III SA/Wr 995/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-11-10
Skład orzekający: Sędzia NSA, Anna Moskała, Małgorzata Malinowska - Grakowicz, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji uchylające postanowienie o wstrzymaniu wykonania ostatecznej decyzji, uznając, że postanowienie uchylające zostało wydane w trybie samokontroli?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji uchylające postanowienie o wstrzymaniu wykonania ostatecznej decyzji, uznając, że zostało ono wydane w trybie samokontroli. Organ pierwszej instancji, uwzględniając zażalenie strony na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, uchylił je we własnym zakresie, co stanowiło rozpatrzenie zażalenia w trybie samokontroli. Cel procesowy skarżącej, jakim było wyeliminowanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji z obrotu prawnego, został osiągnięty.Stan faktyczny
Skarżąca uzyskała decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego. Następnie organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i wstrzymał wykonanie tej decyzji. Po wniesieniu zażalenia przez skarżącą, organ pierwszej instancji uchylił postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, uznając je za bezprzedmiotowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie uchylające, uznając, że zostało ono wydane w trybie samokontroli. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i pominięcie okoliczności obejścia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Małgorzata Malinowska - Grakowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi L. K.-P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie wstrzymania z urzędu wykonania ostatecznej decyzji oddala skargę w całości.
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu zażalenia L. K.-P., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "[...]" L. K.-P. z siedzibą w K. ( dalej skarżąca, strona ) na wydane z upoważnienia Prezydenta W., postanowienie Kierownika Działu w Zarządzie Dróg i Utrzymania Miasta we W. z dnia [...] r. Nr [...] uchylające postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie wstrzymania z urzędu wykonania ostatecznej decyzji Prezydenta W. nr [...], z dnia [...] r., w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] (dz. Nr [...], [...], obręb [...]) we W., w celu umieszczenia namiotu i zaplecza Cyrku "[...]", o łącznej powierzchni [...] m2, w terminie od dnia [...] r. do dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "Kpa"),utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu orzeczenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] organ pierwszej instancji uchylił postanowienie z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie wstrzymania z urzędu, wykonania ostatecznej decyzji Prezydenta W. Nr [...], z dnia [...] r., w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] (dz. Nr [...], [...], obręb [...]) we W., w celu umieszczenia namiotu i zaplecza Cyrku "[...]", o łącznej powierzchni [...] m2, w terminie od dnia [...] r. do dnia [...] r.
Zażaleniem, skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie wskazanego postanowienia, gdyż "dotyczy uchylenia zaskarżonego już wcześniej postanowienia Nr [...] wydanego z rażącym naruszeniem art. 152 § 1 Kpa, zatem w sprawie istnieje interes prawny rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Nr [...]. Utrzymanie w mocy postanowienia nr [...] może uniemożliwić rozpatrzenie zażalenia z dnia [...] r. na postanowienie nr [...]"
Rozpoznając zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności podniosło, że wznowienie postępowania administracyjnego stanowi nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego i służy weryfikacji decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu dotkniętym wadami wymienionymi enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Według art. 149 § 1 Kpa, wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 Kpa). Organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze (art. 152 § 1 i § 2 Kpa).
Dalej Kolegium uzasadniało, że z akt sprawy wynika, że ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] r., organ pierwszej instancji zezwolił skarżącej na zajęcie pasa drogowego ul. [...] (dz. Nr [...], [...], obręb [...]) we W., w celu umieszczenia namiotu i zaplecza Cyrku "[...]", o łącznej powierzchni [...] m2, w terminie od dnia [...] r. do dnia [...] r.
Postanowieniem Nr [...], z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wznowił, z urzędu, postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną na zajęcie pasa drogowego. Następnie, postanowieniem Nr [...], z dnia [...] r. organ ten wstrzymał z urzędu wykonanie ostatecznej decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] r.
Zdaniem Kolegium istotnym jest, że skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji wstrzymujące z urzędu wykonanie wymienionej decyzji ostatecznej.
Kolegium zważyło, że na mocy art. 144 Kpa, w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W związku z tym odesłaniem, do zażaleń zastosowanie ma m. in. tryb samokontroli, określony w art. 132 Kpa. Według art. 132 § 1 Kpa, jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. To oznacza, że organ administracji publicznej, który wydał zaskarżone zażaleniem postanowienie, może je uwzględnić we własnym zakresie i uchylić bądź zmienić to postanowienie. W związku z treścią art. 133 Kpa, uchylenie lub zmiana zaskarżonego postanowienia przez organ w trybie samokontroli może nastąpić w terminie 7 dni od dnia, w którym otrzymał on zażalenie.
Kwestionowanym aktualnie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji uchylił postanowienie Nr [...] uznając m.in., że wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej, która została wykonana, jest bezprzedmiotowe.
W ocenie Kolegium należy podkreślić, że postanowienie Nr [...] zostało wydane przez ten organ w trybie samokontroli, w związku wniesionym przez stronę (reprezentowaną przez pełnomocnika) w dniu [...] r. zażaleniem. Organ pierwszej instancji uwzględnił wniesione zażalenie strony na postanowienie Nr [...] i postanowił uchylić, we własnym zakresie, kwestionowane postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej. Wniesione przez stronę zażalenie zostało zatem już rozpatrzone w trybie i na zasadach określonych w art. 132, art. 133 w związku z art. 144 Kpa. Wbrew obawom skarżącej nie istnieje zatem niebezpieczeństwo "nierozpatrzenia" zażalenia z dnia [...] r. na postanowienie Nr [...], albowiem zostało ono rozpatrzone właśnie postanowieniem organu pierwszej instancji Nr [...] z dnia [...] r.
Kolegium stwierdziło zatem, że organ pierwszej instancji wydając postanowienie nr [...] uczynił zadość wymogom określonym w art. 132 i art. 133, w związku z art. 144 Kpa, wobec czego było zobligowane do utrzymania w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r, wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie:
1) art. 7 i art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 132 § 1 Kpa, gdyż SKO wbrew brzmieniu sentencji oraz uzasadnienia utrzymanego w mocy postanowienia nr [...] bezpodstawnie stwierdziło, że postanowienie z dnia [...] r. zostało wydane w trybie samokontroli, podczas gdy z podstawy prawnej postanowienia nr [...] powołanej w sentencji tego postanowienia oraz z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że postanowienia nr [...] zostało wydane z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania,
2) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 155 Kpa także przez to, że SKO pominęło okoliczność, że postanowienie nr [...] wraz z innymi postanowieniami wydanymi w związku ze wznowieniem postępowania zakończonego ostateczną i prawomocną Decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. stanowi instrument do obejścia prawa zagwarantowanego stronie w art. 155 Kpa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że dniu [...] r. została wydana decyzja nr [...], która uprawniała skarżącą do odpłatnego zajęcia pasa drogi przez dwa dni od [...] r. do [...] r. w celu umieszczenia namiotu i zaplecza Cyrku "[...]". Następnie, na kilka dni przed terminem zajęcia pasa drogowego urzędnicy zaczęli przymuszać skarżącą do ograniczenia przedstawień Cyrku na pasie drogowym w ten sposób, że nie będą w nich brały udział zwierzęta. Instrumentem przymusu było wydanie postanowień o wznowieniu postępowania i jednoczesne wstrzymanie wykonania decyzji nr [...] postanowieniem nr [...]. Skarżąca pod przymusem złożyła oświadczenie o wyrażeniu zgody na niekorzystną dla niej zmianę decyzji nr [...] poprzez ograniczenie zajęcia pasa drogowego tylko na przedstawienia cyrkowe bez zwierząt, o czym świadczy korespondencja z urzędnikami i oświadczenie skarżącej w aktach sprawy. Skarżąca ma interes prawny w uzyskaniu prawomocnego rozstrzygnięcia o sprzeczności z prawem postanowienia Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. dotyczącego wstrzymania z urzędu wykonania ostatecznej decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. Na powyższe postanowienie zostało złożone zażalenie w dniu [...] r. W dniu [...] r. Prezydent W. wydał "postanowienie nr [...] o uchyleniu postanowienia Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. jako bezprzedmiotowego". Następnie w dniu [...] r. Prezydent W. wydał decyzję nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z [...] r.
W ocenie skarżącej w uzasadnieniu postanowienia nr [...], wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonym postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Prezydent W. Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta we W. "wziął pod uwagę okoliczność, że postanowienie nr [...] z dnia [...] r. o wstrzymaniu wykonania decyzji stało się orzeczeniem bezprzedmiotowym, albowiem strona, zajmując pas drogowy ul. S. skorzystała ze swojego uprawnienia, przyznanego na mocy decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] r" i dalej "W tym stanie rzeczy, odpadły przesłanki, które dawały organowi podstawę do wstrzymania decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] r.". Zacytowany fragment ostatniego akapitu uzasadnienia postanowienia nr [...] wskazuje jednoznacznie, że przyczyną wydania postanowienia nr [...] była bezprzedmiotowość postępowania. W uzasadnieniu brak jest jakiejkolwiek informacji o zażaleniu na postanowienie nr [...] z dnia[...] r. Zdaniem skarżącej Prezydent miasta nie dokonał analizy poprawności postanowienia nr [...], a jedynie uznał, że w wyniku upływu czasu, a raczej skorzystania przez stronę z uprawnienia odpadły przesłanki, które dawały organowi podstawę do wstrzymania decyzji administracyjnej nr [...]. Zarówno Prezydent miasta jak i SKO pomijają fakt, że skarżąca została bezprawnie przymuszona do skorzystania ze swoich uprawnień tylko w ograniczonym zakresie, węższym niż przyznany jej w Decyzji nr [...] z [...] r.
Wbrew zarzutom podnoszonym przez skarżącą w zażaleniu z dnia [...] r. na postanowienie nr [...] z dnia [...] r. oraz w zażaleniu z [...] r. na postanowienie z dnia [...] r. nr [...] żaden organ - ani Prezydent W. ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie odniósł się do kwestii obejścia art. 155 Kpa poprzez bezpodstawne wznowienie postępowania i jednoczesne wstrzymanie wykonania ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej nr [...].
W dniu [...] r. Prezydent W. wydał decyzję nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z[...] r. Z uzasadnienia tej decyzji wynika jedynie, że "Orzeczenie zostało niejako ,, skonsumowane" gdy strona, za wiedzą i zgodą zarządcy drogi, skorzystała z przyznanego jej uprawnienia." Organ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do żadnych przesłanek wznowienia postępowania zakończonego decyzją z[...] r., i pominął zupełnie okoliczność zmiany decyzji z [...] r. w wyniku wymuszenia zgody na ograniczenia uprawnień skarżącej. Według skarżącej taka praktyka organu, na którą składa się również utrzymane w mocy przez SKO postanowienie nr [...] narusza prawa skarżącej, którą pracownicy organu bezprawnie przymusili do wyrażenia zgody na zmianę decyzji administracyjnej, przyznającej skarżącej uprawnienie. Działanie organu należy uznać za naruszające zasadę państwa prawa, a jego powielanie za wysoce niepożądane w demokratycznym Państwie. Zatem pomimo upływu terminu wskazanego w decyzji administracyjnej nr [...] z [...] r. konieczna jest kontrola sądowa zgodności z prawem postanowienia Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymującego w mocy postanowienie z dnia [...] r. nr [...] Prezydenta W. o uchyleniu postanowienia z dnia [...] r. dotyczącego wstrzymania z urzędu wykonania ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. Postanowienie z dnia [...] r. nie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na konieczność zapobiegania takiemu procederowi, ani też nie zostało wydane w wyniku samokontroli i istnieje interes prawny skarżącej oraz interes publiczny w wydaniu orzeczenia sądowego w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało w całości swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o jej oddalenie.
W piśmie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że w postanowieniu z dnia [...] r. organ pierwszej instancji omyłkowo powołał się na "art. 133 w związku z art. 144 Kpa", zamiast na przepisy art. 132, w związku z art. 144 Kpa, dotyczące samokontroli organu pierwszej instancji w zakresie wydanych przez ten organ postanowień zaskarżalnych w drodze zażalenia. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wprost wskazał na fakt, że w dniu [...] r. do jego siedziby wpłynęło zażalenie strony na postanowienie z dnia [...] r. w sprawie wstrzymania z urzędu wykonania ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Postanowieniem nr [...] organ pierwszej instancji uchylił własne postanowienie z dnia [...] r. uznając, że wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta z dnia [...] r., która została wykonana, jest bezprzedmiotowe. Zaskarżone zażaleniem skarżącej postanowienie z dnia [...] r. zostało, zgodnie z żądaniem skarżącej, wyeliminowane z obrotu prawnego. Z tego względu, mając na uwadze fakt, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 132 Kpa, Kolegium stwierdziło, że postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] r. zostało wydane w ramach samokontroli.
Kolegium podkreśliło, że procesowy cel skarżącej, przejawiający się w żądaniu wyeliminowania postanowienia nr [...] z obrotu prawnego został, na skutek opisanych działań organu pierwszej instancji, a następnie Kolegium, osiągnięty. W ocenie Kolegium, rozpatrując zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] r. (nr[...]), nie miało podstaw do wypowiadania się w kwestii prawidłowości działań organu pierwszej instancji dotyczących podstaw prawnych i zasadności wzruszenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] r. w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Kwestie te wykraczały poza przedmiotowe granice rozpatrywanej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Z mocy przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jest to kontrola pod względem zgodności z prawem. W jej ramach sąd administracyjny bada prawidłowość zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Jak określają przepisy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej P.p.s.a. - uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy a także stwierdzenie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości lub w części. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Zaskarżonym skargą postanowieniem z dnia[...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] uchylające postanowienie z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie wstrzymania z urzędu wykonania ostatecznej decyzji z dnia [...] r. utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
Sądowa kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium według wskazanego wyżej kryterium wykazała, że nie narusza norm prawa procesowego ani materialnego. Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika, że decyzją Nr [...] z dnia [...] r., organ pierwszej instancji zezwolił skarżącej na zajęcie pasa drogowego ul. S. (dz. Nr[...] , [...], obręb P.) we Wr., w celu umieszczenia namiotu i zaplecza Cyrku "[...]", o łącznej powierzchni [...] m2, w terminie od dnia [...] r. do dnia [...] r.
Postanowieniem Nr [...], z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną na zajęcie pasa drogowego. Z uzasadnienia wynika, że w ocenie organu ujawniły się nowe okoliczności nieznane w dacie wydania decyzji na zajęcie pasa drogowego gminnej drogi publicznej - Stanowisko nr [...] z dnia[...] r .Rady Miejskiej W. w sprawie podejmowania działań zmierzających do zapobiegania lokalizacji objazdowych występów, widowisk oraz pokazów dla celów widowiskowo-rozrywkowych z wykorzystaniem tresury zwierząt na terenach stanowiących własność Miasta W.
Postanowieniem Nr [...], z dnia [...] r. organ ten wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji z dnia [...] r. udzielającej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika również, że organizacja przedstawienia cyrkowego spotkała się z dużym zainteresowaniem mieszkańców i jednocześnie negatywnym stanowiskiem Rady Miejskiej co do udziału tresowanych zwierząt w przedstawieniach na terenach będących własnością miasta. Pomiędzy skarżąca a urzędnikami Urzędu Miejskiego prowadzone były rozmowy w sprawie możliwości wystawienia przedstawienia cyrkowego. Skarżąca zaakceptowała stanowisko Rady i zmodyfikowanie programu, w którym miałyby występować zwierzęta. Bezspornym jest, że w dniach określonych decyzją wyrażającą zgodę na zajęcia pasa drogowego został postawiony namiot, wykupiono bilety i przedstawienia odbyły się.
Skarżąca wniosła zażalenie z dnia[...] r.,które wpłynęło do urzędu w dniu [...]. na postanowienie organu pierwszej instancji wstrzymujące z urzędu wykonanie decyzji wnosząc o jego uchylenie i zarzucając, że zostało wydane z naruszeniem art.152 § 1 kpa.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji uchylił postanowienie Nr [...], uznając m.in., że wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej, która została wykonana, jest bezprzedmiotowe.
W wyniku wznowienia postępowania dniu [...] r. Prezydent W. wydał na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 149 § 2 i art.145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego decyzję nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z [...] r. Z akt sprawy nie wynika aby decyzja ta została zaskarżona przez stronę.
Skarżąca wniosła natomiast zażalenie z dnia[...] r .do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które wpłynęło do urzędu w dniu [...] r. na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia[...] r. dotyczące uchylenia postanowienia o wstrzymaniu z urzędu wykonania decyzji. Postanowieniem z [...] r. Kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Zaskarżonemu skargą do Sądu orzeczeniu, skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 7 i art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 132 § 1 Kpa, gdyż SKO wbrew brzmieniu sentencji oraz uzasadnienia utrzymanego w mocy postanowienia nr [...] bezpodstawnie stwierdziło, że postanowienie z dnia [...] r. zostało wydane w trybie samokontroli, podczas gdy z podstawy prawnej postanowienia nr [...] powołanej w sentencji tego postanowienia oraz z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że postanowienia nr [...] zostało wydane z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, - art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 155 Kpa także przez to, że SKO pominęło okoliczność, że postanowienie nr [...] wraz z innymi postanowieniami wydanymi w związku ze wznowieniem postępowania zakończonego ostateczną i prawomocną Decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. stanowi instrument do obejścia prawa zagwarantowanego stronie w art. 155 Kpa.
Przystępując do merytorycznej kontroli zaskarżonego postanowienia SKO podkreślić jeszcze raz należy, że zakres sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań administracji publicznej wynika z art. 134 P.p.s.a. i wyznaczają go nie zarzuty skargi, lecz granice sprawy administracyjnej. Kontrola sądowa sprawowana jest w oparciu o akta administracyjne sprawy, według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która powinna była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest więc postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] uchylające postanowienie z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie wstrzymania z urzędu wykonania ostatecznej decyzji z dnia [...] r.
W ocenie Sądu, Kolegium, rozpatrując zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] r. (n r[...]), jak i skład orzekający w niniejszym postępowaniu sądowym nie miało podstaw do wypowiadania się w kwestii prawidłowości działań organu pierwszej instancji dotyczących podstaw prawnych i zasadności wzruszenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] r. w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Kwestie te wykraczają poza przedmiotowe granice rozpatrywanej sprawy. Zasadność podstaw wznowienia postępowania strona mogła kwestionować w odwołaniu od decyzji z dnia[...] r. zapadłej w wyniku wznowienia postępowania. Nie mogą też podlegać ocenie zarzuty skarżącej dotyczące jak twierdzi bezprawnego przymuszenia przez organ do skorzystania ze swoich uprawnień w ograniczonym zakresie niż określonym w decyzji w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego czy też oceny prowadzonych między urzędem a stroną pertraktacji co do możliwości wystawienia przedstawienia cyrkowego bez udziału tresury zwierząt. W niniejszej sprawie nie podlega ocenie zastosowanie trybu instytucji wynikającej z art.155 Kpa – uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej kształtującej prawo.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu wznowieniowym.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie czy wniesione przez skarżącą zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu wykonania ostatecznej decyzji zezwalającej na zajęcie pas drogowego zostało rozpoznane w trybie samokontroli organu pierwszej instancji w wyniku którego organ uwzględniając żądanie strony uchylił własne postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, a postanowienie o uchyleniu zostało utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji w wyniku wniesionego zażalenia. Według skarżącej Kolegium bezpodstawnie stwierdziło, że postanowienie z dnia [...] r. zostało wydane w trybie samokontroli, podczas gdy z podstawy prawnej postanowienia nr [...] powołanej w sentencji tego postanowienia oraz z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że postanowienie zostało wydane z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania.
W ocenie Sądu stanowisko skarżącej jest nieuzasadnione.
W ślad za Kolegium podnieść należy, że instytucja wznowienia postępowania administracyjnego stanowi nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego i służy weryfikacji decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu dotkniętym wadami wymienionymi enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Według art. 149 § 1 Kpa, wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 Kpa). Organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze (art. 152 § 1 i § 2 Kpa). Na mocy art. 144 Kpa, w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W związku z tym odesłaniem, do zażaleń zastosowanie ma m. in. tryb samokontroli, określony w art. 132 Kpa. Według art. 132 § 1 Kpa, jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. To oznacza, że organ administracji publicznej, który wydał zaskarżone zażaleniem postanowienie, może je uwzględnić we własnym zakresie i uchylić bądź zmienić to postanowienie. Zgodnie z art. 133 Kpa, uchylenie lub zmiana zaskarżonego postanowienia przez organ w trybie samokontroli może nastąpić w terminie 7 dni od dnia, w którym otrzymał on zażalenie.
Postanowieniem Nr [...], z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną na zajęcie pasa drogowego i postanowieniem Nr [...], z dnia [...] r. organ ten wstrzymał z urzędu wykonanie ostatecznej decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] r., na które skarżąca wniosła zażalenie. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji uchylił postanowienie Nr [...] uznając m.in., że wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej, która została wykonana, jest bezprzedmiotowe.
W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że postanowienie Nr [...] zostało wydane przez organ I instancji w trybie samokontroli, w związku wniesionym przez stronę zażaleniem z dnia [...] r. Organ pierwszej instancji uwzględnił wniesione zażalenie strony na postanowienie Nr [...] i uchylił we własnym zakresie, kwestionowane postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej. Wniesione przez stronę zażalenie zostało rozpatrzone w trybie i na zasadach określonych w art. 132, art. 133 w związku z art. 144 Kpa. Wbrew obawom skarżącej nie istnieje zatem niebezpieczeństwo "nierozpatrzenia" zażalenia z dnia [...] r. na postanowienie Nr [...], albowiem zostało ono rozpatrzone właśnie postanowieniem organu pierwszej instancji Nr [...] z dnia [...] r. Zaskarżone zażaleniem postanowienie z dnia [...] r. zostało, zgodnie z żądaniem skarżącej, wyeliminowane z obrotu prawnego. Zgodzić się należy z zarzutem skarżącej, że w podstawie prawnej postanowienia z dnia [...] r. organ pierwszej instancji nie powołał się na przepisy art. 132 w związku z art. 144 Kpa, dotyczące samokontroli organu pierwszej instancji w zakresie wydanych przez ten organ postanowień zaskarżalnych w drodze zażalenia. Naruszenie to jednakże nie skutkuje naruszeniem przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu postanowienia organ wprost wskazał na fakt, że w dniu [...] r. do jego siedziby wpłynęło zażalenie strony na postanowienie z dnia [...] r. w sprawie wstrzymania z urzędu wykonania ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Z treści uzasadnienia, zdaniem Sądu, jednoznacznie wynika, że organ pierwszej instancji szczegółowo odniósł się do zarzutów stawianych w zażaleniu strony - zastosowania w sprawie instytucji wznowienia i wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej. Rozpoznając zażalenie organ wziął pod uwagę okoliczność, że zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji stało się orzeczeniem bezprzedmiotowym, bo strona zajmując pas drogowy skorzystała z uprawnienia przyznanego decyzją z [...] r. Wstrzymanie wykonania decyzji, która została wykonana stało się bezprzedmiotowe. Kolegium prawidłowo stwierdziło, że postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] r. zostało wydane w ramach samokontroli. Procesowy cel skarżącej, przejawiający się w żądaniu wyeliminowania postanowienia nr [...] z obrotu prawnego został, na skutek działań organu pierwszej instancji, a następnie Kolegium, osiągnięty.
Zdaniem Sądu ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Kolegium nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło