III SAB/Wr 1243/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Sędziowie sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi: O.D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie: wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę pieniężną w wysokości [...] ([...]) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi z [...] października 2019 r. (wpływ organu administracji publicznej [...].10.2019 r.) jest przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę D. w sprawie wniosku O. D. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Jak wynika z akt sprawy O. D. obywatelka U. (dalej: Skarżąca, Strona) wnioskiem z [...] listopada 2017 r. wystąpiła do Wojewody D. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce, do wniosku dołączyła kserokopię paszportu, kserokopię powiadomienia o nadaniu numeru PESEL, kserokopię umowy najmu lokalu mieszkalnego, kopię oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy, kopię umowy o pracę tymczasową, zestawy wynagrodzenia za sierpień, wrzesień oraz październik 2017 r. oraz kserokopię zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. organ wezwał Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 14 dni przez przedłożenie umowy zawartej między podmiotem powierzającym wykonywanie pracy a pracodawcą oraz oryginału informacji starosty właściwego ze względu na miejsce wykonywania pracy. Co więcej, organ wskazał przewidywany termin zakończenia postępowania tj. [...].10.2018 r. Jednocześnie w tym samym dniu, Wojewoda D., działając na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 z późn. zm.) wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., Szefa Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego we W. oraz Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej w K. O. o przekazanie informacji czy wjazd i pobyt Strony stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie Skarżąca uzupełniła braki formalne wniosku w dniu [...] września 2019. Pismem z dnia [...] września 2018 r. Komenda Wojewódzka Policji we W. poinformowała organ administracji publicznej, że z dokonanych sprawdzeń w dostępnych dla niej bazach, nie wynika, aby pobyt Skarżącej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanowił zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pełnomocnik Strony [...] września 2019 r. wniósł ponaglenie (pismo z dnia [...] sierpnia 2019 r.) wskazując, że organ dopuścił się przewlekłości z uwagi na całość okoliczności stanu faktycznego. Postępowanie prowadzone jest znacznie dłużej, niż jest to potrzebne do załatwienia sprawy. Pismem z dnia [...] września 2019 r. kolejny raz wezwał Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 14 dni przez przedłożenie aktualnej umowy zatrudnienia oraz dokumentu potwierdzającego posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania na terenie województwa d. z którego wynika, że Strona odpłatnie lub bezpłatnie użytkuje lokal mieszkalny z wyraźnym wskazaniem okresu zamieszkania. Co więcej, wskazał nowy termin zakończenia postępowania tj. [...] października 2019 r. W odpowiedzi na ponaglenie Skarżącej, organ wskazał, że sposób prowadzenia spraw w D. Urzędzie Wojewódzkim nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w tutejszym Urzędzie przez cudzoziemców co związane jest z koniecznością równoczesnego procedowania w wielu sprawach co sprawia ,że czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosków jest dłuższy niż przewidziany ogólnymi regulacjami. Skarżąca uzupełniła wyżej wskazane braki formalne w zakreślonym terminie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (wniesiona w dniu [...].11.2019 r.) na przewlekłość prowadzonego przez Wojewodę D. postępowania w sprawie wniosku z [...] listopada 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy Skarżącej, zarzucając naruszenie: art. 35 § 1 - 3 w związku z art. 36 ust. 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeka postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej: K.p.a.) przez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły oraz naruszenie art. 8 i art. 12 K.p.a., wniósł o: - stwierdzenie przewlekłości postępowania skutkującej niezałatwieniem sprawy w terminie z jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; - stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - zobowiązania organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku; - przyznanie od organu na rzecz Skarżącej kwoty 10.000 zł; - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; - zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazano, że niewydanie decyzji przez okres prawie 2 lat nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia. Jednoznacznie wynika, że przewlekłość w tej sprawie jest oczywista. Ponadto, postepowanie jest prowadzone w sposób nieefektywny i stanowi złamanie zasad zawartych w art. 8 i 12 kpa. Działania organu charakteryzują się także brakiem koncentracji, co związane jest z brakiem należytej staranności w prowadzeniu przedmiotowego postepowania. Dotyczy to także, braku poinformowania Strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, podania przyczyn zwłoki oraz pouczeniu o możliwości wniesienia ponaglenia. Dalej, podkreślono że brak działań organu w sprawie nie może być usprawiedliwiany trudnościami kadrowymi czy ilość wniosków napływających do urzędu wojewódzkiego. Ponadto, przekroczenie przez Wojewodę D. terminu załatwienia sprawy jest znaczne i niezaprzeczalne - jest także pozbawione racjonalnego uzasadnienia tym samym naruszenie prawa ma charakter rażący. Wskazano, że Skarżąca nie ma możliwości podjęcia pracy w oparciu o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Dlatego uwzględniając okoliczności sprawy, w tym poniesione koszty, utracony zarobek i cierpienia doznane przez Skarżącą - wnosi o zasadzenie na jej rzecz od organu administracji sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł na podstawie 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a). W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści art. 52 § 2 p.p.s.a., rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania, warunek ten powiązać należy z art. 37 § 1 K.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - to do organu prowadzącego postępowanie. W rozpatrywanej sprawie Skarżąca przed wniesieniem skargi do tut. Sądu, które miało miejsce [...] listopada 2019 r., wniosła [...] września 2019 r. ponaglenie (pismo z dnia [...].08.2019 r.). Skarga Strony na przewlekłość postępowania Wojewody D. w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy jest więc dopuszczalna nie zachodzą przesłanki jej odrzucenia. Przechodząc do oceny merytorycznej zarzutów skargi Sąd uznał, że zasługują one na uwzględnienie. Zakres znaczeniowy terminu przewlekłość postępowania, określony w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, uzasadnia odwołanie się do zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz regulacji procesowych dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organem administracji toczyło się na podstawie przepisów K.p.a., stąd też w kontekście przewlekłości ocenie podlegać musi zarówno zachowanie terminów określonych w art. 35 K.p.a., jak i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc należy, że zgodnie z art. 12 K.p.a. organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania możnego mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 69/15 oraz o sygn. akt II SAB/Wr 7/16, i sygn. III SAB/Wr 5/17; publ. w CBOSA). Nadto w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów obowiązkiem organu jest sprawne, co nie zawsze oznacza szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Przyczyną przedłużającego się postępowania, ale nie jego przewlekłości, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., może być też ujawnianie się w toku postępowania dowodowego kolejnych dowodów, nieznanych organowi na początku postępowania. Od organów administracji nie można wymagać, aby wszczynając postępowanie posiadały pełen plan postępowania dowodowego i w toku sprawy już go nie rozszerzały. W sprawach skomplikowanych pod względem dowodowym, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16; publ. w CBOSA). Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. 35-37 K.p.a. I tak, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że Strona pismem z dnia [...] listopada 2017 r. (data wpływu do właściwego organu administracji) złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Organ nie podjął żadnych czynności do dnia [...] sierpnia 2018 r. tj. przez okres 9 miesięcy w tym badania czy wniosek Strony spełnia warunki formalne. Dopiero po wyżej wskazanym okresie wezwał Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Po uzupełnieniu przez Stronę braków formalnych wniosku organ nie podejmował żadnych czynności przez okres 12 miesięcy. Dopiero po wniesieniu ponaglenia z dnia [...] sierpnia 2019 r. (data wpływu do organu administracji [...] września 2019 r.) organ ponownie wezwał Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych. W przekonaniu Sądu, nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji dokonuje wstępnej oceny formalnej wniosku - jego kompletności (zaczyna działać, podejmuje pierwszą w sprawie czynność) po dziewięciu miesiącach od jego otrzymania, tj. gdy sprawa winna być już dawno finalnie załatwiona biorąc wzgląd na terminy z art. 35 k.p.a. Jednocześnie akta sprawy nie dają żadnej podstawy do stwierdzenia, że do zwłoki w jakimkolwiek zakresie przyczyniła się sama Strona. Co więcej ponowne wezwanie o uzupełnienie braków formalnych wynikało ze zdezaktualizowania się dokumentów przedłożonych przez Stronę wraz z wnioskiem. Spowodowane to było wyłącznie brakiem sprawnego działania organu. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ administracji dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt I sentencji wyroku. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, jak w niniejszej sprawie, w której Strona z powodu długiego oczekiwania na rozstrzygnięcie organu administracji pozostaje w niepewności co do możliwości pobytu na terytorium RP oraz faktycznie jest ograniczona w możliwości swobodnego opuszczenia i powrotu na terytorium RP, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu w rozpoznawanej sprawie w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłego prowadzenia postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od niemal 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu. Sąd stwierdzając, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez organ ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) – o czym orzeczono w pkt III sentencji wyroku, wziął pod uwagę postawę organu administracji, który w ustawowym terminie przewidzianym na załatwienie sprawy nie podjął żadnych czynności nawet w zakresie badania formalnego wniosku. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a Sąd zobowiązał organ administracji do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy ( pkt II sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Uprawnienie Sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą pozwala również w pewnym stopniu na zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. W tym też kontekście należy, zdaniem Sądu, oceniać rażący charakter przewlekłości postępowania jako przesłankę przyznania sumy pieniężnej (2 900 zł) na podstawie powyższego przepisu. Ww. kwotę Sąd uznał za adekwatną i proporcjonalną z punktu widzenia doznanej krzywdy. Przy czym, jak już wskazano, kwota ta nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez Stronę. Pełni ona funkcją dyscyplinującą organ administracji i w pewnym stopniu stanowi zadośćuczynienie Stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt IV sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).