - został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności, - zobowiązał się do: zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku była prowadzona działalność rolnicza, pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia (zgodnie z planem zalesienia), - zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej o której mowa w pkt 2 lit. b, przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. Według § 13 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego, jeżeli w wyniku kontroli zostanie stwierdzone, że producent rolny nie realizuje planu zalesienia - wsparcie na zalesienie albo premia pielęgnacyjna podlega zmniejszeniu w wysokości określonej w załączniku nr 5 do rozporządzenia. W rozpatrywanej sprawie doszło do niedopełnienia omawianego wymagania. Z akt sprawy wynika bowiem, że strona w części dotyczącej powierzchni zalesienia nie zrealizowała planu zalesieniowego. W postępowaniu stwierdzono, że strona była zobowiązana zalesić grunty rolne na terenach o korzystnej konfiguracji na powierzchni 9,90 ha, w tym drzewami liściastymi powierzchnię 5,94 ha, iglastymi powierzchnię 3,96 ha, oraz ogrodzenia uprawy leśnej o powierzchni 9,90 ha 2-metrową siatką. Z protokołu z czynności kontrolnych nr [...] wynika natomiast, że zalesiono łączną powierzchnię 8,96 ha. W tych okolicznościach organ utrzymał w mocy decyzję I instancji. Strona posługując się profesjonalnym pełnomocnikiem zaskarżyła decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonej decyzji: - rażące naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania daty dziennej wydania zaskarżonej decyzji, a zawierała jedynie oznaczenie roku i miesiąca jej wydania, a tym samym zaskarżona decyzja zawierała kwalifikowaną wadę; - naruszenie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżący w 2006 r. i w latach następnych nie zrealizował planu zalesienia na zgłoszonej we wniosku powierzchni gruntu, przez co zachodziły przesłanki do żądania zwrotu wsparcia za zalesienie w kwocie [...] zł; brak jest ku temu dowodów, a organ opiera swoje twierdzenia wyłącznie na podstawie protokołu z czynności przeprowadzonej w 2011 r. niezasadne i zupełnie bezpodstawne przyjęcie przez ten organ, że wyniki kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] lipca 2011 r. stanowią podstawę wystarczającą do stwierdzenia, że stan zalesienia gospodarstwa skarżącego stwierdzony kontrolą niezaprzeczalnie istniał również ponad 5 lat wcześniej, tj. że w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2006 r. nie był obsadzony sadzonkami teren o powierzchni 9,90 ha, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy w żaden sposób tego nie potwierdza; - art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ rozpoznający sprawę postępowania dowodowego w sposób rzetelny i wyczerpujący, w szczególności przez całkowite pominięcie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie ustaleń wyłącznie w oparciu o domysły, a nie w oparciu o dopuszczalne dowody, a ponadto zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; - art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L. 2004.141.18), poprzez brak jego zastosowania w sprawie, w szczególności w zakresie płatności za 2006 r., a w konsekwencji - nieuwzględnienie przedawnienia obowiązku zwrotu płatności za okres 2006-2008 objętej zaskarżoną decyzją, gdyż okres pomiędzy datą otrzymania płatności a datą powiadomienia skarżącego o nieuzasadnionym charakterze płatności jest dłuższy niż 4 lata; w konsekwencji oznacza to, że za wskazany okres obowiązek zwrotu nie ma zastosowania. Mając to na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa materialnego oraz procesowego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). Kierując się tymi zasadami w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną rozpatrywanej sprawy jest § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Według tego przepisu płatność na zalesienie jest udzielana producentowi rolnemu, spełniającemu łącznie następujące warunki: 1) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności, 2) zobowiązał się do: a) zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku była prowadzona działalność rolnicza, b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia (zgodnie z planem zalesienia), zgodnie z przepisami o lasach, 3) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej o której mowa w pkt 2 lit. b, przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. W protokole kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniach [...] lipca i [...] sierpnia 2011 r. ustalono, że w rozpatrywanej sprawie powierzchnia dokonanego zalesienia wynosi 8,96 ha. Na części działki o powierzchni 9,90 ha zadeklarowanej przez skarżącego do zalesienia stwierdzono bowiem występowanie starodrzewu. Skarżący nie zakwestionował skutecznie tego faktu. Podniósł jedynie, że skoro przyjęto w 2006 r., że wykonał plan zalesienia, to tak w istocie było. Organ przyjmując zgłoszoną dokumentację i nie weryfikując jej, utracił zdaniem skarżącego możność dokonania weryfikacji w terminie późniejszym, czyli w rozpatrywanej sprawie w 2011 r. Nie jest to według Sądu pogląd trafny, gdyż ustalenia legalnie i fachowo przeprowadzonej kontroli na miejscu potwierdziły, że na części zadeklarowanego do zalesienia gruntu jako już zadrzewionej, na dzień wykonania zalesienia nie była prowadzona działalność rolnicza. Organ I instancji uznał zatem trafnie tę okoliczność jako nieznaną mu w chwili wydania decyzji przez ten organ, kiedy to wydawał decyzję na podstawie dokumentacji przedłożonej przez skarżącego, a bezspornie istotną dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Z uwagi na to, że spełnione zostały wymogi z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organ wznowił zasadnie postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. nr [...] postępowanie w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał na nową okoliczność polegającą na ustaleniu rozbieżności pomiędzy powierzchnią działki stwierdzoną podczas kontroli na miejscu, a powierzchnią zalesioną. W toku wznowionego postępowania, w oparciu o wyniki kontroli, organ I instancji, jako kwalifikującą się do przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych przyjął powierzchnię 8,96 ha. Plan zalesienia wskazywał natomiast 9,90 ha powierzchni do zalesienia, która została tak określona przez skarżącego we wniosku o płatność. Organ przyjął zatem zasadnie, że pozostała powierzchnia zadeklarowanej działki, na której ustalono występowanie starodrzewu, nie spełniała wymogów § 3 ust. 2 pkt a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Sąd nie podziela zatem stanowiska pełnomocnika skarżącego, który wskazał, że zalesiono całą działkę. Sąd nie podziela zarzutu skarżącego, że brak daty wydania zaskarżonej decyzji stanowi rażące naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. Sąd podziela w tej kwestii pogląd organu II instancji, że stanowiło to jedynie błąd pisarski, który został w trybie art. 113 § 1 sprostowany skutecznie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. Sąd nie dopatrzył się zarzucanego naruszenie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Organy orzekające bowiem działały w ramach ich właściwości, a na podstawie prawa materialnego zasadnie przyjęły, że skarżący w 2006 r. i w latach następnych nie zrealizował planu zalesienia na części zgłoszonej we wniosku powierzchni gruntu. Zachodziły zatem przesłanki do żądania zwrotu wsparcia za zalesienie w kwocie [...] zł. Ustalono to w wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...] lipca i [...] sierpnia 2011 r. W związku z powyższym Sąd nie podziela poglądów skarżącego odnośnie naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. Postępowanie zostało bowiem przeprowadzone zgodnie z prawem. Dowodem stanowiącym podstawę faktyczną wydanych rozstrzygnięć były oględziny, przeprowadzone w formie kontroli na miejscu, której wyników skarżący nie zakwestionował skutecznie. Zdaniem Sądu organy orzekające nie naruszyły art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L. 2004.141.18). Przepisu tego nie zastosowano w rozpatrywanej spraie, ponieważ skarżący nie działał w dobrej wierze. Skoro bowiem był właścicielem spornej działki, zachodzi domniemanie, którego skarżący nie podważył, że miał świadomość istniejącego już częściowego zalesienia działki, którą zgłosił do zalesienia. Nie zachodzi zatem 4 letni okres przedawnienia przewidziany w powołanym przepisie art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Z tych względów mając na uwadze treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.