III SA/Wr 99/25
WyrokWSA we Wrocławiu2026-03-04
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Kamila Paszowska-Wojnar, Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wyrażenia zgody na udostępnienie środków finansowych, które mają posłużyć do podziału majątku spółki w likwidacji między wspólników, jest zgodna z prawem, gdy wnioskodawca jest wpisany na listę sankcyjną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wyrażenia zgody na udostępnienie środków finansowych na podział majątku spółki w likwidacji jest zasadna, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że środki te są niezbędne do zaspokojenia jego podstawowych potrzeb ani że są przeznaczone na pokrycie opłat związanych z przechowywaniem zamrożonych aktywów. Samo zwiększenie stanu zamrożonego rachunku bankowego nie jest celem zamrożenia środków i nie może stanowić podstawy do odstąpienia od sankcji.Stan faktyczny
Strona skarżąca, wpisana na listę sankcyjną, wniosła o zgodę na udostępnienie 300 000 zł z rachunku likwidowanej spółki, której jest wspólnikiem, na jej rachunek bankowy w celu wykonania planu podziału majątku spółki. Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego odmówił zgody, uznając, że środki te nie są niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb strony ani nie służą pokryciu kosztów przechowywania aktywów. Strona skarżąca wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów rozporządzenia nr 269/2014.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 2025 r., nr 458000-CWZ.4227.27.2024.19 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na udostępnienie środków finansowych oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi A. B. (dalej: strona, strona skarżąca, skarżący wnioskodawca) jest decyzja Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (dalej: NDUCS, organ) z dnia 15 stycznia 2025 r. (nr 458000-CWZ.4227.27.2024.19), którą organ odmówił stronie udostępnienia środków finansowych w kwocie 300 000 zł poprzez dokonanie przez likwidatora spółki P. z o.o. w likwidacji (dalej: spółka), transakcji z rachunków tej spółki w X. Bank S.A. na rachunek strony prowadzony przez Y. Bank S.A.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 104 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 143a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r., poz. 615 ze zm., dalej: ustawa o KAS), art. 4 ust. 1 lit. a) i c) rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz. Urz. UE L 78.6 z 17.03.2014, ze zm., dalej: rozporządzenie nr 269/2014), art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. z 2024 r., poz. 507, dalej: ustawa sankcyjna), § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 listopada 2022 r. w sprawie upoważnienia Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu do wykonywania niektórych zadań w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę (Dz. U. z 2022 r. poz. 2307).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 1 lipca 2024 r. do NDUCS, wpłynął wniosek strony o wyrażenie zgody na udostępnienie środków finansowych w kwocie 300 000 zł poprzez dokonanie przez likwidatora spółki, transakcji z rachunków tej spółki w X. Bank S.A. na rachunek strony prowadzony przez Y. Bank S.A.
W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że jest wspólnikiem spółki, w której przysługuje jej 100 udziałów. Zawiadomiono, że w dniu 3 marca 2024 r. likwidator tej spółki sporządził plan podziału funduszów spółki wynoszących 600 000 zł, z której to sumy kwota 300 000 zł ma przypaść na rzecz strony. Strona poinformowała, że po wykonaniu planu podziału, tj. po zbyciu majątku spółki i podziale pozostałych funduszy pomiędzy wspólnikami, likwidator uprawniony będzie do sporządzenia sprawozdania likwidacyjnego i wystąpienia do właściwego sądu o wykreślenie spółki z rejestru przedsiębiorców. Zaznaczono, że storna została wpisana na listę sankcyjną na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i został wobec niej ustanowiony zakaz udostępniania środków finansowych oraz zasobów gospodarczych, co powoduje, że X. Bank S.A. odmawia realizacji planu podziału sporządzonego przez likwidatora spółki i przekazania środków pozostałych na rachunkach spółki wspólnikom, z tym kwoty 300 000 zł na jego rzecz. Powyższe z kolei uniemożliwia dalsze przeprowadzenie procesu likwidacji spółki oraz generuje dodatkowe koszty związane z koniecznością ponoszenia wydatków na utrzymanie spółki, która nie prowadzi działalności gospodarczej. Strona wskazywała także, że uzyskanie zgody na udostępnienie środków finansowych umożliwi dokonanie przez likwidatora faktycznego podziału majątku spółki, a w konsekwencji sporządzenie ostatecznego sprawozdania likwidacyjnego i dokonanie rozwiązania spółki. Strona poinformowała, że bank odmawia wypłaty środków na jej rachunek bankowy, który jest objęty zamrożeniem, a więc nie istnieje ryzyko nieuprawnionego udostępnienia środków finansowych wnioskodawcy. W odpowiedzi na wezwanie organu do uzupełnienia wniosku strona podała, że wielokrotnie zwracała się do organu z wnioskiem o zwolnienie środków finansowych na zaspokojenie podstawowych potrzeb oraz środków na utrzymanie swoje i swojej najbliższej rodzinny, i wskazała, że organ wydał już szereg decyzji zezwalających na zwolnienie zamrożonych środków na pokrycie wydatków z tytułu wymienionych zobowiązań. Wobec tego strona wskazała, że decyzja o wyrażeniu zgody na udostępnienie jej przedmiotowych środków finansowych w kwocie 300 000 zł spowoduje, że uzyska ona środki na zamrożonym rachunku, które po wydaniu kolejnych decyzji o wyrażeniu zgody na zwolnienie zamrożonych środków finansowych będą służyć, zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014, do zaspokojenia podstawowych potrzeb wnioskodawcy oraz członków jego rodziny.
NDUCS, po rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną decyzją odmówił wyrażenia zgody na udostępnienie wnioskowanych środków finansowych.
Odnosząc się do przesłanek dokonania udostępnienia z art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014, organ zauważył, że udostępnienie środków lub zasobów jest możliwe z uwagi na niezbędność do zaspokojenia podstawowych potrzeb osób fizycznych lub prawnych, w tym opłat za żywność, z tytułu najmu lub kredytu hipotecznego, za leki i leczenie, podatków, składek ubezpieczeniowych oraz opłat za usługi użyteczności publicznej. Wskazał, że podstawowe potrzeby osoby prawnej jak i osób fizycznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014 należy rozumieć – na co wskazują przykłady podstawowych potrzeb wymienione w powyższym artykule przez ustawodawcę – jako zdarzenia niezbędne do funkcjonowania czy też przetrwania osoby prawnej. Z kolei zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 269/2014, zgoda na udostępnienie określonych środków finansowych jest możliwa po ustaleniu, że są one przeznaczone wyłącznie na pokrycie opłat i należności za usługi polegające na zwykłym przechowywaniu lub utrzymywaniu zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych.
W nawiązaniu do argumentacji strony organ wskazał, iż do ewentualnego udostępnienia wnioskowanych środków w postaci kwoty należnej w związku z dokonaniem podziału majątku spółki, nie może mieć zastosowania przepis art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 269/2014, gdyż dotyczy on innego stanu faktycznego, a strona we wniosku nie wskazuje żadnych wydatków, które miałyby dotyczyć finansowania usług, o których mowa jest w tym przepisie. Organ stwierdził następnie, ze wnioskodawca opisał we wniosku okoliczności, które mają dowodzić tego, że przedmiotowe zasilenie wypełnia przesłanki określone w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014. Organ nie zgodził się z oceną strony w tym zakresie i stwierdził, że kryteriów określonych w powyższym przepisie nie spełniają okoliczności leżące po stronie spółki, takie jak konieczność ponoszenia przez spółkę kosztów, brak możliwości rozliczenia spółki z udziałowcami, brak możliwości zakończenia procesu likwidacji. Są to okoliczności dotyczące odrębnego podmiotu i nie posiadają bezpośredniego, a nawet pośredniego związku z koniecznością zaspokajania potrzeb bytowych strony. Zdaniem organu wnioskowane zasilenie rachunku bankowego strony nie będzie służyć bezpośrednio sfinansowaniu wydatków, a spowoduje jedynie zwiększenie wartości środków znajdujących się na rachunku. Organ dodał, że środki te w przyszłości mogłyby służyć sfinansowaniu wydatków, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia ale przesłanek z tego przepisu nie spełnia samo zasilenie rachunku strony, skutkujące wyłącznie zwiększeniem stanu tego rachunku co samo w sobie jest sprzeczne z celem zamrożenia i przesłankami odstąpienia od niego. W ocenie organu samo oczekiwanie na przysporzenie nie zaspokaja żadnych podstawowych i uzasadnionych potrzeb. Organ wskazał również, na toczące się postępowania z wniosku strony o zwolnienie zamrożonych środków finansowych, w których to postepowaniach konieczność odmrożenia środków na finansowanie przywołanych przez stronę wydatków egzystencjalnych zostanie oceniona i rozstrzygnięta inną decyzją. Skoro niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie udostępnienia środków finansowych, to dopiero w kolejnym postępowaniu można byłoby poddać ocenie zasadność zwolnienia zamrożonych środków z przeznaczeniem na finansowanie niezbędnych, podstawowych wydatków.
W skardze do sądu administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 4 ust. 1 lit. c) i d) rozporządzenia nr 269/2014, poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że, że brak jest podstaw do udzielenia zezwolenia na przeniesienie środków finansowych poprzez dokonanie przez likwidatora spółki przelewów z jej rachunków bankowych na rachunek strony, gdzie środki w dalszym ciągu pozostaną zamrożone, w sytuacji, w której wykonanie przelewu umożliwi zakończenie procesu likwidacji spółki będącej współwłasnością wnioskodawcy, zapobiegnie powstawaniu dalszych kosztów utrzymania spółki oraz pozwoli zachować wysokość posiadanych przez wnioskodawcę środków, co skutkowało nieuzasadnioną zdaniem strony odmową zezwolenia na wykonanie przeniesienia środków, podczas, gdy przepisy art.4 ust. 1 lit c) i d) oraz art. 7 ust. 1 i 2 stanowią taką podstawę prawną.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację wyrażoną na etapie postępowania administracyjnego. Strona dodała, że nie zgadza się z oceną organu, iż zasilenie jej rachunku bankowego miałoby być sprzeczne z celem zamrożenia, ponieważ żaden przepis tego nie zabrania, a ponadto wykonanie zasilenia pozwoli ograniczyć przyszłe koszty i utrzymać nieuszczuplone zasoby wnioskodawcy. Zdaniem strony celem stosowanych środków ograniczających wobec osób wpisanych na listę sankcyjną nie jest doprowadzenie do utraty zamrożonych środków, czy dążenie do generowania dodatkowych zobowiązań. Strona podniosła również, że mienie przypadające jej z tytułu podziału majątku spółki podlega ochronie, co organ winien wziąć pod uwagę. Zaznaczono, że zadaniem organu jest ocena przedłożonych dowodów pod kątem istnienia wskazanych przesłanek, w tym ocena ich zupełności i rzetelności w celu ustalenia, czy istnieje prawny obowiązek udostępnienia zamrożonych środków finansowych, w tym rozważenie ryzyka obejścia (co w niniejszej sprawie nie zostało stwierdzone). Końcowo strona podkreśliła, że w niniejszej sprawie organ nie działa w ramach uznania administracyjnego, lecz jest zobowiązany wykonywać swoje kompetencje z poszanowaniem praw podstawowych mających źródło w Karcie Praw Podstawowych Unii.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja NDUCS w sprawie odmowy - na podstawie art. 4 ust. 1 lit. a) i c) rozporządzenia nr 269/2014 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy sankcyjnej i art. 143a ust. 2 pkt 2 ustawy o KAS – udostępnienia środków finansowych poprzez dokonanie przez likwidatora spółki znajdującej się w likwidacji, w której skarżący posiada udziały, transakcji z rachunków tej spółki na rachunek bankowy skarżącego celem wykonania planu podziału funduszów spółki i doprowadzenia do jej wykreślenia z rejestru.
Będące podstawą zamrożenia środków strony skarżącej i działań podjętych w rozpoznawanej sprawie, rozporządzenie nr 269/2014 w preambule stanowi m.in., że szefowie państw lub rządów państw członkowskich Unii stanowczo potępili niesprowokowane pogwałcenie przez Federację Rosyjską suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy i wezwali Federację Rosyjską do natychmiastowego wycofania swoich sił zbrojnych do miejsc ich stałego stacjonowania zgodnie ze stosownymi umowami. Szefowie państw i rządów podkreślili, że rozwiązanie kryzysu należy znaleźć w drodze negocjacji między rządami Ukrainy i Federacji Rosyjskiej, w tym przy wykorzystaniu ewentualnych mechanizmów wielostronnych, oraz że przy braku rezultatów w bliskim terminie Unia postanowi o dodatkowych środkach, takich jak zakaz podróżowania, zamrożenie aktywów oraz odwołanie szczytu UE – Rosja. W dniu 17 marca 2014 r. Rada przyjęła decyzję 2014/145/WPZiB, w której przewidziano ograniczenia dotyczące podróżowania oraz zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych niektórych osób odpowiedzialnych za działania podważające integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażające, w tym działania dotyczące przyszłego statusu dowolnej części jej terytorium, które są sprzeczne z konstytucją Ukrainy, oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z nimi powiązanych. W tym samym dniu Rada UE ustanowiła wskazane rozporządzenie nr 269/2014, którego celem jest realizacja wskazanych w preambule tego aktu i decyzji Rady nr 2014/145/WPZiB działań polegających m.in. na zamrożeniu środków finansowych i zasobów gospodarczych będących własnością, pozostających w posiadaniu, w faktycznym władaniu lub pod kontrolą wymienionych w załączniku I osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów lub powiązanych z nimi osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów wymienionych w załączniku I (art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 269/2014). Nie udostępnia się wymienionym w załączniku I osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom ani powiązanym z nimi osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom, ani też na ich rzecz - bezpośrednio lub pośrednio - żadnych środków finansowych ani zasobów gospodarczych (art. 2 ust. 2 ww. rozporządzenia nr 269/2014).
Celem omawianego aktu jest wdrożenie działań będących następstwem braku reakcji Federacji Rosyjskiej na zaniechanie działań wojennych względem Ukrainy, w tym wprowadzenia środków ograniczających. Środki te nie mają charakteru represyjnego ani konfiskacyjnego, lecz stanowią instrumenty zapobiegawcze (por. Opinia Komisji Europejskiej z dnia 19 czerwca 2020 r. w sprawie art. 2 rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014). Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne jest zatem, że ideą uchwalenia rozporządzenia nr 269/2014 jest wdrożenie takich środków.
Analiza dalszych zapisów rozporządzenia nr 269/2014 dowodzi, że objęcie danego podmiotu środkami zapobiegawczymi nie ma charakteru absolutnego. Ustawodawca unijny przewidział bowiem odstępstwa. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotny jest art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia, zgodnie z którym na zasadzie odstępstwa od art. 2 właściwe organy państw członkowskich mogą wyrazić zgodę na zwolnienie określonych zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych lub udostępnienie określonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych na warunkach, jakie uznają za stosowne, po ustaleniu, że środki finansowe i zasoby gospodarcze, o których mowa, są niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów wymienionych w załączniku I oraz członków rodzin pozostających na utrzymaniu takich osób fizycznych, w tym opłat za żywność, z tytułu najmu lub kredytu hipotecznego, za leki i leczenie, podatków, składek ubezpieczeniowych oraz opłat za usługi użyteczności publicznej.
Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia, na zasadzie odstępstwa od art. 2, właściwe organy państw członkowskich mogą wyrazić zgodę na zwolnienie określonych zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych lub udostępnienie określonych zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych lub udostępnienie określonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych na warunkach, jakie uznają za stosowne, po ustaleniu, że że są one przeznaczone wyłącznie na pokrycie opłat i należności za usługi polegające na zwykłym przechowywaniu lub utrzymywaniu zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych.
