III SA/Wr 974/16

WyrokWSA we Wrocławiu2017-01-05

Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Bogumiła Kalinowska, Małgorzata Malinowska-Grakowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić rejestracji pojazdu jako czterokołowca lekkiego kategorii L6e, powołując się na krajowe przepisy dotyczące masy własnej, podczas gdy pojazd spełnia wymogi określone w unijnym rozporządzeniu Nr 168/2013, które ma bezpośrednie zastosowanie?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, ponieważ organy administracji nie mogły pominąć lub odmówić zastosowania unijnego rozporządzenia Nr 168/2013, które ma bezpośrednie zastosowanie i pierwszeństwo przed krajowymi przepisami, jeśli pojazd spełnia jego wymogi. Organy nie zbadały tej kwestii, a także nie oceniły prawidłowo dowodu własności pojazdu na gruncie przepisów rozporządzenia wykonawczego.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wniosła o rejestrację pojazdu jako czterokołowca lekkiego kategorii L6e. Starosta odmówił rejestracji, powołując się na rozbieżności w masie własnej pojazdu i uznając, że diagnosta nie mógł zmienić tych parametrów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty, dodatkowo wskazując na brak udokumentowania tytułu własności pojazdu przez skarżącą. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niezastosowanie unijnego rozporządzenia Nr 168/2013.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Protokolant st. inspektor sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą A. K. od decyzji Starosty D. z dnia [...].03.2016r. nr [...] o odmowie rejestracji pojazdu marki [...], nr VIN [...] jako czterokołowiec lekki z kategorią homologacyjną L6e - działając na podstawie 73 ust.1 w zw. z art. 2 pkt 42c, art. 72 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz.1137 ze zm.) - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że wnioskiem z dnia [...].02.2016r. skarżąca wystąpiła do Starosty o rejestrację wymienionego pojazdu, dołączając dowód rejestracyjny cz.1 i 2 wraz z tłumaczeniem, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym, fakturę VAT z dnia [...].01.2016r., dowód zapłaty akcyzy w dniu [...].01.2016r., oświadczenie firmy "A" o braku tablic rejestracyjnych, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej "A W. D.", kartę pojazdu wraz z tłumaczeniem. Decyzją z dnia [...].02.2016 r. Starosta czasowo zarejestrował pojazd. Dokonując oceny przedłożonych do rejestracji dokumentów organ I instancji powziął wątpliwości w odniesieniu do parametrów technicznych pojazdu, albowiem w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym diagnosta ustalił masę własną na 350 kg, a dopuszczalną masę całkowitą na 550 kg, gdy w zagranicznym dowodzie rejestracyjnym ustalona masa własna wynosiła 420 kg, a dopuszczalna masa całkowita - 620 kg. W związku z powyższym Starosta zwrócił się do Transportowego Dozoru Technicznego z zapytaniem, czy uprawniony diagnosta prawidłowo ustalił parametry techniczne pojazdu w załączonym do wniosku zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu. Zapytanie brzmiało czy możliwa jest zmiana parametrów technicznych w/w pojazdu na następujące dane techniczne: - maksymalna masa całkowita (F1) 620 kg, - dopuszczalna masa całkowita (F2) 550 kg, - masa własna (G) 350 kg, - dopuszczalna ładowność 200 kg, z jednoczesnym zaliczeniem pojazdu do kategorii homologacyjnej L6e. Z odpowiedzi otrzymanej drogą elektroniczną wynikało, że diagnosta nie może zmieniać dopuszczalnej masy całkowitej w oparciu o dokumenty, które są załączone do wniosku o rejestrację. Dopuszczalna masa całkowita jest parametrem pojazdu, który ustalony jest przez producenta na etapie jego produkcji. W opinii TDT zasadnym jest przyjąć dane, które znajdują się w zagranicznym dowodzie rejestracyjnym. Starosta D. podzielił pogląd TDT. Organ I instancji stwierdził, że ustalając masę własną pojazdu w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym diagnosta posiłkował się zagraniczną kartą pojazdu (adnotacja w uwagach zaświadczenia), w której masa własna pojazdu bez kierowcy i płynów eksploatacyjnych ustalona została na 350 kg, a masa pojazdu z kierowcą i płynami eksploatacyjnymi na 495 kg. Natomiast w zagranicznym dowodzie rejestracyjnym w pkt G (oznaczenie masy własnej) wpisana jest wartość 420 kg. Zgodnie z art. 2 pkt. 53 ustawy Prawo o ruchu drogowym masa własna to masa pojazdu z jego normalnym wyposażeniem, paliwem, olejami, smarami i cieczami w ilościach nominalnych, bez kierującego (ta sama definicja znajduje się w § 11 ust. 2 pkt. 9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 września 2003 w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach; Dz. U. z 2014 r. poz 1727 ze zmianami). Zdaniem organu I instancji, z trzech podanych wartości tylko masa własna określona w [...] dowodzie rejestracyjnym odpowiada definicji masy własnej. Z tej przyczyny masa własna określona w dokumencie identyfikacyjnym pojazdu nie może być brana pod uwagę podczas rejestracji pojazdu. W ocenie organu I instancji - biorąc pod uwagę, że definicja czterokołowca lekkiego w art. 2 pkt 42c ustawy Prawo o ruchu drogowym ogranicza masę własną do 350 kg, nie ma podstaw do zarejestrowania przedmiotowego pojazdu z podaną masą własną 420 kg jako czterokołowiec lekki kategorii L6e. Ponadto organ I instancji powołał się na § 3 ust. 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, gdzie dopuszczalna ładowność dla czterokołowca lekkiego została ograniczona do 200 kg. Przepis art. 2 pkt 56 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że dopuszczalna ładowność to największa masa ładunku i osób, jaką może przewozić pojazd, która stanowi różnicę dopuszczalnej masy całkowitej i masy własnej pojazdu. W tym przypadku masa własna to 420 kg dopuszczalna masa całkowita to 620 kg., więc warunek dotyczący ładowności, przy podanych parametrach, w ocenie organu I instancji został spełniony. Zdaniem organu I instancji, uprawniony diagnosta obniżając masę własną, dla spełnienia tego warunku, był zmuszony obniżyć również dopuszczalną masę całkowitą. W ocenie organu I instancji, przepisy prawa nie zezwalają na zmianę przez diagnostę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Zmiana parametru technicznego pojazdu jakim jest dopuszczalna masa całkowita pojazdu jest możliwa jedynie na warunkach określonych w § 14 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów z dnia 22 lipca 2002 r. (Dz. U. z 2014 r. nr 1522 ze zmianami), który stanowi, że w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, do wniosku dołącza się: 1. dowód rejestracyjny pojazdu; 2.oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznym. Na zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym nie ma informacji o uzyskaniu oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta o możliwości zmiany mas i nacisków. Dokument taki nie został również dołączony do wniosku o rejestrację. Uznać zatem należy, że dopuszczalna masa całkowita została zmieniona z naruszeniem przywołanego przepisu. Organ zauważył również, że uprawniony diagnosta ustalił dopuszczalne naciski osi takie same jak organ [...], czyli 3,43 kN oraz 3,63 kN. Mając na uwadze, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu, to suma nacisków uznać trzeba, że dopuszczalna masa całkowita nie może być zmieniona bez zmiany nacisków osi i odwrotnie. Fakt ten utwierdził organ w przekonaniu, że dopuszczalna masa całkowita została samowolnie ustalona przez diagnostę. W ocenie organu I instancji, konfiguracja techniczna typu pojazdu określona jest jednym możliwym zestawem wartości i są to w tym przypadku wartości określone w dostarczonym świadectwie homologacji, a do jednej konfiguracji można przypisać tylko jedną dopuszczalną masę całkowitą do celów rejestracji określoną przez jeden zbiór możliwych wartości określonych w świadectwie homologacji. Dalej relacjonując przebieg postępowania podano, że w dniu [...].03.2016 r. Starosta D. zwrócił się do przedstawiciela producenta pojazdu firmy "B" o potwierdzenie dopuszczalnej masy całkowitej jaka powinna być wpisana podczas rejestracji. Do dnia wydania niniejszej decyzji nie została udzielona odpowiedź na to zapytanie. Organ I instancji ponadto stwierdził, że zgodnie z obowiązującym od dnia 01.01.2016 r. rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.01.2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu lub trzykołowych oraz czterokołowców nastąpiło ujednolicenie przepisów unijnych w zakresie dopuszczenia do ruchu i rejestracji takich pojazdów. Jednakże w opinii organu, dopiero przeniesienie z tego rozporządzenia definicji czterokołowca lekkiego kategorii L6e, która stanowi, że jest to pojazd, posiadający cztery koła i napęd zgodnie z art. 4 ust. 3 o maksymalnej prędkości konstrukcyjnej pojazdu do 45 km/h oraz masie w stanie gotowym do jazdy do 425 kg oraz pojemności silnika do 50 cm w przypadku silnika PI lub pojemności silnika do 500 cm, jeśli silnik Cl jest częścią konfiguracji napędu pojazdu oraz maksymalnie dwa miejsca siedzące, w tym miejsce siedzące dla kierującego pojazdem, do polskiego systemu prawnego, da możliwość rejestrowania czterokołowców lekkich o wyższej masie własnej. Zdaniem organu I instancji, warunkiem rejestracji jest złożenie w tym wypadku przez właściciela pojazdu wniosku o rejestracji pojazdu wraz z oryginałem zaświadczenia potwierdzającego wykonanie okresowego badania technicznego oraz oryginałem dokumentu identyfikacyjnego pojazdu. Oczywistą rzeczą jest, że oba te dokumenty muszą być oryginalne w sensie materialnym (a nie tylko formalnym), tj, zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Organ uznał, że przedłożone dokumenty zawierają nieprawdziwe (wpisane bez żadnej podstawy) dane w zakresie mas, nacisków i ładowności pojazdu dlatego stwierdzić trzeba, że dokumenty te są wadliwe (nie spełniają warunków prawdziwości, oryginalności). Na uzasadnienie swojego stanowiska przywołał wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r. II SA 1215/98, LEX nr 41 313, z którego wynika, że skoro przepisy prawa materialnego wymagają, aby w dowodzie rejestracyjnym, również ze względu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, określony był precyzyjnie rodzaj zarejestrowanego pojazdu, to nie można przyjąć, że tego rodzaju dane mogą być określone w sposób wymagający wykładni lub interpretacji treści tego wpisu ewentualnie też domniemywanie rodzaju tego pojazdu z uwagi na niedokładne określenie, np. przez organy kontrolujące ruch drogowy lub też inne organy w zakresie stosowania innych przepisów prawa, np. podatkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kolegium w pełni podzieliło dokonaną przez organ I instancji ocenę prawną przedłożonych do wniosku o rejestrację dokumentów. Jednocześnie Kolegium wskazało, że z dowodu rejestracyjnego cz.ll wynika, że właścicielem pojazdu wpisanym do dowodu rejestracyjnego był P. H. oraz, że pojazd został wyrejestrowany w dniu [...].09.2015 r. Tymczasem do wniosku o rejestrację pojazdu wnioskodawczyni dołączyła jedynie dowód nabycia pojazdu w Polsce od firmy "A" bez udokumentowania tytułu własności tej firmy to pojazdu, w postaci umowy kupna pojazdu od osoby wpisanej do dowodu rejestracyjnego. Okoliczność ta stanowi również podstawę do odmowy rejestracji pojazdu z uwagi na treść art. 72 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu własności. W tym przypadku dowodem własności wymaganym do rejestracji pojazdu jest dowód nabycia pojazdu od osoby będącej wpisaną do dowodu rejestracyjnego, a nie tylko dowód postaci nabycia pojazdu w Polsce. W skardze na opisaną decyzję, domagając się jej uchylenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania, zarzucono mające wpływ na treść decyzji : 1.Naruszenie art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo braku podstaw ku podjęciu takiego rozstrzygnięcia; 2.Naruszenie artykułów 7, 77 i 107 w związku z art. 140 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia istoty sporu, pominięcie podniesionych w odwołaniu zarzutów i nie odniesienie się w zaskarżonej decyzji do ich treści, a także nie rozpatrzenie dowodów zgłoszonych przez strony postępowania w trakcie postępowania odwoławczego; 3.Błąd w ustaleniach faktycznych organu odwoławczego poprzez przyjęcie, wbrew dokumentom, że skarżąca nie dysponowała prawem własności pojazdu. Na poparcie skargi, uzasadniając zarzuty, stwierdzono, że organ I instancji rozstrzygając sprawę nie wziął pod uwagę obowiązującego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 168/2013 obowiązującego w dacie podjęcia rozstrzygnięcia, choć jak przyznał organ - miał wiedzę co do istnienia przepisów regulujących kwestie rejestracji wskazanego pojazdu w sposób odmienny od przepisów zastosowanych przez Starostę. Podstawą odwołania był zatem zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie. Nadto w trakcie postępowania odwoławczego skarżąca uzyskała dodatkowy materiał dowodowy w postaci w postaci stanowiska Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa z dnia 12 kwietnia 2015 roku, które potwierdza zarzuty skarżącej. Również organ I instancji po wydaniu decyzji wskazał na uzyskanie informacji uzyskanej od Polskiej Stacji Kontroli Pojazdów. Tymczasem organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się merytorycznie do treści zarzutów odwołania. Nie wskazał, czy Starosta postąpił prawidłowo stosując przepisy rozporządzenia, które regulują kwestię rejestracji odmiennie niż w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady. Z treści uzasadnienia nie wynika jakie okoliczności wziął pod uwagę organ odwoławczy. W ocenie skarżącej nie spełnia kryterium należytego uzasadnienia decyzji stwierdzenie, że SKO podziela argumenty Starosty. Zamiast odniesienia się do kwestii podniesionych zarzutów organ odwoławczy wywiódł, ze skarżąca nie dysponowała prawem do pojazdu, co w świetle ustaleń organu I instancji jest jaskrawie wadliwe. Starosta wydając sporną decyzję opierał się bowiem na dowodach z dokumentów wymienionych w decyzji, z których wynika, ze skarżąca okazała fakturę zakupu samochodu od importera prowadzącego działalność gospodarczą w tym zakresie. Tym samym w ocenie skarżącej, SKO nie rozstrzygnęło istoty problemu, co uzasadnia stawiany zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym zasadniczy wpływ na treść wydanego orzeczenia. W odpowiedzi organ drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżenia jest ostateczna decyzja odmawiająca stronie skarżącej rejestracji opisanego na wstępie pojazdu jako czterokołowca lekkiego z kategorią homologacyjną L6e. Podstawą materialnoprawną decyzji są przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz.1137 ze zmianami; dalej przywoływana w skrócie jako "p.r.d."). Zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Według zaś art. 72 ust. 1 p.r.d., rejestracji dokonuje się na podstawie: "1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5; 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana; 3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane; 4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego; 5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy; 6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy; (...)". Do złożonego wniosku strona skarżąca załączyła dowód rejestracyjny wraz z tłumaczeniem, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym, fakturę VAT, dowód zapłaty akcyzy, oświadczenie firmy, od której nabyła pojazd o braku tablic rejestracyjnych, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej firmy zbywcy pojazdu na rzecz skarżącej, kartę pojazdu wraz z tłumaczeniem. Rzeczą organu było w pierwszym rzędzie ustalenie, czy skarżąca przedstawiła dokumenty wymagane normą zacytowanego przepisu p.r.d. oraz według odpowiednich przepisów rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, wydanego na mocy delegacji ustawowej z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit.a) p.r.d., to znaczy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2014 r., poz. 1522 ze zm.). W niniejszej sprawie orzekające organy odmówiły rejestracji przedmiotowego pojazdu zgodnie z treścią wniosku skarżącej o rejestrację pojazdu. Motywy decyzji pierwszej instancji zaakceptowane przez organ odwoławczy nie są jasne, wszakże zdaje się z nich wynikać, iż zasadniczą przesłanką odmowy było uznanie, iż przedmiotowy pojazd nie spełnia parametrów technicznych uznawanych aktem krajowym, to jest powołaną ustawą Prawo o ruchu drogowym – wymaganych dla przyjęcia, iż wnioskowany pojazd może być zarejestrowany jako czterokołowiec lekki kategorii homologacyjnej L6e. Organy uznały, że w przedłożonym przez skarżącą dokumencie w postaci zaświadczenia diagnosty o przeprowadzonym badaniu technicznym bez podstawy prawnej dokonano zmiany parametrów technicznych w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej przyjmując masę własną na 350 kg, tymczasem dopuszczalna masa całkowita jest parametrem pojazdu, który ustalony jest przez producenta na etapie jego produkcji. Zasadne zatem w ocenie organu pierwszej instancji było przyjęcie danych znajdujących się w zagranicznym dowodzie rejestracyjnym, a te wskazują na 420 kg masy własnej. Należy zauważyć, że definicję legalną czterokołowca lekkiego ustawodawca krajowy zawarł w art. 2 pkt 42c p.r.d. i według niej jest to czterokołowiec, którego masa własna nie przekracza 350 kg i konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h. Definicja ta odbiega w takim ujęciu od uregulowania prawa europejskiego, albowiem dopuszcza ono wyższą wartość masy pojazdu, gdyż według art. 3 pkt 70) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców (Dz.U. UE. L. 2013.60.52 ) – "czterokołowiec" oznacza pojazd czterokołowy spełniający kryteria klasyfikacji dla pojazdów kategorii L6e lub L7e, natomiast w załączniku I do tego rozporządzenia określając wspólne kryteria klasyfikacji dla kategorii L6e ustalono między innymi, że pojazd ten posiada następujące cechy: "4) cztery koła i napęd zgodnie z art. 4 ust. 3 oraz 5) maksymalna prędkość konstrukcyjna pojazdu ≤ 45 km/h oraz 6) masa w stanie gotowym do jazdy ≤ 425 kg oraz 7) pojemność silnika ≤ 50 cm3 w przypadku silnika PI lub pojemność silnika ≤ 500 cm3, jeśli silnik CI jest częścią konfiguracji napędu pojazdu (...)". Z kolei określenie masy pojazdu w stanie gotowym do jazdy na gruncie komentowanego aktu prawa unijnego została zawarta w art. 5. W świetle zaś art. 6 ust. 3 powołanego rozporządzenia unijnego postanowiono: "Państwa członkowskie nie zakazują, nie ograniczają ani nie utrudniają wprowadzania do obrotu, rejestracji ani dopuszczenia pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych z powodów dotyczących aspektów ich budowy i funkcjonowania objętych zakresem niniejszego rozporządzenia, jeśli spełniają one jego wymogi". Zgodnie z art. 82 ust. 2 niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2016 r., wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Generalnie ujmując, trzeba zatem uznać, że jeśli dany pojazd zagraniczny spełnia wymogi przewidziane dla czterokołowca lekkiego kategorii L6E w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. to inny zakres przedmiotowy definicji zawartej w ustawie Prawo o ruchu drogowym nie może być przeszkodą prawną do jego rejestracji w kraju. Tymczasem organ pierwszej instancji wskazał, zaś organ odwoławczy zaakceptował, że zachodzi brak podstaw prawnych do rejestracji, ponieważ nie doszło do przeniesienia z tego rozporządzenia definicji czterokołowca lekkiego kategorii L6e do polskiego systemu prawnego. Takie stwierdzenie jest obarczone błędem albowiem rozporządzenia prawa unijnego nie wymagają wdrożenia do krajowego porządku prawnego państwa członkowskiego, stosuje się je bezpośrednio. Stosownie bowiem do art. 288 akapit 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz.UE.C nr 83 z 30 marca 2010 r.), rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Zasada bezpośredniego