III SA/Wr 94/20
WyrokWSA we Wrocławiu2020-10-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca zakazy dotyczące korzystania z parku, które powielają lub modyfikują przepisy ustawowe, stanowi istotne naruszenie prawa i podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy, która powiela lub modyfikuje przepisy ustawowe dotyczące zakazów korzystania z parku, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ akty prawa miejscowego nie mogą powtarzać ani modyfikować przepisów już obowiązujących w ustawach. Takie powtórzenie jest normatywnie zbędne, może wprowadzać w błąd i naruszać intencję prawodawcy, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zakwestionowanych fragmentów uchwały.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w sprawie regulaminu korzystania z parku, zarzucając jej sprzeczność z przepisami prawa powszechnie obowiązującego poprzez powielenie zakazów już uregulowanych w ustawach (m.in. Kodeksie wykroczeń, ustawie o ochronie przyrody, ustawie o wychowaniu w trzeźwości). Skarżący podniósł również zarzut wydania uchwały bez podstawy prawnej. Rada Miejska uznała skargę za uzasadnioną, uchyliła zaskarżoną uchwałę i podjęła nową, wnosząc o umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 2 ust. 2 pkt 1-10 uchwały Rady Miejskiej w [..] z dnia [..] nr [..] w sprawie regulaminu korzystania z parku w [..].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Przewodniczący, Sędziowie Sędziowie, Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Moskała, Protokolant Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, , starszy sekretarz sądowy Paulina Białkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 października 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora [..] w [..] na § 2 ust. 2 pkt 1-10 uchwały Rady Miejskiej w [..] z dnia [..]. nr [..] w przedmiocie regulaminu korzystania z parku w [..] stwierdza nieważność § 2 ust. 2 pkt 1-10 uchwały Rady Miejskiej w [..] z dnia [..] nr [..].
W dniu 27 stycznia 2006 r. Rada Miejska w [..], działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 12 i art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej: u.s.g.) podjęła uchwałę nr [..] w sprawie regulaminu korzystania z parku w [..] (dalej: regulamin korzystania z parku).
W skardze z dnia 24 stycznia 2020 r. Prokurator Rejonowy w [..] zaskarżył § 2 ust. 2 pkt 1-10 regulaminu korzystania z parku (§ 2 ust. 2 we fragmencie pkt 1 "zaśmiecania terenu", pkt 2 we fragmencie "zrywania roślin, niszczenia drzew i krzewów", pkt 3 "niszczenia gniazd, nor i mrowisk", pkt 4 "dewastowania infrastruktury parkowej", pkt 5 "wprowadzania psów bez smyczy i kagańca", pkt 6 "spożywania alkoholu", pkt 7 "załatwiania potrzeb fizjologicznych", pkt 8 "wysypywania, zakopywania i wylewania odpadów lub innych nieczystości", pkt 9 "wjazdu pojazdów samochodowych (nie dotyczy samochodów służb publicznych)", pkt 10 "jazdy rowerem (nie dotyczy dzieci poniżej 7 lat)" podnosząc zarzut sprzeczności § 137 w związku z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 1000, poz. 908 ze zm.) poprzez wprowadzenie w regulaminie zakazów określonego zachowania się, stanowiących powielenie zakazów penalizowanych w innych aktach prawa powszechnie obowiązującego.
Zarzucił także naruszenie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym poprzez wydanie uchwały bez podstawy prawnej.
W rozwinięciu zarzutów skargi zwrócono uwagę, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Wskazując na powyższe podkreślono, że w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w upoważnieniu ustawowym i nie powtarza się w nim przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń.
Na tle przedstawionej argumentacji Prokurator Rejonowy w [..]j
zarzucił, że zakaz zaśmiecania uregulowany został w art. 145 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 12, poz. 114) - dalej: k.w., zakaz niszczenia roślin, drzew, krzewów został uregulowany w art. 144 § 1 k.w., zakaz niszczenia gniazd, nor i mrowisk został uregulowany w art. 131 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 880 ze zm.), zakaz dewastacji infrastruktury parkowej reguluje art. 143 § 1 k.w., zakaz wprowadzania psów bez smyczy i kagańca możliwy jest do uregulowania w uchwale na podstawie art. 4 ust. 2 pkt ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008 ze zm.), który nie jest podstawą wydania zaskarżonej uchwały, zakaz spożywania alkoholu reguluje art. 14 ust. 2a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147 poz. 1231 ze zm.), a zakaz załatwiania potrzeb fizjologicznych przewiduje art. 140 i art. 145 k.w., wysypywanie, zakopywanie i wylewanie odpadów lub innych nieczystości uregulowane jest w art. 145 k.w. oraz ustawie prawo o odpadach, kwestie związane z ruchem rowerów, ruchem pieszych oraz ruchem pojazdami mechanicznymi zostały uregulowane w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108 poz.908 ze zm.).
Z tych powodów wnoszący skargę uznał, że objęte skargą regulacje uchwały należy zakwalifikować jako istotne naruszenie przepisów prawa, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały.
W odpowiedzi na skargę, Rada Miejska [..] uznała skargę za uzasadnioną, uchyliła zaskarżoną uchwałę i podjęła nową uchwałę w dniu [..]r. nr [..], wnosząc o umorzenie postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Przedmiotem sądowej kontroli w sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w [..] z dnia [..] nr [..] w sprawie regulaminu korzystania z parku w [..].
We wniesionej skardze, Prokurator Rejonowy zakwestionował regulacje (§ 2 ust. 2 pkt 1-10 we fragmencie pkt 1 "zaśmiecania terenu", pkt 2 we fragmencie "zrywania roślin, niszczenia drzew i krzewów", pkt 3 "niszczenia gniazd, nor i mrowisk", pkt 4 "dewastowania infrastruktury parkowej", pkt 5 "wprowadzania psów bez smyczy i kagańca", pkt 6 "spożywania alkoholu", pkt 7 "załatwiania potrzeb fizjologicznych", pkt 8 "wysypywania, zakopywania i wylewania odpadów lub innych nieczystości", pkt 9 "wjazdu pojazdów samochodowych (nie dotyczy samochodów służb publicznych)", pkt 10 "jazdy rowerem (nie dotyczy dzieci poniżej 7 lat)"
Oceniana uchwała Rady Miejskiej stanowi akt prawa miejscowego. W myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Według art. 94 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego mogą być stanowione przez organy samorządu terytorialnego oraz organy administracji rządowej na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa także zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Ponadto, art. 7 Konstytucji RP wskazuje, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Z przedstawionych uregulowań wynika, że zakres i treść prawa miejscowego
uwarunkowana jest normami ustalonymi w aktach wyższego rzędu. Podstawą prawną stanowienia aktów prawa miejscowego jest bowiem upoważnienie zawarte w ustawie, co przesądza o ich zależnej, w stosunku do aktów normatywnych wyższej rangi, pozycji w hierarchii źródeł prawa. Każdorazowo zatem, w akcie rangi ustawowej, musi być zawarte upoważnienie (delegacja) dla rady gminy (rady miasta) dla podjęcia aktu prawa miejscowego. Zasada ta znajduje także potwierdzenie w art. 40 ust. 1 u.s.g. Przy ocenie aktu prawa miejscowego należy mieć zatem na względzie, że akt ten nie może naruszać nie tylko regulacji ustawy zawierającej delegację do jego ustanowienia, ale również przepisów Konstytucji RP oraz innych ustaw pozostających w pośrednim lub bezpośrednim związku z regulowaną materią. Wszelkie normy dotyczące konstytucyjnych praw i wolności człowieka zastrzeżone są wyłącznie dla ustaw i nie mogą być regulowane aktami niższego rzędu.
Ponadto, zgodnie z § 135 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 1000, poz. 908 - dalej: rozporządzenie) w uchwale i zarządzeniu zamieszcza się przepisy prawne regulujące wyłącznie sprawy z zakresu przekazanego w przepisie, o którym mowa w § 134 pkt 1, oraz sprawy należące do zadań lub kompetencji podmiotu, o których mowa w § 134 pkt 2.
W § 136 tego rozporządzenia ustanowiono wyraźny zakaz zamieszczania w uchwale i zarządzeniu przepisów prawnych niezgodnych z ustawą, na podstawie której są one wydawane, oraz innymi ustawami i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi a także przepisów prawnych niezgodnych z rozporządzeniami, zaś § 137 zawiera czytelnie sformułowany zapis, że w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Na mocy § 143 rozporządzenia wskazane zasady znajdują zastosowanie również przy stanowieniu aktów prawa miejscowego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest słuszne stanowisko, że powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja oraz uzupełnienie przez przepisy stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego jest niezgodne z zasadami legislacji i stanowi wykroczenie poza zakres ustawowego upoważnienia. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. Taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Zawsze, bowiem tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje. Przede wszystkim takie powtórzenia są też najczęściej dezinformujące, bowiem trzeba liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy, a więc do naruszenia wymagania adekwatności. Uchwała nie powinna zatem powtarzać przepisów ustawowych, jak też nie może zawierać postanowień sprzecznych z ustawą (por. wyroki NSA: z 1 października 2008 r., II OSK 955/08; z 30 września 2009 r., II OSK 1077/09; z 10 listopada 2009 r., II OSK 1256/09; z 7 kwietnia 2010 r., II OSK 170/10 - dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Innymi słowy - stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego akty prawa miejscowego powinny regulować kwestie wynikające z delegacji ustawowej w taki sposób, by przyjęte w oparciu o nią normy uzupełniały przepisy powszechnie obowiązujące. Ustawodawca, formułując określoną delegację do wydania aktu wykonawczego, przekazuje upoważnienie do uregulowania wyłącznie kwestii nie objętych dotąd żadną normą o charakterze powszechnie obowiązującym, w celu ukształtowania stanu prawnego uwzględniającego m.in. specyfikę, możliwości i potrzeby środowiska, do którego właściwy akt jest skierowany. Z istoty aktu prawa miejscowego wynika niedopuszczalność takiego działania organu realizującego delegację ustawową, które polega na powtarzaniu bądź modyfikacji wiążących go norm o charakterze powszechnie obowiązującym.
Zdaniem Sądu, powyższe nie oznacza, że zawsze i każde powtórzenie przepisów ustawowych w akcie prawa miejscowego będzie automatycznie uznane za istotne naruszenie prawa. Jednak powtarzanie przepisów ustawowych, co do zasady narusza prawo. Nie bez znaczenia przy tym pozostaje liczba tych powtórzeń, a zwłaszcza charakter powtórzonych przepisów prawa oraz ich istota. W orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowany został pogląd o możliwości powtórzenia in extenso zapisów ustawowych w akcie prawa miejscowego, jednak z zastrzeżeniem, że powtórzenie to nastąpiłoby z jednoczesnym powołaniem się na konkretny, powtarzany przepis ustawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 31 listopada 2006 r., II SA/Wr 745/06, CBOSA).
Z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest istotna sprzeczność z prawem. Na podstawie argumentacji a contrario do postanowień art. 91 ust. 4 tej ustawy, stanowiącego, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu gminy oznacza jej nieważność (por. T. Woś [w:] T. Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012 r., s. 761-762). Pojęcie "istotne naruszenie prawa" nie zostało zdefiniowane w żadnej z ustaw samorządowych, podobnie pojęcie "sprzeczność z prawem". W literaturze wypracowano pogląd, aprobowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że do istotnych wad, prowadzących do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, zalicza się m.in. naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Sprzeczność z prawem uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego istnieje w sytuacji, gdy doszło do jej wydania z naruszeniem przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, jak i z naruszeniem przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego - w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny", Samorząd Terytorialny 2001 r., z. 1-2, s. 101-102).
W świetle przedstawionych uwag natury ogólnej Sąd podzielił stanowisko prokuratora wnoszącego skargę, że objęte zarzutami skargi unormowania uchwały Rady Miejskiej w [..] z dnia [..]r. nr [..]w sprawie regulaminu korzystania z parku w [..] cechują się wadliwością o cechach istotnego naruszenia prawa, co w sumie dawało podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanych zapisów prawa miejscowego (wniosek a contrario z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g.). Wadliwość ta polega na powtórzeniu w zakwestionowanych punktach regulaminu korzystania z parku treści określonych norm ustawowych, pomimo zakazu regulowania w akcie prawa miejscowego tych wszystkich kwestii, które zostały już uregulowane w ustawie, tj. akcie zawierającym normy o charakterze powszechnie obowiązującym, których nie wolno powtarzać ani modyfikować w przepisach prawa miejscowego.
Sąd podziela zarzuty wnoszącego skargę co do tego, że w § 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 8 regulaminu korzystania z parku we fragmencie "zaśmiecenia terenu", oraz we fragmencie "zakaz wysypywania, zakopywania i wylewania odpadów lub innych nieczystości" doszło do przekroczenia delegacji ustawowej poprzez nieuprawnione powtórzenie norm prawa bezwzględnie obowiązującego, zawartego w art. 145 § 1 k.w. Przepis art. 145 kodeksu wykroczeń stanowi, że: "Kto zanieczyszcza lub zaśmieca miejsca dostępne dla publiczności, a w szczególności drogę, ulicę, plac, ogród, trawnik lub zieleniec, podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany".
Odnosząc się do zawartego w § 2 ust. 1 pkt 2 analizowanego regulaminu zakazu niszczenia roślin, drzew, krzewów Sąd zgadza się ze stanowiskiem Prokuratora, że w tej kwestii właściwy będzie art. 144 § 1 k.w., zgodnie z którym "Kto na terenach przeznaczonych do użytku publicznego niszczy lub uszkadza roślinność albo depcze trawnik lub zieleniec lub też dopuszcza do niszczenia ich przez zwierzęta znajdujące się pod jego nadzorem, podlega karze grzywny do 1.000 złotych albo karze nagany."
Z kolei, zawarty w § 2 ust. 1 pkt 3 regulaminu korzystania z parku zakaz niszczenia gniazd, nor i mrowisk można wyinterpretować z treści 131 pkt 13 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym "Kto wbrew przepisom art. 125 zabija zwierzęta, niszczy rośliny lub grzyby lub niszczy siedliska roślin, zwierząt lub grzybów, podlega karze aresztu albo grzywny."
Zdaniem Sądu, z przekroczeniem delegacji ustawowej został również zredagowany § 2 ust. 1 pkt 4 regulaminu korzystania z parku, zakazujący dewastowania infrastruktury parkowej. Zgodnie z art. 143 § 1 kodeksu wykroczeń, "Kto ze złośliwości lub swawoli utrudnia lub uniemożliwia korzystanie z urządzeń przeznaczonych do użytku publicznego, a w szczególności uszkadza lub usuwa przyrząd alarmowy, instalację oświetleniową, zegar, automat, telefon, oznaczenie nazwy miejscowości, ulicy, placu lub nieruchomości, urządzenie służące do utrzymania czystości lub ławkę, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny."
Należy dostrzec, że zawarty w § 2 ust. 1 pkt 5 analizowanego regulaminu zakaz wprowadzania psów bez smyczy i kagańca możliwy jest do uregulowania na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu i czystości w gminach. Zgodnie z treścią tego przepisu: "Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku."
Odnosząc się do wprowadzonego w § 2 ust. 1 pkt 6 regulaminu korzystania z parku "zakazu spożywania alkoholu" to należy wskazać, że przekroczenie normy kompetencyjnej nastąpiło tu poprzez powtórzenie zakazu wynikającego z art. 14 ust. 2a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi. Zgodnie z którym "Zabrania się spożywania napojów alkoholowych na ulicach, placach i w parkach, z wyjątkiem miejsc przeznaczonych do ich spożycia na miejscu, w punktach sprzedaży tych napojów."
Zdaniem Sądu, z przekroczeniem delegacji ustawowej został również zredagowany § 2 ust. 1 pkt 7 regulaminu korzystania z parku, zakazujący załatwiania potrzeb fizjologicznych. Norma prawa powszechnie obowiązującego do którego odsyła pkt 7 regulaminu stanowi w art. 140 kodeksu wykroczeń, że: "Kto publicznie dopuszcza się nieobyczajnego wybryku, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 1.500 złotych albo karze nagany."
Zdaniem Sądu, z przekroczeniem delegacji ustawowej został również zredagowany § 2 ust. 1 pkt 9 i pkt 10 regulaminu korzystania z parku, zakazujący wjazdu pojazdów samochodowych oraz jazdy rowerem. Normy prawa powszechnie obowiązującego do których odsyła pkt 9 i pkt 10 regulaminu znajdują się w ustawie Prawo o ruchu drogowym.
Odnosząc się zarzutu Prokuratura, że zaskarżona uchwała została wydana bez podstawy prawnej wskazać należy, że uchwała ta podjęta została na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 12 i art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej: u.s.g.).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 12 u.s.g. zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy zieleni gminnej i zadrzewień, Z kolei po myśli art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.
Bez wątpienia istotnym naruszeniem prawa jest sytuacja kiedy gmina działa bez podstawy prawnej. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w sprawie. Niewątpliwie w opisanym przypadku podstawa do wydania uchwały istniała zarówno w przepisach zawartych w ustawie o samorządzie gminnym jak i w zaskarżonej uchwale.
Nieprzywołanie w podstawie uchwały art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. zgodnie z którym - na podstawie niniejszej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej – stanowi uchybienie o charakterze nieistotnym.
Odnosząc się końcowo do podniesionego przez stronę przeciwną argumentu, że skarga została przez organ uwzględniona na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., a skarżona uchwała utraciła moc, bowiem w dniu 26 lutego 2020 r. została wydana nowa uchwała, Sąd zauważa, że powyższe nie mogło uzasadniać umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Zaskarżona uchwała – przez okres jej obowiązywania - wywołała skutki prawne. Z tego powodu, nawet jeśli w dacie orzekania przestała już obowiązywać, może być jednak nadal stosowana do zdarzeń prawnych, które zaszły w czasie stosowania jej postanowień. Odnośnie do uprawnień sądów do badania aktów nieobowiązujących podobny pogląd, aczkolwiek w odmiennych stanach faktycznych, wyraził Trybunał Konstytucyjny, który w uchwale z dnia 14 września 1994 r. (W 5/94, OTK 1994/2/44) zajął stanowisko, że "skarga na uchwałę organu gminy jest dopuszczalna również wtedy, gdy uchwała ta została wprawdzie uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę". Także w orzeczeniu z dnia 11 kwietnia 1994 r. (K 10/93, OTK 1994/1/7) Trybunał wywodził, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeżeli można go stosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości". Wskazane poglądy należy odnieść również do niniejszej sprawy, zwłaszcza że są powszechnie uznawane w orzecznictwie sądowoadmistracyjnym, w którym dodatkowo zwraca się uwagę, że skutki stwierdzenia nieważności uchwały (także zarządzenia) polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty jej podjęcia są dalej idące, niż uchylenie uchwały - wywierające skutki od daty uchylenia. Dlatego uchylenie uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na tę uchwałę, ponieważ sąd ten posiada uprawnienie do stwierdzenia nieważności takiego aktu, a więc orzeczenia o jego wadliwości od chwili jego podjęcia (ex tunc). Wówczas uchwałę tę należy potraktować tak jakby nigdy nie została podjęta, co może mieć znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie tego aktu (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1571/12; wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 355/14 i powołane tam orzecznictwo). Z tych samych względów nie jest zatem możliwe także skuteczne zastosowanie w tym wypadku procedury autokontroli w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Powyższe potwierdza zasadność poddania zaskarżonej uchwały kontroli Sądu, gdyż wydanie wyroku stwierdzającego jej nieważność znosi skutki uchwały od początku jej obowiązywania, dając możliwość weryfikacji czynności opartych na nielegalnym akcie.
Kierując się całością przedstawionej argumentacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - mając na uwadze że Prokurator zaskarżył § 2 ust. 2 pkt 1-10 regulaminu parku - działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło