III SAB/Wr 12/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Cz. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. postanawia: umorzyć postępowanie. W piśmie z dnia [...], zatytułowanym "Skarga na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.", Cz. P. – powołując się na art. 227 k.p.a. i art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 79, poz. 1843) – zawarł skargę na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w sprawie wydania decyzji uznającej lub odmawiającej rejestracji pojazdu samochodowego i wniósł o przyznanie i wypłatę kwoty 10 000 zł "tytułem przewlekłości postępowania i utraty wartości rzeczy." W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu [...] skarżący nabył na – przeprowadzonej przez komornika – licytacji publicznej samochód O. T. (Nr rej. [...]) bez dowodu rejestracyjnego, jednakże Naczelnik Wydziału Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w O., decyzją z dnia [...] (Nr [...]), odmówił rejestracji tego pojazdu. Mimo złożonego odwołania od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. nie rozpatrzyło dotychczas odwołania, ograniczając się do informacji, że sprawa będzie ostatecznie załatwiona do dnia [...]. Według skarżącego, organ odwoławczy naruszył art. 35 § 1 i 2 a zwłaszcza art. 35 § 3 k.p.a., mimo że sprawa nie jest skomplikowana. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi, podkreślając w uzasadnieniu, że odwołanie skarżącego zostało rozstrzygnięte decyzją z dnia [...], którą SKO uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Kolegium, nie sposób w rozpatrywanej sprawie dopatrzyć się bezczynności organu odwoławczego, gdyż sam fakt upływu terminów, o których mowa w art. 35 i 36 k.p.a., nie oznacza automatycznie bezczynności w rozpatrzeniu odwołania. Kolegium podjęło bowiem szereg czynności procesowych, o których strona była na bieżąco informowana. Okoliczności te wstrzymały bieg terminu załatwienia odwołania na zasadzie art. 35 § 5 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wskazało, że Starosta O., przekazując odwołanie ([...]), dołączył nieuwierzytelnione kserokopie akt sprawy, w związku z czym Kolegium odesłało te kopie i wezwało ([...]) do przedstawienia uwierzytelnionych kopii dokumentów i dołączenie do nich zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji. Organ pierwszej instancji przekazał Kolegium ([...]) uwierzytelniony materiał dowodowy, jednakże odwołania nadal nie można było rozpatrzyć, gdyż w aktach nadal nie było zwrotnego potwierdzenia doręczenia stronie zaskarżonej decyzji, co uniemożliwiało ustalenie, czy odwołanie spełnia wymagania przewidziane w prawie procesowym. W takim stanie rzeczy Kolegium – działając w trybie art. 136 k.p.a. – zleciło ([...]) organowi pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, przez uzupełnienie dowodów i materiałów, tj. wszczęcie postępowania reklamacyjnego we właściwej placówce pocztowej w celu uzyskania dowodu doręczenia pierwszoinstancyjnej decyzji lub też innego dowodu świadczącego o wprowadzeniu tej decyzji do obrotu prawnego. W wykonaniu tego wezwania organ pierwszej instancji ustalił ([...]), że kwestionowana decyzja została doręczona stronie w dniu [...]. Niezależnie od tego Kolegium również złożyło reklamację z uwagi na brak potwierdzenia doręczenia stronie wezwania z dnia [...], skierowanego do Starosty O. Informacja reklamacyjna z poczty wpłynęła do Kolegium w dniu [...]. Po tej informacji odwołanie skierowano do rozpatrzenia na posiedzeniu Kolegium w dniu [...], na którym podjęto wspomniane na wstępie orzeczenie kasacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. poinformował skarżącego (pismo z dnia [...]), że ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu. Ustawa ta nie ma zatem zastosowania do postępowań prowadzonych przez organy niesądowe. W związku z tym Sąd wezwał skarżącego, aby oświadczył, czy pismo z dnia [...] jest skargą na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.. W piśmie z dnia [...] (wpłynęło do WSA [...]) skarżący oświadczył, że jego pismo z dnia [...], zatytułowane "Skarga na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.", stanowi skargę na bezczynność organu administracji publicznej. Z kolei pismem z dnia [...] Sąd wezwał skarżącego do oświadczenia, czy – wobec rozpatrzenia przez SKO we W. odwołania skarżącego i wydania w dniu [...] decyzji kasacyjnej – skarżący podtrzymuje skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. Skarżący poinformował Sąd (pismo z dnia [...], wpłynęło do WSA [...]), że mimo wydania przez SKO we W. decyzji z dnia [...], podtrzymuje skargę na bezczynność Kolegium. Na rozprawie przed Sądem ([...]) skarżący oświadczył, że mimo wydania decyzji przez organ odwoławczy, podtrzymuje skargę, gdyż oczekuje rekompensaty za utratę wartości pojazdu. Podniósł również, że niezrozumiałym jest, dlaczego decyzja wydana w dniu [...] została nadana na poczcie w dniu [...], a więc już po wniesieniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 w związku z punktem 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."). Rozpoznając niniejszą sprawę należy przede wszystkim zauważyć, że po wniesieniu skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. organ ten wydał w dniu [...] decyzję (SKO [...]– doręczoną stronie skarżącej [...]), którą uchylił w całości decyzję Starosty O. z dnia [...] (Nr [...]) odmawiającą rejestracji pojazdu marki O. T., o numerze rejestracyjnym [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej, w których podnoszone jest niewydanie decyzji administracji w terminie określonym w k.p.a., kontrola sądu administracyjnego sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie sprawa, w której skarżący zarzuca organowi administracji bezczynność podlega załatwieniu przez ten organ na drodze aktu administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2001 r., IV SA 961/99, Lex Nr 78938). Odnosząc tę uwagę do rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Cz. P. był Starosta O., organem drugiej instancji zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W.. Jeżeli wymienione organy dopuszczają się bezczynności w załatwieniu takiej sprawy, to stronie postępowania przysługuje skarga przewidziana w art. 3 § 2 pkt 1-4 w związku z punktem 8 u.p.p.s.a., którą można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia (art. 52 u.p.p.s.a.). W sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej Sąd bada jedynie, czy postępowanie zostało wszczęte przed organem oraz czy zaistniała zwłoka w wydaniu aktu i trwa ona w dacie wyrokowania (zob. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2002 r., I SAB 504/01, Lex Nr 157657), przy czym Sąd rozpoznaje taką skargę według stanu sprawy z daty orzekania, ściślej zaś z daty zamknięcia rozprawy poprzedzającej orzekanie (zob. wyrok NSA z dnia 6 października 2000 r., IV SA 105/00, Lex Nr 53462). W dacie wniesienia skargi przez Cz. P. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze – działając jako organ drugiej instancji – podjęło już wprawdzie decyzję dotyczącą odwołania Cz. P. od decyzji Starosty O. ([...]), jednakże nie doręczyło jeszcze rozstrzygnięcia odwołującej się stronie (decyzję organu odwoławczego doręczono stronie w dniu [...]). Wydanie tego aktu i wprowadzenie go do obrotu prawnego (wskutek doręczenia decyzji skarżącemu) przed rozpoznaniem przez Sąd skargi na bezczynność uczyniło bezprzedmiotowym – wszczęte przed wojewódzkim sądem administracyjnym – postępowanie skargowe w sprawie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ustała bowiem, istniejąca w chwili wniesienia skargi, przyczyna zaskarżenia, czyli bezczynność organu, co jednocześnie uniemożliwiło Sądowi zastosowanie środków przewidzianych w art. 149 u.p.p.s.a. Stosownie zatem do dyspozycji art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a., Sąd powinien wydać postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego, gdy stało się ono bezprzedmiotowe, przy czym określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznawania sprawy (zob. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2004 r., III SA 1600/02, Lex Nr 146542). Z tych względów umorzono także postępowanie w niniejszej sprawie. Jeśli zaś chodzi o wniosek skarżącego w zakresie "rekompensaty za utratę wartości pojazdu", należy zauważyć, że rozpoznawanie ewentualnych roszczeń odszkodowawczych związanych z działaniem organów administracji publicznej nie mieści się w sferze właściwości sądów administracyjnych (art. 3 u.p.p.s.a.).