Jednocześnie nie jest sporne, że powoływane rozporządzenie od momentu wejścia w życie ma zastosowanie do wszystkich krajów UE w sposób automatyczny i jednolity, bez konieczności transpozycji na grunt prawa krajowego. Akt ten był zatem podstawą procedowania w niniejszej sprawie.
Szczegółowa analiza prawidłowości poczynionych przez organ ustaleń i wyprowadzonych z nich wniosków wymaga uprzednio wskazania na istotny w tej sprawie dokument Rady zatytułowany "Najlepsze praktyki (Unii Europejskiej) w zakresie skutecznego wprowadzania w życie środków ograniczających" w wersji z dnia 27 czerwca 2022 r. (dokument 10572/22, dalej: "najlepsze praktyki"). Z zapisów tego dokumentu wynika m.in., że "wyznaczone osoby i podmioty mogą zwracać się z wnioskiem o zezwolenie na korzystanie z ich zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych, na przykład aby zaspokoić wierzyciela. Wyznaczone osoby i podmioty nie mogą jednakże powoływać się na środki zamrażające jako usprawiedliwienie zwłoki, jeśli nie starały się o zezwolenie" (pkt 80). Zainteresowane strony mogą zwracać się o zezwolenia na dostęp do zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych zgodnie z krajowymi procedurami. Wyznaczona osoba powinna być powiadamiana o takich wnioskach, na ile to jest możliwe. Procedura przyznania zezwolenia nie zwalnia z potrzeby przeprowadzenia zwyczajnych procedur określających ważność oświadczeń wobec wyznaczonej osoby lub podmiotu i zezwolenie nie nadaje uprawnień. Rozpatrując takie wnioski, właściwe organy powinny między innymi uwzględnić dowody dostarczone przez wierzyciela i wyznaczoną osobę lub podmiot, wskazujące, czy istnieje prawny obowiązek (umowny lub statutowy) udostępnienia środków finansowych lub zasobów gospodarczych i rozważyć występowanie ryzyka obejścia (np. jeśli powiązania wierzyciela z wyznaczoną osobą lub podmiotem mogą budzić podejrzenia) (pkt 82). Osoba lub podmiot, które chcą udostępnić środki finansowe lub zasoby gospodarcze wyznaczonej osobie lub podmiotowi, muszą złożyć wniosek o wydanie zezwolenia, z wyjątkiem szczególnych przypadków, w których udostępnienie środków finansowych lub zasobów gospodarczych jest objęte wyłączeniem przewidzianym w mającym zastosowanie rozporządzeniu. Rozpatrując takie wnioski, właściwe organy powinny między innymi uwzględnić dostarczone dowody dotyczące uzasadnienia wniosku i sprawdzić, czy powiązania wnioskodawcy z wyznaczoną osobą lub podmiotem nie sugerują, że mogliby oni współpracować w celu obejścia środków zamrażających (83).
Z treści powołanych zapisów oraz regulacji prawnych odnoszących się do rozważanej problematyki wynika, że postępowanie w sprawie odstępstw od stosowania środków ograniczających (zamrażających) jest postępowaniem wnioskowym. Przesłanki odstępstwa określa rozporządzenie nr 269/2014, enumeratywnie wskazując na warunki jakie winny być spełnione aby środki zostały odmrożone. Z powyższego wynika wniosek, że wykazanie istnienia wskazanych okoliczności i właściwego ich udokumentowania spoczywa na wnioskodawcy. To wynika nie tylko z konstrukcji postępowania wnioskowego, zapisów dobrych praktyk (obecnie określanych jako najlepsze praktyki) ale również z zasad logicznego rozumowania. Wszak to wnioskodawca jest najlepiej zorientowany jakie wydatki, czy koszty są niezbędne do zaspokojenia jego podstawowych potrzeb. Po stronie właściwych organów pozostaje weryfikacja tych twierdzeń w świetle przedstawionych przez wnioskującego dokumentów. Potwierdzają to zasady procedowania ww. trybie wnioskowym, ale także powołane tezy 82 i 83 najlepszych praktyk. Jak wskazano w ich treści procedura przyznania zezwolenia nie zwalnia z potrzeby przeprowadzenia zwyczajnych procedur określających ważność oświadczeń wobec wyznaczonej osoby. Właściwe organy powinny między innymi uwzględnić dostarczone dowody uzasadniające wnioski i sprawdzić powiązania wnioskodawcy z wyznaczonym podmiotem.
W opinii Sądu, organ rozpoznający wniosek strony skarżącej właściwe ocenił, że nie wykazała ona okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a) i c) rozporządzenia nr 269/2014. Przypomnieć raz jeszcze trzeba, że wniosek spółki dotyczył udostępnienia środków finansowych w kwocie 3000 000 zł poprzez dokonanie przez likwidatora spółki znajdującej się w likwidacji, w której skarżący posiada udziały, transakcji z rachunków tej spółki na rachunek bankowy skarżącego.
Strona skarżąca uzasadniając swój wniosek wskazała, że wyrażenie zgody na powyższe czynności ma na celu celem wykonanie planu podziału funduszów spółki i doprowadzenia do jej wykreślenia z rejestru. Strona argumentowała, że zezwolenie w tym zakresie jest niezbędne do przeprowadzenia procesu likwidacji spółki, a brak takiego zezwolenia generuje dodatkowe koszty związane z koniecznością ponoszenia wydatków na utrzymanie spółki, która nie prowadzi działalności gospodarczej. Strona informowała również, że bank odmawia wypłaty środków na jej rachunek bankowy, który jest objęty zamrożeniem, a więc nie istnieje ryzyko nieuprawnionego udostępnienia środków finansowych wnioskodawcy.
Strona wskazywała też – w dalszej kolejności – że decyzja o wyrażeniu zgody na udostępnienie jej przedmiotowych środków finansowych spowoduje, że uzyska ona środki na zamrożonym rachunku, które po wydaniu kolejnych decyzji o wyrażeniu zgody na zwolnienie zamrożonych środków finansowych będą służyć, zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014, do zaspokojenia podstawowych potrzeb jej oraz członków jej rodziny.
Sąd zgadza się z oceną organów, że w sprawie brak było możliwości zastosowania przepisu art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 269/2014, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki w nim określone. W myśl tego przepisu, zgoda na udostępnienie określonych środków finansowych jest możliwa po ustaleniu, że są one przeznaczone wyłącznie na pokrycie opłat i należności za usługi polegające na zwykłym przechowywaniu lub utrzymywaniu zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych. W sposób oczywisty w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania tego przepisu, skoro wskazywane przez stronę środki finansowe nie miały być przeznaczone na pokrycie wydatków tam opisanych, a transakcja polegająca na ich przelaniu z rachunku bankowego spółki na rachunek skarżącego nie miała służyć żadnemu z opisanych tam celów.
Przechodząc do oceny prawidłowości analizy organu w zakresie przesłanek z art. 4 ust. 1 pkt a) rozporządzenia nr 269/2014, w kontekście wcześniejszych rozważań podkreślić w tym miejscu należy, że niewątpliwie ustawa, jak i rozporządzenie ustanawiają przepisy, których stosowanie daleko ingeruje w sferę praw, co powoduje znaczące utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu podmiotów. Nie ulega jednak wątpliwości, że ustawodawca krajowy, jak i prawodawca wspólnotowy, byli świadomi skutków, jakie powołane przepisy spowodują w sytuacji prawnej podmiotów, których będą dotyczyć. Zaakcentować trzeba, że w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia chodzi o takie środki lub zasoby, które wprost i bezpośrednio wpływają na samo istnienie osoby prawnej lub osób fizycznych zaangażowanych w jakiś sposób w jej zarządzanie i funkcjonowanie.
Zdaniem Sądu organ słusznie stwierdził, że kryteriów określonych w przepisie art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014 nie spełniają okoliczności leżące po stronie spółki, a nie skarżącego, który wystąpił z wnioskiem o zwolnienie, takie jak konieczność ponoszenia przez spółkę kosztów, brak możliwości rozliczenia spółki z udziałowcami, brak możliwości zakończenia procesu likwidacji. Zasadnie uznano, że są to okoliczności dotyczące odrębnego podmiotu i nie posiadają bezpośredniego, a nawet pośredniego związku z koniecznością zaspokajania potrzeb bytowych strony. Nie sposób też nie zgodzić się z oceną organu, że wnioskowane zasilenie rachunku bankowego strony nie będzie służyć bezpośrednio sfinansowaniu wydatków, a spowoduje jedynie zwiększenie wartości środków znajdujących się na rachunku. Odnosząc się do argumentu skarżącego, trzeba wskazać, że sam fakt objęcia jego rachunku bankowego zamrożeniem, co jest oczywistą konsekwencją wpisania go na listę sankcyjną, nie może przemawiać za uzyskaniem zwolnienia, do wydania którego ustawodawca wymaga spełnienia określonych przesłanek. Rację ma zatem organ, gdy stwierdza, że zwiększenie stanu rachunku jest co do zasady sprzeczne z celem zamrożenia i nie może stanowić, niejako "samo przez się" argumentu za istnieniem przesłanki do odstąpienia od zamrożenia. Zatem prawidłowa jest również ocena organu, że środki te dopiero w przyszłości mogłyby ewentualnie służyć sfinansowaniu wydatków, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia, zaś samo zasilenie rachunku strony, skutkujące wyłącznie zwiększeniem stanu tego rachunku, nie spełnia przesłanek z tego przepisu. W ocenie Sądu całkowicie uzasadnione jest też stwierdzenie organu, że samo oczekiwanie na przysporzenie nie zaspokaja żadnych podstawowych i uzasadnionych potrzeb.
Zasadnie wskazał również organ na toczące się postępowania z wniosku strony o zwolnienie zamrożonych środków finansowych, w których to postepowaniach konieczność odmrożenia środków na finansowanie przywołanych przez stronę wydatków egzystencjalnych będzie badana i rozstrzygnięta. Należy zatem przyznać rację organowi, że wniosek skarżącego tym zakresie należy uznać za przedwczesny, a środki będą mogły być zwolnione po zrealizowaniu udostępnionych usług złożeniu wniosków i ich weryfikacji.
Końcowo trzeba wskazać, że przepis art. 4 ust. 1 lit. d), którego naruszenie zarzucał strona w skardze, nie miał w sprawie w ogóle zastosowania. Zgodnie z jego brzmieniem, zgoda na udostępnienie określonych środków finansowych jest możliwa po ustaleniu, że jest to niezbędne do pokrycia wydatków nadzwyczajnych, pod warunkiem że właściwy organ poinformował właściwe organy pozostałych państw członkowskich oraz Komisję, co najmniej dwa tygodnie przed przyznaniem zezwolenia, o powodach, dla których uważa, że specjalne zezwolenie powinno zostać przyznane.
W sprawie nie miał również zastosowania przepis art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 269/2014. Stosownie do jego treści, art. 2 ust. 2 nie stanowi przeszkody dla zasilania zamrożonych rachunków przez instytucje finansowe lub kredytowe otrzymujące środki przekazywane im przez strony trzecie na rachunek ujętych w wykazie osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów, o ile wszelkie kwoty dodatkowe na takich rachunkach zostają również zamrożone. Instytucja finansowa lub kredytowa niezwłocznie powiadamia właściwe organy o takich transakcjach. Przepis ust. 2 tego artykułu wskazuje kolejne przypadki nie stosowania przepisu art. 2 ust. 2 do księgowania na zamrożonych rachunkach określonych należności. Żadna z tych okoliczności nie zaszła w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło