III SAB/Wr 10/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. B. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Radę Adwokacką w Wałbrzychu w przedmiocie omyłki pisarskiej w sprawach IC 947/20, IC 1063/20 oraz postawy aplikantki i adwokata postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 6 lutego 2024 r. D. B. (skarżąca, strona skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Radę Adwokacką w Wałbrzychu (organ) w przedmiocie omyłki pisarskiej w sprawach IC 947/20, IC 1063/20 oraz postawy aplikantki i adwokata. W tym samym piśmie skarżąca wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Wałbrzychu w przedmiocie omyłki pisarskiej w sprawach IC 947/20, IC 1063/20 oraz postawy aplikantki i adwokata, która została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt III SAB/Wr 13/24. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że kwestie będące przedmiotem skargi zostały szczegółowo opisane w skardze, która wpłynęła do organu w dniu 31 maja 2022 r. i zarejestrowana pod sygn. SK 31/22. Zarzuty podniesione w skardze zostały wnikliwie zbadane, a skarga została skierowana do Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Wałbrzychu, która od 25 lipca 2022 r. jest przez niego procedowana pod sygn. RD 18/22. W związku z tym organ nie dostrzega po swojej stronie żadnych uchybień. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, w myśl art. 3 ust. 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 ust. 3 p.p.s.a.). Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Z kolei pojęcie "bezczynność" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ("nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1"). Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Skarga na przewlekłość lub bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Składanie skargi na przewlekłość lub bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślić należy, że przewlekłość organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na przewlekłość organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Z przytoczonych przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania (akty, czynności) organów administracji publicznej lub ich bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądowoadministracyjną w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi, sąd administracyjny jest zobowiązany zbadać w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w zakresie kognicji sądu administracyjnego, wyznaczonej zgodnie z powołanymi wyżej przepisami art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Radę Adwokacką w Wałbrzychu w przedmiocie omyłki pisarskiej w sprawach IC 947/20, IC 1063/20 oraz postawy aplikantki i adwokata. Zgodnie z art. 80 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 ze zm.) adwokaci i aplikanci adwokaccy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej przewidzianej w powyższej ustawie. W myśl art. 95n ustawy w sprawach nieuregulowanych do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy: Kodeksu postępowania karnego oraz rozdziałów I-III Kodeksu karnego. Uwzględniając powyższe regulacje należy stwierdzić, że postępowanie dyscyplinarne adwokatów nie podlega regulacjom Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz przepisom ustawy Prawo o adwokaturze i Kodeksu postępowania karnego, jak też Kodeksu karnego. Rozstrzygnięcia podejmowane w postępowaniu dyscyplinarnym nie mieszczą się zatem w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. W rezultacie bezczynność organu i przewlekłość postępowania w związku z postępowaniem dyscyplinarnym adwokatów pozostaje poza zakresem kontroli sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Sąd odrzucił skargę jako nienależącą do właściwości sądu administracyjnego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.