III SA/Wr 966/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-11-10
Skład orzekający: Magdalena Jankowska - Szostak, Maciej Guziński, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot wynajmujący lokal, w którym zainstalowany jest automat do gier hazardowych, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i tym samym podlegać karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt wynajęcia lokalu innemu podmiotowi w celu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem automatów do gier hazardowych nie przesądza o możliwości przypisania wynajmującemu statusu podmiotu "urządzającego gry". Aby przypisać wynajmującemu taki status, organ musiałby wykazać jego aktywne działania związane z oferowaniem i organizowaniem gier hazardowych, a nie tylko pośrednie czerpanie zysków z najmu. W analizowanej sprawie organ nie dysponował wystarczającymi dowodami, aby przypisać skarżącemu przymiot "urządzającego gry".Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Organ uznał go za "urządzającego gry" na podstawie umowy najmu lokalu, z której czerpał korzyści finansowe, oraz zeznań świadków. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że jedynie wynajął lokal, a nie organizował gry. Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do przypisania skarżącemu statusu "urządzającego gry".Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak, Sędzia NSA Maciej Guziński, Julia Szczygielska (sprawozdawca), , Protokolant asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego kwotę 3417 (słownie: trzy tysiące czterysta siedemnaście) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Dyrektor Izby Celnej we W. po rozpatrzeniu odwołania J. K. (zwanego dalej stroną lub skarżącym) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W., wymierzającą skarżącemu karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w kwocie 12.000 zł.
Z akt sprawy wynika, że funkcjonariusze celni w dniu 14 listopada 2014 r. przeprowadzili w należącym do skarżącego lokalu użytkowym przy ul. [...] we W. kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Stwierdzili, że w lokalu znajduje się automat do gier o nazwie HOT SPOT nr HS0123. W następstwie czynności procesowych, obejmujących m.in. oględziny automatu oraz eksperyment - odtworzenie gry na automacie, uznali, że gra na automacie wyczerpuje znamiona definicji gry na automacie, zawartej w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 ze zm. - dalej: u.g.h.). Ustalili, że lokal nie jest kasynem gry, zgodnie z art. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h.
Naczelnik UC wszczął w stosunku do skarżącego postępowanie z urzędu w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z art. 89 u.g.h. Do postępowania jako dowód włączył opinię biegłego sądowego (z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier) z ekspertyzy ww. automatu. Opinia ta potwierdziła, że prowadzone na automacie gry spełniają kryteria gier na automatach w rozumieniu u.g.h.
Organ pozyskał do akt sprawy również m.in. umowę najmu powierzchni użytkowej lokalu z dnia 3 lutego 2014 r., zawartej między [...] sp. z o.o. z/s we W. (najemcą) a skarżącym jako władającym lokalem (wynajmującym), z której wynikało, że wynajmujący oddaje najemcy do wyłącznego korzystania powierzchnię użytkową lokalu o metrażu 3 m2 w celu zainstalowania przez spółkę urządzeń rozrywkowych, w tym automatów do gier i gier losowych, a najemca zobowiązuje się do zapłaty wynajmującemu stałego miesięcznego czynszu w wysokości 5200 zł brutto.
Zdaniem Naczelnika UC, zebrany w sprawie materiał dowodowy przesądził, że na automacie urządzane są gry hazardowe, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. Ustalenia organu pierwszej instancji znalazły potwierdzenie w decyzji nakładającej na wynajmującego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Materialno-prawną podstawę tej decyzji stanowił m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.
W odwołaniu wynajmujący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Wyjaśnił, że nie jest osobą urządzająca gry na automatach i nie powinien zostać ukarany na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, Dyrektor IC w skarżonej decyzji oparł się m.in. na art. 2 ust. 3, art. 6 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Wskazał, że stosownie do art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Odwołując się do opinii biegłego sądowego i ustaleń poczynionych w trakcie kontroli, Dyrektor IC stwierdził, że sporny w sprawie automat (urządzenie elektroniczne) czyni zadość regulacji art. 2 ust. 3 u.g.h. Uznał, że urządzającym gry na spornym automacie był skarżący, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym – przede wszystkim – umowa najmu. Skarżący bowiem pozostając w posiadaniu lokalu przy ul. [...] we W. umożliwił [...] sp. z o.o. instalację automatu do gier i czerpał z tego tytułu korzyści finansowe. Organ podkreślił, że w ww. lokalu nie była prowadzona inna działalność, a opłata za jego wynajęcie w celach komercyjnych stanowiła jedyne źródło dochodu z tego lokalu dla skarżącego. Jak zauważył Dyrektor IC, kontrola przeprowadzona w tym samym lokalu w dniu 23 kwietnia 2014 r. również ujawniła eksploatację trzech automatów do gier na podstawie tej samej umowy najmu i w takich samych okolicznościach faktycznych.
Ponadto w dniu 6 marca 2015 r. przeprowadzono kontrolę w innym lokalu skarżącego przy ul. [...] we W., która ujawniła eksploatację dwóch automatów do gier należących do [...] sp. z o.o., z czego skarżący czerpał korzyść w postaci czynszu najmu wynoszącego 3200,00 złotych miesięcznie.
Organ odwoławczy powołał się również na dowody z zeznań świadków. I tak P.N., znajdujący się w lokalu przy ul. [...] podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 6 marca 2015 r. zeznał, że nie jest tam zatrudniony, ale zastępuje skarżącego w czasie jego nieobecności poprzez "przypilnowanie porządku" i informowanie o awariach automatów. Z kolei A. A., znajdujący się w lokalu przy ul. [...] podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 23 kwietnia 2014 r. zeznał, że stanowi on "pomoc doraźną", która polega na sprzątaniu oraz sprawowaniu dozoru nad urządzeniami. Natomiast D. D., który znajdował się w lokalu przy ul [...] podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 14 listopada 2014 r. odmówił składania zeznań i nie stawił się – mimo wezwania – na przesłuchanie.
W ocenie organu drugiej instancji wskazane okoliczności świadczą, że skarżący z pominięciem koniecznych formalności zatrudniał pracowników do obsługi lokali, w których prowadzone były gry hazardowe na automatach. Skarżący posiadał wiedzę, że działalność w zakresie gier hazardowych jest koncesjonowana i podlega ścisłej kontroli ze strony organów państwa. Pomimo tego zawierał kolejne umowy na wynajęcie powierzchni użytkowej swoich lokali w celu prowadzenia takiej działalności, z czego czerpał korzyści finansowe. Poza tym nazwa prowadzonej działalności (Monte Carlo Club) nawiązywała jednoznacznie do działalności hazardowej. W takiej sytuacji skarżący zasadnie został uznany za urządzającego gry na automacie poza kasynem.
Dyrektor IC podkreślił, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów przeciw tezom wywiedzionym przez organ I instancji (podtrzymanym następnie przez organ II instancji).
Dyrektor IC odniósł się także do zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia prawa Unii Europejskiej, tj. naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez jego zastosowanie wobec strony, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy notyfikacyjnej, a w konsekwencji, przy braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany. Podał, że w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, Trybunał jednoznacznie wypowiedział się jedynie na temat art. 14 ust. 1 u.g.h., wskazując na jego techniczny charakter (w rozumieniu ww. dyrektywy). Podniósł, że TSUE wyraził także pogląd, że przepisy przejściowe u.g.h. nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych oraz że te przepisy przejściowe to: art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 2 u.g.h. Zauważył, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie został oceniony w tym orzeczeniu i że przepis ten znajduje się w rozdziale 10 u.g.h., zatytułowanym "Kary pieniężne" - nie jest zatem także przepisem przejściowym, gdyż te znajdują się w rozdziale 12. Nie tego przepisu dotyczył - zdaniem organu - analizowany wyrok TSUE. Organ podkreślił, że pytania prejudycjalne, inicjujące wydanie omawianego wyroku, dotyczyły rzeczywiście przepisów przejściowych, tj. art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 2 u.g.h. oraz że rozszerzające traktowanie znaczenia omawianego orzeczenia TSUE (tu: odnoszone do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.) wydaje się być nieuprawnione.
Organ odwoławczy stwierdził, że nawet gdyby pominąć powyższą argumentację, uznając, że analizowany wyrok dotyczy także art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., to należy zauważyć, w orzeczeniu TSUE nie przesądził jednoznacznie kwestii, czy przepisy tam wskazane (faktycznie art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 129 ust. 2 u.g.h.) mają charakter "przepisów technicznych'', wskazując jedynie, że taki ich charakter jest potencjalnie możliwy.
Zdaniem Dyrektora IC, skoro brak jest orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (dalej: Trybunał, TK), które stwierdzałoby niezgodność art. 89 u.g.h. z Konstytucją RP, to przepis ten winien być przez organ administracji państwowej traktowany jako obowiązujący. Stanowi on zatem samodzielną przesłankę do nałożenia kary we wskazanych w nim okolicznościach faktyczno-prawnych. Dyrektor IC odwołał się w tym zakresie także do licznych wyroków sądów administracyjnych.
Reasumując, Dyrektor IC wywiódł, że - w sprawie - nałożenie kary pieniężnej trzeba uznać za zasadne. Skoro bowiem oceniane urządzenie stanowiło urządzenie, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h., to urządzanie na nim gier dopuszczalne było tylko na podstawie posiadanej koncesji w kasynie gry (art. 3 i art. 6 ust. 1 u.g.h.). W niniejszej sprawie przedmiotowy lokal nie był kasynem gry w rozumieniu u.g.h., a strona nie posiadała zezwolenia na prowadzenie tego rodzaju ośrodka. Tym samym, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., należało stronie wymierzyć karę w wysokości 12.000 zł.
W skardze zakwestionowano legalność decyzji Dyrektora IC w całości. Zarzucono naruszenie prawa materialnego w postaci obrazy: 1) przede wszystkim art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzający gry", jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonania, zgodnie z zebranym w sprawie materiałem, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie strony skarżącej zakresem podmiotowym normy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i niezasadne nałożenie na nią kary pieniężnej za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry";
2) niezależnie, także art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł od każdego automatu, za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, poprzez jego zastosowanie wobec strony, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy notyfikacyjnej, a w konsekwencji, przy braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany, zaś postępowanie wobec spółki powinno zostać w tym stanie rzeczy umorzone.
Mając na uwadze powyższe, strona wniosła o uchylenie w całości skarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika UC oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepianych.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie.
W toku rozprawy poprzedzającej wydanie niniejszego orzeczenia strony postępowania podtrzymały swoje dotychczasowe wnioski i twierdzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Oceniając zaskarżone decyzje według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, jednolity tekst: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, w związku z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednolity tekst: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., przywoływanej w dalszych rozważaniach jako p.p.s.a.), Sąd uznał, że zakwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Kontroli podlegała decyzja Dyrektora Izby Celnej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier na automacie poza kasynem gry bez wymaganej koncesji.
Kwestionowana decyzja administracyjna została wydana na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 i art. 90 ustawy o grach hazardowych, które należą do sfery materialnego prawa administracyjnego, co podporządkowuje czynności procesowe, w tym orzeczenie podejmowane w sprawie, której przedmiot regulowany jest tą ustawą, przepisom ordynacji podatkowej (art. 8 u.g.h.). Wymagało to od organów orzekających w niniejszej sprawie przeprowadzenia postępowania administracyjnego przy zachowaniu reguł wynikających z art. 120, art. 122, art. 187, art. 188 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 513 ze zm., zwanej dalej o.p.) oraz przedstawienia wyników tego postępowania w uzasadnieniu decyzji z uwzględnieniem wskazówek zawartych w art. 210 § 4 o.p. oraz art. 124 o.p.
Dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego jakim jest rozstrzygnięcie sprawy, pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy, co nieodzownie wiąże się z koniecznością prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Wynika stąd nakaz wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.
Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy na skarżącego została nałożona kara administracyjna w wysokości 12.000 złotych za prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier na automacie HOT SPOT nr HS0123 poza kasynem gry bez wymaganej koncesji.
Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., które stanowiły materialnoprawną podstawę dla ukarania skarżącej przywołaną przez organy celne, karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry (ust. 1 pkt 2). Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 wynosi 12.000 zł od każdego automatu (ust. 2 pkt 2).
W rozpoznawanej sprawie w toku kontroli w lokalu przy ul. [...] we W. mającej miejsce w dniu 14 listopada 2014r., pracownicy organu celnego przeprowadzili eksperyment na opisanym wyżej automacie, mający na celu ustalenie przebiegu gry na tym automacie.
Dodatkowo biegły sądowy potwierdził, że zbadane urządzenie jest automatem do gier, w którym zainstalowano gry komputerowe o charakterze losowym, gdyż grający poprzez swoją zręczność nie ma wpływu na wynik gry. Ponadto ekspertyza potwierdziła, że rozpoczęcie gry wymaga zasilenia automatu pieniędzmi, a gry prowadzone są za środki pieniężne, którymi zasilano automat oraz mają komercyjny charakter.
Organ II instancji ustalił, że skarżący spełniał rolę urządzającego gry na automacie bowiem udostępniał odpłatnie lokal użytkowy przeznaczony wyłącznie w celu zainstalowania w nim automatów do gier. Miał przy tym świadomość, że prowadzenie takiej działalności jest koncesjonowane i podlega ścisłej kontroli organów państwowych, bowiem w tym samym lokalu podczas wcześniejszej kontroli przeprowadzonej w dniu 23 kwietnia 2014 r. również ujawniono eksploatację automatów do gier.
Kolejnym argumentem przemawiających za ukaraniem skarżącego było – w ocenie organu – ujawnienie automatów w innym lokalu skarżącego w dniu 6 marca 2015 r. przy ul. [...] we W. oraz faktyczne zatrudnienie pracowników do obsługi wynajmowanych lokali, co wynikało z ich zeznań.
Zdaniem Sądu, stanowisko organu odwoławczego wynikające z analizy wskazanych okoliczności faktycznych nie było zasadne.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że treść umowy najmu, na którą powołuje się organ, nie daje żadnych podstaw do stwierdzenia, że strony porozumiały się co do wspólnej eksploatacji urządzeń do gier hazardowych (k.82 akt administracyjnych). Z umowy tej wynika jedynie, że skarżący zobowiązał się wynająć właścicielowi automatu część powierzchni swojego lokalu pod instalację opisanego na wstępie automatu do gier, który będzie wykorzystywany i eksploatowany przez spółkę, do której ów automat należy, zaś skarżącemu będzie z tego tytułu przysługiwać czynsz miesięczny w stałej wysokości. Tymczasem sam fakt wynajęcia (wydzierżawienia, użyczenia czy też udostępnienia) lokalu innemu podmiotowi, w celu prowadzenia przez ten drugi podmiot działalności gospodarczej z wykorzystaniem automatów do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 bądź ust. 5 u.g.h., nie przesądza jeszcze, zdaniem Sądu, o możliwości przypisania wynajmującemu (wydzierżawiającemu, użyczającemu czy też udostępniającemu) statusu podmiotu "urządzającego gry".
Jeżeli zatem organ wywodzi przymiot "urządzającego gry" z umowy (najmu, dzierżawy, innej), łączącej stronę z właścicielem urządzenia, na którym prowadzone są gry, to z treści tej umowy powinno jednoznacznie wynikać – niezależnie od tytułu nadanego umowie przez strony – że w istocie działalność w zakresie gier hazardowych będzie prowadził sam wynajmujący/wydzierżawiający/użyczający/udostępniający, albo że urządzanie gier – a więc ich organizowanie, w celu osiągnięcia przychodu z takiej działalności – będzie w istocie wspólnym przedsięwzięciem gospodarczym obu stron umowy. W rozpoznawanej sprawie zawarta przez skarżącego umowa najmu nie dawała podstaw do wyciągnięcia takich wniosków. Sama tylko okoliczność ustalenia czynszu najmu również nie przesądza, zdaniem Sądu, o wspólnym z właścicielem automatu urządzaniu gier hazardowych. Jakkolwiek bowiem niewątpliwie wynajmujący w takiej sytuacji czerpie pośrednio zysk z działalności najemcy, to bezpośrednim źródłem tego przychodu jest najem, a nie działalność w zakresie urządzania gier hazardowych. Trudno zatem tylko na tej podstawie przypisać wynajmującemu przymiot "urządzającego gry", jeśli jednocześnie nie wykazano po jego stronie aktywnych działań związanych z oferowaniem i organizowaniem gier hazardowych.
Przewidziane w tej umowie i jej załączniku dodatkowe zobowiązania skarżącego, takie jak obowiązek zapewnienia dostępu do urządzeń (art. 4 ust. 5), współpraca z podmiotem serwisującym (art. 8 ust. 1), czy przechowywanie kluczy do automatów (art. 8 ust. 2) nie pozwalają jeszcze podważyć charakteru umowy łączącej skarżącą z właścicielem, bowiem nie pozbawiają jej cech umowy najmu. I choć mogą one uzasadniać podejrzenie, że współpraca pomiędzy skarżącym, a właścicielem urządzeń w rzeczywistości wykraczała poza to, co wiąże się z najmem powierzchni i zapewnieniem najemcy warunków korzystania z lokalu dla celów jego działalności, to jednak tego rodzaju przypuszczenie wymaga przedstawienia dowodów, które kwestionowałyby treść pisemnej umowy między stronami i wskazywały na istnienie między nimi takiego porozumienia, które przewidywałoby rzeczywisty udział skarżącego w urządzaniu gier.
Na uwzględnienie nie zasługiwały również wnioski wyciągnięte z przesłuchania osób znajdujących się w lokalach skarżącego w czasie dokonanych kontroli.
Zważyć bowiem przede wszystkim należy, że w niniejszej sprawie kara pieniężna została nałożona na skarżącego z tytułu eksploatacji konkretnego urządzenia, oznaczonego symbolem: HOT SPOT nr HS0123, a ujawnionego podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 14 listopada 2014 r. w lokalu przy ul. [...] (por.k.17 akt administracyjnych). Jak wynika z protokołu owej kontroli osobą obecną wówczas w lokalu był wyłącznie D. D. – określony w tym dokumencie jako przedstawiciel firmy : [...] sp. z o.o. (por.k.17 i k.18 akt administracyjnych), który dodatkowo odmówił składania zeznań.
W takiej sytuacji organ nie dysponował bezpośrednim dowodem świadczącym, że skarżący osobiście lub też przez swoich pracowników brał jakikolwiek udział w urządzaniu gier na przedmiotowym automacie, znajdującym się w opisanym wyżej lokalu.
Zeznania pozostałych osób, a to P. N. jak i A. A. nie mogły stanowić wystarczających dowodów na potwierdzenie, że strona była urządzającym gry na automacie HOT SPOT nr HS0123, skoro świadkowie ci, a których organ uznał za faktycznych pracowników skarżącego, nie przebywali w czasie powyższej kontroli, tj. 14 listopada 2014 r. w lokalu przy ul. Bajana 2 (por. k.17, k.75 i k.106 akt administracyjnych .
Również z nazwy działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego ([...]) nie można było wywnioskować, że jej przedmiotem jest urządzanie gier na automatach hazardowych, czy też podejmowanie innego rodzaju aktywności w tym zakresie. Taka nazwa figuruje bowiem w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – jak oświadcza skarżący – co najmniej od 2011 r.
Pamiętać należy, że zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego wynikającymi z przepisów ordynacji podatkowej, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, a w efekcie wydający decyzję, powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 121 § 1 o.p.). Winien więc działać na podstawie przepisów prawa (art. 120 o.p.), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 121 § 2 o.p.) i w toku postępowania stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 122 o.p.), jak i wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 124 o.p.). Powinien też mieć na względzie, że zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami proceduralnymi.
Analiza zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wskazuje – zdaniem Sądu, że organ uchybił powołanym powyżej zasadom postępowania. Organ nie dysponował bowiem wystarczającymi dowodami dla uznania, że skarżący urządzał gry na opisanym wyżej automacie. Z jednej strony w aktach sprawy znajduje się umowa najmu, z której wynika, że rola strony skarżącej polega przede wszystkim na odpłatnym udostępnieniu innemu podmiotowi powierzchni skontrolowanego lokalu, który to najemca miał zamiar prowadzić w tym lokalu działalność gospodarczą polegającą na eksploatacji skontrolowanego urządzenia. Z drugiej strony pozostałe znajdujące się w aktach sprawy dowody, w szczególności zeznania świadków, w żaden sposób nie potwierdzają postawionej przez organ tezy.
W świetle wskazanych okoliczności faktycznych nie sposób zatem przyjąć, że skarżący był osobą urządzającą gry.
Przypomnieć należy, że ocena materiału dowodowego, dokonywana przez organ na podstawie art. 191 o.p. musi spełniać określone wymogi tj. być logiczna, zgodna z akceptowanymi zasadami rozumowania i doświadczeniem życiowym, a przede wszystkim dotyczyć kompletnego i prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego (a więc z zachowaniem obowiązków wynikających m.in. z art. 122, art. 180 i art. 187 o.p.) oraz uwzględniać łączne znaczenie wszystkich dowodów i okoliczności sprawy. W rozpoznawanej sprawie powyższe warunki nie zostały spełnione, a w konsekwencji jako nieuprawnione należy uznać stanowisko organu uznające skarżącego za podmiot urządzający gry oraz podlegający karze pieniężnej w trybie art. 89 ust.1 u.g.h.
W związku ze stwierdzonymi uchybieniami procesowymi organu za przedwczesne należało uznać odniesienie się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny ustalony przez organy i ocena dokonana w zaskarżonej decyzji są prawidłowe, można przejść do kontroli procesu stosowania prawa materialnego.
Z przedstawionych wyżej względów uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz decyzją ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy celne powinny wziąć pod uwagę rozważania zawarte w treści niniejszego uzasadnienia, co do prawidłowego rozumienia pojęcia "urządzający grę", następnie ocenić zgromadzone dowody w celu ustalenia, czy skarżący podejmował jakiejkolwiek aktywne działania związane z eksploatacją przedmiotowego automatu do gry, a pozwalające na przypisanie mu przymiotu podmiotu "urządzającego grę".
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania Sąd wydał na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. oraz w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800), uznając że zachodziły okoliczności uzasadniające miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika strony z uwagi na uwzględnienie części zgłoszonych zarzutów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło