III SAB/Wr 1/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi "A" w L. na bezczynność Dyrektora D. Wojewódzkiego Urzędu Pracy w przedmiocie wydania decyzji ostatecznej zamykającej rozliczenie projektu postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić na rzecz strony skarżącej "A" w L. opłatę sądową w kwocie 100 (sto) złotych. W dniu [...] kwietnia 2005 r. strona skarżąca (zwana dalej także "Beneficjentem") zawarła z Województwem D. – D. Wojewódzkim Urzędem Pracy w W. (zwanym dalej także "Instytucją Wdrażającą") umowę o dofinansowanie projektu pt. "[...]" w ramach Priorytetu 2 – Wzmocnienie rozwoju zasobów ludzkich w regionach (z wyłączeniem Działania 2.5 – Promocja Przedsiębiorczości). Aneksem z dnia [...] czerwca 2007 r. do umowy o dofinansowanie z dnia [...] kwietnia 2005 r. strony uchyliły dotychczasowe zapisy umowy i wprowadziły nowe. Po zakończeniu realizacji projektu – jak wskazała strona skarżąca – Instytucja Wdrażająca przeprowadziła w dniach od [...] do [...] marca 2008 r. kontrolę końcową projektu. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. D. Wojewódzki Urząd Pracy poinformował stronę skarżącą, że w wyniku postępowania wyjaśniającego dotyczącego podejrzenia wystąpienia nieprawidłowości stwierdzonych przy realizacji projektów, po przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy, za kwalifikowane zostały uznane wydatki poniesione przy wyborze lektorów języka niemieckiego i angielskiego. W konsekwencji anulowano wystosowane wcześniej wezwania do zapłaty. Pismem z dnia [...] października 2013 r. strona skarżąca wezwała Instytucję Wdrażającą do wydania złożonych jako zabezpieczenie weksli in blanco w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. W odpowiedzi D. Wojewódzki Urząd Pracy poinformował, że zgodnie z § 11 pkt 2 aneksu do umowy zabezpieczenie ustanawiane jest do czasu zatwierdzenia przez Instytucję Wdrażającą sprawozdania końcowego i dokonania rozliczenia 100 % otrzymanego dofinansowania oraz zatwierdzenia przez Instytucję Wdrażającą wniosku o płatność końcową. Wobec niedopełnienia warunku dotyczącego dokonania rozliczenia 100 % otrzymanego dofinansowania, Instytucja wskazała, że wydanie zabezpieczenia jest bezpodstawne. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. Beneficjent wniósł skargę na bezczynność Instytucji Wdrażającej w przedmiocie wydania decyzji ostatecznej zamykającej rozliczenie projektu. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że projekt został zrealizowany prawidłowo, zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie, a także z harmonogramem i budżetem projektu. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu, a następnie zawarła umowę o jego dofinansowanie. Wskazać w tym miejscu trzeba, że postępowanie dotyczące uzyskania dofinansowania dla realizacji określonego projektu można podzielić na dwa etapy. Pierwszy etap – administracyjny, zostaje wszczęty poprzez złożenie wniosku o przyznanie pomocy, a jego finalizacją jest pozytywne lub odmowne rozstrzygnięcie organu w tym zakresie. W przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku wnioskodawca może zawrzeć umowę o dofinansowanie. Podpisanie takiej umowy powoduje definitywne zamknięcie etapu postępowania administracyjnego, w którym służyła skarga do sądu administracyjnego i otwiera drugi etap – cywilnoprawny. Umowa o dofinansowanie realizacji projektu ma bowiem charakter cywilny i zgodnie z obowiązującą zasadą swobody umów strony zawierające umowę mogą ją podpisać na ustalonych warunkach, bądź też od takiego podpisania odstąpić. W niniejszej sprawie strona skarżąca zawarła z organem umowę o dofinansowanie projektu. W umowie tej strony określiły szczegółowo zasady, tryb i warunki, na jakich dokonywane będzie przekazywanie, wykorzystywanie i rozliczanie dofinansowania części wydatków kwalifikowalnych poniesionych przez Beneficjenta na realizację projektu. W umowie zapisano przy tym, że refundacji podlegają jedynie wydatki kwalifikowalne, poniesione nie wcześniej niż w dniu złożenia przez Beneficjenta wniosku o dofinansowanie i nie później niż w dniu finansowego zakończenia realizacji projektu (§ 5 ust. 9 aneksu nr 3 do umowy). W § 6 i § 7 umowy określono zasady rozliczania i przekazania dofinansowania. W umowie przewidziano także, że Beneficjent zobowiązuje się do rozliczenia 100 % otrzymanego dofinansowania wraz ze sprawozdaniem końcowym z realizacji projektu (§ 9 ust. 4 umowy). W § 27 ust. 2 umowy strony postanowiły, że spory powstałe w związku z realizacją umowy rozstrzyga sąd powszechny właściwy dla siedziby Instytucji Wdrażającej. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była bezczynność Instytucji Wdrażającej polegająca, zdaniem strony skarżącej, na niewydaniu decyzji ostatecznej zamykającej rozliczenie projektu. W konsekwencji zatem uznać należało, że przedmiotem sporu stron w niniejszej sprawie była w istocie kwestia rozliczenia z Beneficjentem dofinansowania realizacji projektu. Zasady takiego rozliczenia i wypłaty dofinansowania zostały określone w łączącej strony umowie. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ocena realizacji zobowiązań wynikających z umowy cywilnoprawnej przez jej strony podlega – w razie zaistnienia sporu – kontroli sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Dodatkowo podkreślić należy, że same strony w zawartej umowie postanowiły, że spory powstałe w związku z realizacją umowy rozstrzyga sąd powszechny (§ 27 ust. 2). Powyższe ma bezpośrednie przełożenie na ocenę dopuszczalności skargi na bezczynność w przedmiocie wydania decyzji zamykającej rozliczenie projektu. Z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika bowiem, że sądy administracyjne są właściwe w sprawach skarg na bezczynność wyłączne – co należy podkreślić, w sprawach administracyjnych. Wobec powyższego uznać należało, że bezczynność organu w przedmiocie rozliczenia dofinansowania realizacji projektu nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. W konsekwencji zatem – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – orzeczono, jak w punkcie I, w punkcie II orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na marginesie powyższych uwag należy dodać, iż nawet gdyby przyjąć, że niniejsza sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych, to skarga i tak byłaby niedopuszczalna z powodu niewyczerpania przez stronę skarżącą toku instancji. W razie pozostawania bowiem przez organ administracji publicznej w bezczynności, droga sądowa staje się dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Złożenie skargi na bezczynność organu jest więc możliwe dopiero po wniesieniu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca takiego zażalenia nie wniosła.