stosowania prawa unijnego (wspólnotowego) wynikająca expressis verbis z tego przepisu wyprowadzona jest też, w drodze wykładni, z art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wywodzi się nie tylko zasadę bezpośredniego stosowania rozporządzeń unijnych, ale też zasadę pierwszeństwa tych rozporządzeń w wypadku kolizji z ustawami krajowymi. W polskim porządku prawnym przyjęto regułę, że w przypadku rozbieżności pomiędzy przepisami prawa krajowego, a prawem unijnym, jeżeli tej rozbieżności nie da się usunąć w drodze wykładni, to zastosowanie ma zasada pierwszeństwa prawa unijnego i to niezależnie od rangi porównywanych norm. W doktrynie podkreśla się, że "jeżeli po stronie prawa EU mamy do czynienia z normą prawa pochodnego, to kolizją z normami prawa krajowego rządzić będzie art. 91 ust. 3 Konstytucji ustanawiający pierwszeństwo wobec prawa stanowionego przez organizację międzynarodową w zakresie, w jakim to wynika z umowy konstytuującej tę organizację, więc w tym wypadku z traktatów założycielskich" (L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2005, s 460). Bezpośrednie obowiązywanie prawa wspólnotowego oznacza, że jego normy od dnia wejścia w życie stają się automatycznie częścią porządku prawnego w państwach członkowskich obok norm prawa krajowego, bez potrzeby ich inkorporacji (sprawa C-26/62 NV Algemene Transport - en Expeditie Onderneming van Gend & Loos przeciwko Nederlandse administratie der belastingen, ECR 1963, s. 1). W przypadku rozporządzeń unijnych zasadą jest, iż rozporządzenie nie wymaga wewnątrzpaństwowego aktu transformacji, ani ogłoszenia zgodnego z przepisami prawa krajowego. Za istotę bezpośredniego stosowania rozporządzeń unijnych uważa się więc to, że podstawą prawną załatwienia (rozstrzygnięcia) sprawy zawisłej przed organem (sądem, organem administracji publicznej) państwa członkowskiego jest przepis rozporządzenia UE, a nie przepis prawa krajowego. Stanowisko takie potwierdził Trybunał Sprawiedliwości w sprawie C-106/77 Amministrazione delie Finanze dello Stato przeciwko Simmenthal SpA., stwierdzając, że "zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego, relacja pomiędzy postanowieniami Traktatu oraz bezpośrednio stosowanymi przepisami wydawanymi przez instytucje z jednej strony, a prawem krajowym państw członkowskich z drugiej jest taka, że z dniem wejścia w życie tych postanowień i przepisów nie tylko automatycznie nie stosuje się sprzecznych z nimi przepisów prawa krajowego, ale także – w stopniu, w jakim tworzą one integralną część porządku prawnego obowiązującego na terytorium każdego państwa członkowskiego – wyklucza się możliwość przyjęcia przez ustawodawcę krajowego przepisów, które byłyby sprzeczne z prawem wspólnotowym". Trybunał Sprawiedliwości uznał, iż "rozporządzenie, ze względu na jego szczególny charakter oraz miejsce w systemie źródeł prawa wspólnotowego, jest bezpośrednio skuteczne ze skutkiem natychmiastowym i przyznaje podmiotom indywidualnym prawa, które sądy krajowe mają obowiązek chronić" (wyrok z 14 grudnia 1971 r. w sprawie C-43/71, Politi s.a.s. przeciwko Ministero delle Finanze della Repubblica Italiana, ECR 1971, s. 1039; wyrok z 10 października 1973 r. w sprawie C-34/73, Fratelli Variola S.p.A. przeciwko Amministrazione italiana delle Finanze, ECR 1973, s. 981, wyrok z 26 lutego 1976 r. w sprawie C-65/75, Riccardo Tasca, ECR 1976, s. 291). Odmienne wobec tego zapatrywanie, jakie wyrażono w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji i które, wydaje się, zaaprobował organ odwoławczy, stanowi naruszenie prawa materialnego. Organy nie mogły wprost pominąć lub odmówić zastosowania uregulowań zawartych w powołanym Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 168/2013 bez zbadania, czy rzeczony pojazd strony skarżącej spełnia przesłanki określone w tym akcie prawa. Tymczasem nie poczyniono w tej materii żadnych ustaleń, a jak trafnie podniesiono w skardze – organ drugiej instancji w ogóle się nie odniósł merytorycznie do tej problematyki, pomimo że stanowiła ona zasadniczy zarzut odwołania. Organ drugiej instancji z naruszeniem reguł procesowych nie dokonał w istocie samodzielnego ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, nie zawarł samodzielnych rozważań. Ponadto, w kwestii podważenia dowodu własności pojazdu przedstawionego przez skarżącą Kolegium nie odniosło swych ustaleń faktycznych do treści § 4 powołanego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Zgodnie z tym przepisem: "1. Dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży; 2) umowa zamiany; 3) umowa darowizny; 4) umowa o dożywocie; 5) faktura VAT potwierdzająca nabycie pojazdu; 6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. 2. W przypadku gdy dane odnoszące się do zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności pojazdu dołączonym do wniosku o rejestrację są niezgodne z danymi właściciela zawartymi w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu, jeżeli była wydana, jako dowód własności wymagany do rejestracji rozumie się wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu. 2a. Jeżeli zbywcą pojazdu, o którym mowa w ust. 2, jest przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie obrotu pojazdami, jako dowód własności potwierdzający nabycie prawa własności przez tego zbywcę dopuszcza się uwierzytelnioną notarialnie kopię tego dowodu. 2b. W kopii dowodu własności, o której mowa w ust. 2a, informacja o cenie pojazdu może być przekreślona w sposób uniemożliwiający jej odczytanie. 3. Przepisów ust. 2 i 2a nie stosuje się do pojazdów sprowadzonych z zagranicy, o których mowa w § 3 ust. 1, w przypadku gdy: 1) przeniesienie prawa własności pojazdu nastąpiło za granicą; 2) zbywcą pojazdu zgłoszonego do pierwszej rejestracji jest przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie obrotu pojazdami, który sprowadził ten pojazd z zagranicy." Skoro strona skarżąca przedstawiła na poparcie swego twierdzenia o nabyciu prawa własności pojazdu fakturę VAT, to rzeczą organu było ustalenie, czy zachodzą lub nie, przesłanki na gruncie zacytowanego przepisu do odmowy uznania tego dowodu za wystarczający, zwłaszcza w kontekście brzmienia § 4 ust. 3 rozporządzenia. Kolegium wszakże nie dokonało na tym tle żadnej oceny, nie wypowiedziało się nawet w odpowiedzi na skargę. W toku obu instancji nie ustosunkowano się również należycie do przedłożonych przez skarżącą zagranicznych dokumentów, w których rodzaj spornego pojazdu został oznaczony. W tej sytuacji wypada podzielić przekonanie strony skarżącej, że decyzja organu drugiej instancji nie została podjęta po wszechstronnym ustaleniu i rozważeniu okoliczności faktycznych mających znaczenie prawotwórcze w sprawie, czym naruszono normę art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i nie spełnia ona wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie sporządzenia prawidłowego w warstwie faktycznej oraz prawnej uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. W świetle ostatniego z wymienionych przepisu - uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W konsekwencji trzeba uznać, że wydana decyzja podważa zasadę zaufania do organów władzy publicznej wyrażoną w art. 8, a także nie realizuje zasady przekonywania sformułowanej w art. 11 k.p.a. Naruszenie zarówno reguł postępowania wynikających ze wskazanych przepisów, jak i prawa materialnego, które mogło mieć zdaniem Sądu wpływ na wynik sprawy, skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na przepisie art. 200 w związku z art. 205 § 2 przywołanej ustawy. W ponownym postępowaniu, ustalając, czy zostały spełnione warunki formalnoprawne oraz materialnoprawne do zarejestrowania spornego pojazdu zgodnie z wnioskiem, organ obowiązany będzie wyeliminować stwierdzone uchybienia oraz uwzględnić uwagi Sądu odnośnie wymogu dokonania oceny całości materiału dowodowego w świetle podanych norm prawa krajowego i unijnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło