III SA/Wr 94/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-09-06
Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Józef Kremis, Anetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może uznać zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zastosować stawkę celną autonomiczną, jeśli dokument potwierdzający preferencyjne pochodzenie towaru został wystawiony przez nieistniejącego eksportera?Ratio decidendi
Organ celny prawidłowo uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zastosował stawkę celną autonomiczną, ponieważ dokument potwierdzający preferencyjne pochodzenie towaru został wystawiony przez nieistniejącego eksportera, co narusza wymogi Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego. W takiej sytuacji nie można zastosować obniżonej stawki celnej, a odpowiedzialność za wadliwe działanie pośredników spoczywa na importerze.Stan faktyczny
Strona skarżąca zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy z Niemiec, załączając umowę sprzedaży z deklaracją o preferencyjnym pochodzeniu towaru. Organ celny wszczął postępowanie, ponieważ weryfikacja wykazała, że eksporter wskazany w umowie nie istnieje. W konsekwencji organ celny uznał zgłoszenie za nieprawidłowe, ustalił wyższą stawkę celną i wymierzył dług celny. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił stronniczość, niesłuszność, przedawnienie sprawy oraz przerzucenie odpowiedzialności na pośredników.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędziowie NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Halina Rosłan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2005 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 28 stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę.
W dniu 11 grudnia 2000 r. strona zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie JDA SAD nr [...] sprowadzony z Niemiec samochód osobowy marki Renault 19, rok produkcji 1991, nr nadwozia [...], o pojemności silnika 1721 cm . Do zgłoszenia celnego strona załączyła m. in. umowę sprzedaży z dnia 10 listopada 2000 r. (karta nr 10) z deklaracją o pochodzenia towaru, deklarację wartości celnej wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu.
Naczelnik Urzędu Celnego w L. przyjął to zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "kcel").
Postanowieniem nr [...] z dnia 27 listopada 2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie tegoż samochodu, ponieważ w wyniku weryfikacji umowy sprzedaży przez zagraniczne władze celne okazało się, że eksporter wystawiający wspomniany dokument nie istnieje na obszarze Unii Europejskiej jako osoba fizyczna pod wskazanym fikcyjnym adresem (pismo niemieckich służb celnych z dnia 31 stycznia 2001 r.).
Po analizie zebranych w toku postępowania administracyjnego dokumentów Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją nr [...] z dnia 4 grudnia 2003 r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie ustalenia kwoty długu celnego i zastosowania stawki celnej obniżonej, określając stawkę celną dla zgłoszonego towaru w wysokości 35% nie mniej niż 2.500 EUR (kod towaru PCN 870323909), i wymierzając kwotę długu celnego w wysokości 9.783,30 PLN, z odsetkami od dnia powstania długu celnego.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że dołączona do akt sprawy umowa sprzedaży zawierała postanowienie o preferencyjnym pochodzeniu towaru i zgodnie z art. 16 pkt 1 porozumienia w formie wymiany listów między Rzeczpospolitą Polską a wspólnotami europejskimi w sprawie zmiany Protokołu 4 do Układu Europejskiego, ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, J. B. zastosował do określenia kwoty długu celnego stawkę celną obniżoną dla towarów pochodzących z obszaru Unii Europejskiej. Podkreślił przy tym, że dokument potwierdzający pochodzenie towaru został sporządzony zgodnie z obowiązującym wzorem w załączniku IV przywołanego Protokołu 4.
Na podstawie art. 83 kcel organ celny zweryfikował wiarygodność dokumentu potwierdzającego preferencyjne pochodzenie towaru opisanego w umowie sprzedaży z dnia 10 listopada 2000 r. W wyniku tej weryfikacji stwierdzono, że eksporter wystawiający ten dokument nie istnieje na obszarze Unii Europejskiej jako osoba fizyczna pod wskazanym fikcyjnym adresem (pismo niemieckich służb celnych z dnia 31 stycznia 2001 r.). Dlatego też w dniu 27 listopada 2002 r. organ celny wszczął w niniejszej sprawie postępowanie celne postanowieniem nr [...], które zostało doręczone stronie w dniu 10 grudnia 2002 r.
Z analizy zebranych w toku postępowania administracyjnego dokumentów wynika, że strona - zgłaszając samochód do procedury celnej - zastosowała nieprawidłową stawkę celną, a tym samym uiściła kwotę cła niezgodną z obowiązującymi przepisami prawa. Według art. 13 kcel, w dniu zgłoszenia celnego strona winna zastosować stawkę celną autonomiczną określoną rozporządzeniu Rady Ministrów z 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej.
Ponieważ deklaracja o preferencyjnym pochodzeniu przedmiotowego towaru została sporządzona z naruszeniem art. 21 pkt Ib Protokołu Nr 4, tj. przez osobę nieistniejącą,
przeto osoba fikcyjna nie mogła zostać uznana za eksportera. Osoba fikcyjna nie mogła dokonać czynności związanych z wywozem towaru poza obszar unii. Strona nie przedstawiła dokumentów wywozowych, ponieważ osoba fikcyjna nie mogła dokonać czynności związanych z wywozem towaru, a tym samym zostać eksporterem. Przepisy Protokołu Nr 4 jednoznacznie określają osobę mogącą potwierdzić preferencyjne pochodzenie towarów. Jest nią eksporter, który ma obowiązek na wezwanie organu celnego przedstawić wszelkie dokumenty, na podstawie których zostało potwierdzone pochodzenie towarów. Osoba fikcyjna, nieistniejąca, takiego warunku nie może spełnić, czyli nie może zgodnie z prawem dokumentować pochodzenia w celu zastosowania stawek celnych obniżonych. Dlatego też, zgodnie z art. 85 kcel, należało dla ustalenia kwoty długu celnego przyjąć stawkę autonomiczną, na podstawie której wyliczono dług celny na dzień 11 grudnia 2000 r.
W dniu 16 grudnia 2002 r. wydano postanowienie nr [...] na podstawie art. 200 ustawy Ordynacja podatkowa, informujące, że zebrany materiał dowodowy daje podstawę do wydania decyzji merytorycznej w sprawie wszczętej postanowieniem nr [...] z dnia 27 listopada 2002 r., jednocześnie wyznaczając trzydniowy termin, liczony od dnia doręczenia tego postanowienia (tzn. od dnia 24 grudnia 2002 r.), do wypowiedzenia się w sprawie posiadanego przez organ celny materiału dowodowego. Strona nie wniosła żadnych uwag ani nowych dowodów do sprawy. Nie skorzystała również z przysługującego jej prawa przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów.
Mimo odwołania się strony od pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby Celnej we W. nie znalazł podstaw do weryfikacji tego aktu i decyzją nr [...] z dnia 28 stycznia 2004 r. utrzymał decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr [...] z dnia 4 grudnia 2003 r. w mocy.
W uzasadnieniu podkreślił, że zgodnie z art. 13 § 1 kcel, cła określane są na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych. W myśl art. 13 § 3 pkt 4 tej ustawy Taryfa celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Stawki celne są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania.
W myśl ust. 5 części A (stawki celne) Postanowień wstępnych Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. (Dz. U. Nr 107, poz. 1217 z późn. zm.), stawki celne obniżone, wynikające z umów zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów (umowy o strefach wolnego handlu), z zastrzeżeniem ust. 6, stosuje się do niektórych towarów pochodzących m. in. z państw członkowskich Unii Europejskiej (obniżone stawki celne UE), wymienionych w wykazie nr IV w taryfie celnej. Ustęp 6 stanowi, iż jeżeli na towary pochodzące z państw, o których mowa w ust. 5, nie została określona obniżona stawka celna lub nie zostało udokumentowane pochodzenie towarów zgodnie z wymogami określonymi w umowach, o których mowa w tym przepisie, przepis ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio (stawki autonomiczne lub konwencyjne).
Umową mającą zastosowanie w niniejszej sprawie jest Protokół Nr 4 Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczpospolitą Polską, a Wspólnotami Europejskimi, podpisany w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (załącznik do Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662). Na podstawie przepisów Protokółu Nr 4 Układu Europejskiego oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, obniżone stawki celne wobec towarów pochodzących ze Wspólnoty Europejskiej stosuje się po łącznym spełnieniu następujących warunków:
- określenia takich stawek w Taryfie celnej stanowiącej załącznik nr 1 do rozporzą-
dzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. (Dz. U. Nr 107, poz. 1217 z późn, zm.);
* udokumentowania pochodzenia towarów ze Wspólnoty Europejskiej prawidłowym świadectwem pochodzenia określonym w Protokole Nr 4 Układu Europejskiego lub deklaracją, złożoną przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub na dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji (przepis art. 16).
* udokumentowania bezpośredniego przywozu do Polski towarów z obszaru Wspólnoty Europejskiej zgodnie z wymogami przepisów artykułu 13 Protokołu Nr 4. Stosownie do art. 16 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, produkty pochodzące
ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Polski, a produkty pochodzące z Polski korzystają w imporcie do Wspólnoty, z postanowień Umowy pod warunkiem przedłożenia:
a) świadectwa przewozowego EUR. 1, którego wzór jest zamieszczony w załączniku III; lub
b) w przypadkach określonych w artykule 21(1), deklaracji, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji (zwanej dalej "deklaracją na fakturze")
Warunki sporządzania deklaracji na fakturze określa zaś art. 21 Protokołu 4 Nr 4 Układu Europejskiego.
Dokumentując pochodzenie towaru w mniejszej sprawie, strona przedłożyła umowę sprzedaży z dnia 10 listopada 2000 r. z deklaracją eksportera o pochodzeniu towaru. W wyniku weryfikacji umowy sprzedaży okazało się, że eksporter nie istnieje. Przepisy Protokołu Nr 4 jednoznacznie określają osobę mogącą potwierdzić preferencyjne pochodzenie towaru. Jest nią eksporter, którego obowiązkiem jest na wezwanie organu celnego przedstawić wszelkie dokumenty, na podstawie których zostało potwierdzone pochodzenie towarów. Osoba fikcyjna takiego warunku nie może spełnić ponieważ nie istnieje. Fakt ten nie pozwala - zdaniem Dyrektora Izby Celnej we W. - na zastosowanie stawki celnej obniżonej.
W rozpoznawanej sprawie obowiązkiem importera było przedstawienie wiarygodnych dokumentów umożliwiających zastosowanie właściwej stawki celnej dla zgłaszanego towaru. Fakt udzielenia pełnomocnictwa przez skarżącego L. M. nie wyklucza odpowiedzialności importera. Przywołane przepisy Protokółu Nr 4 Układu Europejskiego wyczerpująco uregulowały środki dowodowe związane ze stosowaniem obniżonych stawek celnych.
W skarze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący podniósł, że nie zgadza się z decyzją, gdyż jest ona stronnicza, niesłuszna i krzywdząca. Zdaniem skarżącego, rozpoznawana sprawa trwa już ponad cztery lata a więc uległa przedawnieniu. Podkreślił przy tym, że opłaty celne uiścił w kwocie ustalonej przez Urząd Celny w L. (4.200 zł). Przez cztery lata jest prześladowany przez Urzędy Celne, które wzywają go do uiszczenia rzekomego długu celnego, o którym skarżący dowiedział się po czterech latach. Zarzucił organom celnym brak ustalenia osób współwinnych, a mających związek z postawionym strome zarzutem. Zwrócił uwagę, że na zakup i przywóz samochodu z Niemiec do Polski dał upoważnienie L. M. Na umowie sprzedaży podpisał się A. S., który twierdzi, że w dniu zakupu firma niemiecka istniała. Według skarżącego, nie ponosi on winy za jakiekolwiek niedociągnięcia w procedurze celnej, gdyż był zdany na pośredników (A. S., P. J. oraz L. M.).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, pod-
trzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "upsa"), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa celnego.
Kryterium legalności, przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) upsa], jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Zarzuty skarżącego nie mogą wzruszyć kwestionowanej decyzji, gdyż znajduje ona dostateczne wsparcie w obowiązującym prawie materialnym, przy jej wydaniu zaś nie doszło do naruszenia reguł proceduralnych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji, należy przede wszystkim zauważyć, że zasadniczy spór między stronami postępowania w niniejszej sprawie koncentrował się wokół dopuszczalności zastosowania stawki celnej obniżonej względem zgłoszonego przez stronę skarżącą w dniu 11 grudnia 2000 r. do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochodu marki Renault 19 (rok produkcji 1991, nr nadwozia [...], o pojemności silnika 1721 cm3), sprowadzonego z Niemiec.
Po objęciu towaru procedurą dopuszczenia do obrotu organy celne powzięły wątpliwość co do prawidłowości poczynionej na umowie sprzedaży wspomnianego samochodu deklaracji uprawniającej zgłaszającego do skorzystania ze stawek celnych obniżonych dla towarów pochodzących z obszaru Unii Europejskiej. W związku z tym umowa ta została poddana weryfikacji, która pozwoliła ustalić, że eksporter wystawiający ten dokument nie istnieje na obszarze Unii Europejskiej jako osoba fizyczna, wskazany zaś adres okazał się fikcyjny. Niemieckie służby celne stwierdziły, że "rachunki, na których Mo-hammed Kammal, Hafenstr. 23, 30468 Libanon, występuje jako sprzedający, są całkowicie sfałszowane" i że "osoba Mohammed Kammal nie egzystuje na terenie Niemiec. Miejscowość Libanon również nie istnieje w Niemczech. Kod pocztowy 30468 nie został nadany przez Niemiecką Pocztę, a jeśli już, to jest to numer dla dzielnicy miasta Hannover".
W kontekście poczynionych ustaleń organy celne mogły więc - działając na podstawie postanowień art. 83 kceł - zweryfikować zgłoszenie celne, gdy wskutek ustaleń niemieckich organów celnych okazało się, że przedstawiony w procedurze dopuszczenia do obrotu dokument, który miał wskazywać na preferencyjne pochodzenie towaru objętego umową sprzedaży z dnia 10 listopada 2000 r., zawierał nieprawdziwe dane. W takiej sytuacji - stosownie do dyspozycji art. 83 § 3 kceł - organy celne zobowiązane były do podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego z
uwzględnieniem nowych danych. Z tego też względu nie można organom celnym postawić skutecznego zarzutu bezprawnego wszczęcia z urzędu postępowania celnego w niniejszej sprawie.
Niewadliwe okazało się również postępowanie organów celnych, w wyniku którego ustalono, że skarżący - zgłaszając samochód do procedury celnej - zastosował nieprawidłową stawkę celną wskutek czego świadczył cło niezgodnie z obowiązującymi w dniu zgłoszenia celnego unormowaniami. Przeprowadzone postępowanie wykazało bowiem, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały prawne przesłanki umożliwiające zastosowanie obniżonej stawki celnej, przewidzianej dla towarów pochodzących z obszaru Unii Europejskiej.
Organy celne trafnie wskazały, że stosownie do art. 13 § 1 kcel, cła określane sana podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Gdy zaś chodzi o taryfę celną, to obejmuje ona również obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzecząpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów (art. 13 § 3 pkt 4 kcel). Według ust. 5 części pierwszej Postanowień wstępnych Taryfy celnej, stawki celne obniżone (ust. 1 lit. d), wynikające z umów zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów (umowy o strefach wolnego handlu), z zastrzeżeniem ust. 6, stosuje się m. in. do towarów pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej (obniżone stawki celne UE), wymienionych w wykazie nr 4 (ust. 5 pkt 1).
Prawidłowo przy tym organy celne wywiodły, że aktem mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie jest Protokół Nr 4 (dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej) do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony (Dz. U. z 1994 r., Nr 11, poz. 38 z późn. zm.).
Według unormowań Protokołu Nr 4 oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 107, poz. 1217 z późn. zm.), obniżone stawki celne wobec towarów pochodzących ze Wspólnoty Europejskiej stosuje się po łącznym spełnieniu następujących warunków:
* określenia takich stawek w Taryfie celnej stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r.;
* udokumentowania pochodzenia towarów ze Wspólnoty Europejskiej prawidłowym świadectwem pochodzenia określonym w Protokole Nr 4 Układu Europejskiego lub deklaracją, złożoną przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub na dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji (art. 16 Protokołu Nr 4).
* udokumentowania bezpośredniego przywozu do Polski towarów z obszaru Wspólnoty Europejskiej zgodnie z wymogami przepisów artykułu 13 Protokołu Nr 4. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 Protokołu Nr 4, produkty pochodzące ze Wspólnoty
korzystają w imporcie do Polski, a produkty pochodzące z Polski korzystają w imporcie do Wspólnoty, z postanowień Umowy pod warunkiem przedłożenia:
a) świadectwa przewozowego EUR.l, którego wzór jest zamieszczony w załączniku III; lub
b) w przypadkach określonych w artykule 21(1), deklaracji, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji (zwanej dalej "deklaracją na fakturze").
Procedurę wystawiania świadectw przewozowych EUR.l regulują art. 17-20 Protokołu Nr 4, zaś warunki sporządzania deklaracji na fakturze określają art. 21-22 tego aktu.
Stosownie zaś do postanowień art. 21 ust. 1 Protokołu Nr 4, deklaracja na fakturze, o której mowa w artykule 16(l)(b), może zostać sporządzona: (a) przez upoważnionego eksportera w rozumieniu artykułu 22 lub (b) przez każdego eksportera dla każdej przesyłki składającej się z jednego lub wielu opakowań zawierających produkty pochodzące, których łączna wartość nie przekracza 6.000 ECU.
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona - dokumentując pochodzenie towaru -przedstawiła organom celnym umowę sprzedaży z deklaracją eksportera o pochodzeniu towaru, przeto do skuteczności prawnej takiej deklaracji niezbędne było spełnienie przesłanek ujętych w art. 21 i art. 22 Protokołu Nr 4. Tymczasem postępowanie weryfikujące dokumenty celne wykazało, że eksporter deklarujący w umowie pochodzenie towaru nie istnieje, co oznacza, że uczyniona deklaracja nie spełnia wymagań określonych w art. 21 ust. 1 lit. a) lub lit. b) Protokołu Nr 4, a tym samym nie może wywołać skutku prawnego pożądanego przez stronę skarżącą.
W tak ustalonym stanie faktycznym organy celne zobligowane były zatem do zastosowania ust. 6 Postanowień wstępnych Taryfy celnej, według którego, jeżeli na towary pochodzące z państw, o których mowa w ust. 5 (m. in. z państw członkowskich Unii Europejskiej), nie została określona obniżona stawka celna lub nie zostało udokumentowane pochodzenie towarów zgodnie z wymogami określonymi w umowach, o których mowa w tym przepisie, przepis ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio (co oznacza sięgnięcie po stawki celne konwencyjne lub autonomiczne). Skoro postępowanie wyjaśniające wykazało bezspornie, że udokumentowanie pochodzenia towaru w niniejszej sprawie nie spełnia wymogów określonych w art. 21 Protokołu Nr 4, niemożliwe - wbrew stanowisku skarżącego -stało się więc zastosowanie stawki celnej obniżonej.
Nie można również zgodzić się z wywodem skarżącego, iż "powyższa sprawa trwa już ponad cztery lata, a więc uległa przedawnieniu." Z akt sprawy wynika bowiem niedwuznacznie, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w L. została wydana w dniu 4 grudnia 2003 r., doręczona zaś stronie w dniu 9 grudnia 2003 r. (co odzwierciedla data figurująca obok podpisu J. B. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji), a więc przed upływem trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 65 § 5 kcel), tj. od 11 grudnia 2000 r.
Zaskarżonej decyzji nie mogą także podważyć argumenty skarżącego o braku jego winy w procedurze celnej oraz o obciążeniu odpowiedzialnością osób, którymi posługiwał się przy sprowadzaniu samochodu na polski obszar celny. Ryzyka działalności osób, którym skarżący powierzył wykonanie określonego świadczenia, nie można bowiem przerzucać na organy celne, gdyż ustanowiony przez skarżącego pełnomocnik działa w imieniu i na rachunek mocodawcy, a więc skutki niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania obciążają mocodawcę, ten zaś może dochodzić ewentualnych roszczeń (w tym również odszkodowawczych) związanych z wadliwym działaniem swego przedstawiciela. W takiej sytuacji nie jest obowiązkiem organów celnych - wbrew zapatrywaniu skarżącego - ustalanie wszystkich osób współwinnych w sprawie, skoro stroną postępowania celnego był skarżący, nie zaś jego pełnomocnik L. M., czy też działający dla skarżącego A. S. i P. J.
Ponieważ wszczęte skargą J. B. postępowanie sądowe nie do
starczyło podstaw do postawienia organom celnym zarzutu naruszenia prawa według art.
145 § 1 upsa, przeto - stosownie do dyspozycji art. 151 tej ustawy - należało orzec, jak w
sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło