III SA/Wr 95/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję Starosty B. z dnia [...] września 2013 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. na rzecz skarżącego 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku. Wnioskiem z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji we W. zwrócił się do Starosty B. o skierowanie A. L. (dalej: skarżący) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w związku z otrzymaniem przez skarżącego 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.,), Starosta B. skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kategorii B), w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W decyzji wskazano, że niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia [...] r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...] r. (nr [...]), po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem [...] r. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 1, art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., Nr 30, poz. 151 ze zm.) i w zw. z art. 104 k.p.a. Starosta B. ponownie orzekł o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W decyzji wskazano, że została ona wydana na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. i po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia [...] r. W treści pouczenia poinformowano skarżącego, że według oceny organu terminem wystarczającym do złożenia egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy jest termin do dnia [...] r. Dodatkowo wskazano, że w przypadku braku informacji o wystąpieniu przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie tego egzaminu wszczęte zostanie postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił w szczególności wyznaczenie mu przez organ zbyt krótkiego terminu przystąpienia do egzaminu i wniósł o wyznaczenie i zakreślenie nowego 30-dniowego terminu przystąpienia do egzaminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutów odwołania podkreślono, że organ I instancji zawarł co prawda w wydanej decyzji informację o terminie w jakim należy zdać egzamin, ale informacja ta nie ma mocy wiążącej, ponieważ znalazła się pod treścią pouczenia. Wskazano, że organ, pomimo braku takiego obowiązku, poinformował jedynie skarżącego o przyjętej praktyce. Zdaniem Kolegium nawet gdyby organ administracyjny umieścił w treści decyzji wymóg złożenia egzaminu w określonym terminie, to taki zapis również nie byłby wiążący dla strony, bowiem żadne przepisy prawa nie precyzują możliwości wyznaczenia terminu przystąpienia do egzaminu. Decyzja taka byłaby dotknięta wadą, jednak - w ocenie SKO – wada ta nie skutkowałaby uchyleniem decyzji. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. polegające na wyznaczeniu skarżącemu terminu na przystąpienie do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami, ewentualnie zaś na wyznaczeniu terminu zbyt krótkiego – nieuwzględniającego czasu pomiędzy wydaniem decyzji a jej doręczeniem – pomimo, iż do wyznaczenia jakiegokolwiek terminu do wykonania przedmiotowego obowiązku organ nie był umocowany jakimikolwiek przepisami obowiązującego prawa, która to okoliczność spowodowała, że skarżący działając w zaufaniu do wydanej decyzji administracyjnej nie był w stanie należycie wykonać nałożonego na niego obowiązku; 2) przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanej decyzji, a to art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., art. 6 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez ujęcie terminu, w jakim powinien być wykonany nakaz poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami przez skarżącego i obłożenie niewykonania takiego obowiązku sankcją w postaci wszczęcia postępowania o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jedynie w pouczeniu załączonym do decyzji, a nie w sentencji decyzji, pomimo, że wyznaczenie tego terminu kształtuje pozycję prawną i faktyczną skarżącego. Mając na względzie powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie; "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 134 § 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Oceniając zapadłe w sprawie decyzje Sąd doszedł do przekonania, że skarga była uzasadniona aczkolwiek z innych powodów niż wskazane przez skarżącego. W rozpatrywanej sprawie, z przyczyn dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, zaistniała konieczność wyjścia poza zarzuty skargi, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji dotknięte są naruszeniem prawa stanowiącym określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. przyczynę nieważności decyzji. Mianowicie decyzje te dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy był bezsporny. Nie ulegało wątpliwości, że skarżący otrzymał 25 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego i że w związku z tym Komendant Wojewódzki Policji pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Starosty z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. Konsekwencją złożonego przez Komendanta Policji wniosku z dnia [...] r. była wydana na podstawie art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym decyzja Starosty z dnia [...] r. (nr [...]) o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. (nr [...]). Wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę skarżącego na decyzję Kolegium z dnia [...] r. (nr [...]). Wyrok ten uprawomocnił się z dniem [...] r. Wobec prawomocnego oddalenia skargi w obrocie prawnym pozostała więc decyzja z dnia [...] r. kierująca skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów w ramach posiadanych uprawnień. Decyzja ta – jako ostateczna – podlegała wykonaniu i na jej podstawie skarżący powinien był poddać się egzaminowi sprawdzającemu jego kwalifikacje do prowadzenia pojazdów. Starosta B. wydał jednak kolejną decyzję o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (decyzja z dnia [...] r., nr [...]), która została następnie utrzymana w mocy zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. (nr [...]). Decyzja z dnia [...] r. została wydana w oparciu o ten sam wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., który legł u podstaw wcześniejszej i pozostającej w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] r. Obie decyzje, zarówno ta z [...] r., jak i z [...] r. zostały wydane na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Adresatem obu decyzji był ten sam skarżący, a okoliczności faktyczne sprawy nie uległy zmianie. W rozpoznawanej sprawie zachodziła zatem tożsamość spraw administracyjnych, bowiem już wcześniej zostały wydane przez te same organy decyzje na podstawie takiego samego stanu faktycznego, takich samych przesłanek, na podstawie tej samej podstawy prawnej, tego samego wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, wobec tego samego podmiotu. W postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest natomiast ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Bd 43/13). Skoro zatem w sprawie wszczętej na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. została już wydana decyzja ostateczna (decyzja z dnia [...] r., utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] r.) i nie została ona wyeliminowana z obrotu prawnego, to tym samym nie było podstaw do wydania, w zgodzie z prawem, nowej decyzji w tej samej podmiotowo i przedmiotowo sprawie. Rozstrzygnięcie sprawy do co istoty zawarte w decyzji ostatecznej stwarza tzw. powagę rzeczy osądzonej tj. okoliczność nie zezwalającą na ponowne rozstrzygnięcie danej sprawy. W konsekwencji więc podstawą poddania się przez skarżącego egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do prowadzenia pojazdów jest pozostająca w obrocie prawnym ostateczna decyzja z dnia [...] r. (nr [...]). Wobec powyższego, niezależnie od zarzutów skargi, należało z przyczyny o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 .p.p.s.a. (punkt I i III). W punkcie II wyroku orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 2 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).