III SA/Wr 93/10

PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-03-29

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego i rodziny, a także nie udokumentował swojej sytuacji finansowej i majątkowej w sposób rzetelny?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ skarżący nie wykazał, że konieczność poniesienia wpisu sądowego w wysokości 200 zł spowodowałaby uszczerbek w jego utrzymaniu. Skarżący nie udokumentował swojej sytuacji finansowej i majątkowej w sposób rzetelny, pomimo wcześniejszych pouczeń i reprezentacji przez zawodowego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. odmawiającą przyznania płatności ONW na rok 2006. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na utrzymywanie się z dochodu z 5,40 ha dzierżawionych gruntów i posiadanie domu o pow. 80 m2. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do udokumentowania sytuacji finansowej, przesłano niepodpisane pismo dotyczące sytuacji materialnej innej osoby. Sąd uznał wniosek za niezasadny z powodu braku wykazania uszczerbku w utrzymaniu oraz nierzetelnego udokumentowania sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restruktu-ryzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ONW na rok 2006 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wraz ze skargą na wyżej oznaczoną decyzję złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi dwójką małoletnich dzieci, a utrzymuje się z dochodu "z pola 5, 40 ha". Dodał, że posiada dom o pow. 80 m2. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 15 marca 2010 r.) przesłane zostało do Sądu nie podpisane pismo przedstawiającą sytuację materialną M. M.. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał bowiem we wniosku, iż konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Nie jest to pierwsza sprawa skarżącego przed tut. Sądem i skarżący wielokrotnie pouczany już był, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). Nie bez znaczenia jest tu także fakt, że skarżący jest reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. W ocenie Sądu wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową np. nie wyjaśnił dlaczego nie wymienił wśród osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe swoje żony i nie przedłożył zaświadczenia o wysokości uzyskiwanego przez nią dochodu (w wezwaniu podkreślone było, że rozdzielność majątkowa nie ma w tym zakresie znaczenia); nie wyjaśnił w jaki sposób jest w stanie utrzymać swoją rodzinę z dochodu "z pola 5, 40 ha" (i to gruntów dzierżawionych); nie wskazał czy posiada rachunek bankowy i nie wyjaśnił czy jego rodzina korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub opieki społecznej; nie wyjaśnił także z jakiego źródła uzyskiwał i uzyska środki na pokrycie wynagrodzenia swojego pełnomocnika procesowego, w przypadku gdyby skarga nie została uwzględniona (argumentacja, że wynagrodzenie zostanie zapłacono w przypadku wygranej sprawy jest niezgodna z zawodową etyką i praktyką adwokatów); a nadto nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło