III SA/Wr 95/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2009 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku B P o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 95/09 w sprawie ze skargi wnioskodawczyni na decyzję P W I S we W z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą za czynności kontrolne postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] r. B P wniosła skargę na opisaną w osnowie decyzję P W I S we W. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego kwocie [...] zł. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżąca, w piśmie z dnia [...] r., wniosła o zwolnienie jej z opłaty sądowej podkreślając, że [...], które prowadzi jest w trudnej sytuacji finansowej (zaległości w płatnościach). W (podwójnie) złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca domagała się zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi z [...] i [...], we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają także dwie [...]. Podała także, że jest współwłaścicielką domu o powierzchni [...] m2 oraz [...]. Jednocześnie podkreśliła, że poza wymienionymi nieruchomościami nie posiada innego majątku, natomiast [...] -M P jest właścicielem samochodu osobowego marki [...]. Wskazała, że łączny dochód rodziny ([...] skarżącej i zasiłek dla bezrobotnych [...] skarżącej) wynosi [...] zł brutto. Dodatkowo z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że skarżąca zawarła z mężem umowę o [...], a wystawione na męża rachunki wskazują, że koszty utrzymania domu zamieszkiwanego przez skarżącą kształtują się następująco: opłata za energię elektryczną - [...] zł., za gaz -[...] zł. Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że skarżąca nie wykazała, że konieczność uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł mogłaby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Pismem z dnia [...] r. skarżąca wniosła sprzeciw od orzeczenia referendarza. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że Sąd błędnie ocenił sytuację skarżącej i błędnie odmówił zwolnienia jej od ponoszenia kosztów wpisu sądowego. Zarządzeniem Sędziego z dnia [...] r. skarżąca została wezwana do przedłożenia szczegółowych dokumentów oraz stosownych informacji i Sygn. akt III SA/Wr 95/09 oświadczeń mających na celu ustalenie jej rzeczywistej sytuacji ekonomicznej w terminie 14 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Powyższe zarządzenie zostało doręczone dorosłemu domownikowi skarżącej w dniu [...] r. Skarżąca nie odpowiedziała na przedmiotowe wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu sprzeciw został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Takie rozwiązanie normatywne oznacza, że kwestię przyznania prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona ponownie rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako sąd pierwszej instancji. W myśl natomiast art. 243 § 1 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) Na wstępie podkreślić należy, iż z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych należy wysnuć wniosek, że ich uiszczenie jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich opłacenia może nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że koszty sądowe należy traktować jako bieżące wydatki w budżecie rodziny, które powinny być zaspakajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącą sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sygn. akt III SA/Wr 95/09 W pierwszej kolejności należy podkreślić, że skarżąca nie wyjaśniła okoliczności dotyczących jej sytuacji majątkowej, do wyjaśnienia czego została wezwana przez Sąd w piśmie z dnia [...] r. Natomiast zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Pojęcie to obejmuje więc również dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też w inny sposób wpływających na jego możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z 17 maja 2006 r. I OZ 657/06, Lex nr 181557). Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny się w nim znaleźć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te, zgodnie z art. 255 p.p.s.a, powinny być na żądanie Sądu należycie udokumentowane. Zdaniem Sądu wnioskodawczyni nie wykazała w sposób pełny i rzetelny, że konieczność poniesienia przez nią wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłaby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wyjaśniła i nie udokumentowała ważnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację finansową m.in. nie przedłożyła zaświadczeń wysokości uzyskiwanych dochodów przez wszystkie osoby prowadzące z nią gospodarstwo domowe, w tym nie wyjaśniła, czy zamieszkująca ze skarżącą [...] jest osobą bezrobotną czy pracującą, nie wykazała czy wspólnie zamieszkującym [...] przyznano zasiłek rodzinny, nie przedłożyła dokumentów finansowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą nie dostarczyła wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, nie dokonała zestawienia wydatków miesięcznych. Dodatkowo z przedłożonych przez skarżącą dokumentów (rachunków) nie wynika jakie jest miesięczne obciążenie skarżącej związane z opłatami związanymi z mieszkaniem, brak też jest w aktach dokumentu świadczącego o prawnym rozwiązaniu związku małżeńskiego skarżącej i jej męża, a jednocześnie skarżąca nie wskazała, czy i w jakim stopniu mąż skarżącej przyczynia się do zaspokajania potrzeb rodziny. Podsumowując powyższe w opinii Sądu sytuacja majątkowa wskazana przez skarżącą nie uzasadnia przyjęcia, że nie jest ona w stanie uiścić wpisu sądowego we Sygn. akt III SA/Wr 95/09 wniesionej skardze. W konsekwencji na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 260 p.p.s.a.a należało orzec jak w sentencji.