III SA/Wr 94/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restruktu-ryzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów na 2006 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wraz ze skargą na wyżej oznaczoną decyzję złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi dwójką małoletnich dzieci, a utrzymuje się z dochodu "z pola 5, 40 ha". Dodał, że posiada dom o pow. 80 m2. W piśmie z dnia 21 marca 2010 r. skarżący poinformował, że otrzymuje zasiłek chorobowy z KRUS (380 zł), jego najstarsze dziecko choruje na celiakię i wymaga specjalnej diety, a z żoną pozostaje w "rozdzielności". Podniósł, że nie posiada żadnych środków pieniężnych tylko długi. Dodał, że "adwokatowi nie płaci dopiero jak wygra sprawę i otrzyma dopłaty". Wnioskodawca oświadczył, że ma gospodarstwo o pow. 7, 38 ha i załączył decyzję ustalającą wysokości podatku rolnego w wysokości 471 zł rocznie. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał zarówno we wniosku, iż konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Nie jest to pierwsza sprawa skarżącego przed tut. Sądem i skarżący wielokrotnie pouczany już był, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). Nie bez znaczenia jest tu także fakt, że skarżący jest reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. W ocenie Sądu wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową np. nie wyjaśnił dlaczego nie wymienił wśród osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe swoje żony i nie przedłożył zaświadczenia o wysokości uzyskiwanego przez nią dochodu (w wezwaniu podkreślone było, że rozdzielność majątkowa nie ma w tym zakresie znaczenia); nie wyjaśnił w jaki sposób jest w stanie utrzymać swoją rodzinę tylko z zasiłku chorobowego z KRUS (380 zł) i z dochodu "z pola 5, 40 ha" (i to gruntów dzierżawionych); nie wskazał czy posiada rachunek bankowy i nie wyjaśnił czy jego rodzina korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub opieki społecznej; nie wyjaśnił także z jakiego źródła uzyskiwał i uzyska środki na pokrycie wynagrodzenia swojego pełnomocnika procesowego, w przypadku gdyby skarga nie została uwzględniona (argumentacja, że wynagrodzenie zostanie zapłacono w przypadku wygranej sprawy jest niewiarygodne, bowiem jest niezgodne z zawodową etyką i praktyką adwokatów); a nadto nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków; nie przedłożył także dokumentów świadczących o posiadanym przez skarżącego zadłużeniu. Dodać przy tym należy, że nawet te ujawnione przez skarżącego okoliczności ograniczały możliwość oceny rzeczywistej jego sytuacji materialnej, bowiem treść jego oświadczeń była nieprecyzyjna lub pozostawała w sprzeczności ze sobą (np. kwestia źródeł dochodu, wielkość posiadanego gospodarstwa rolnego, ilość osób z jakimi prowadzi gospodarstwo domowe, itp.) Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.