III SAB/Wr 13/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-06-19
Skład orzekający: Anna Moskała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Analiza jej sytuacji materialnej, dochodów, wydatków oraz wcześniejszych zwolnień od kosztów sądowych potwierdziła, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Po wezwaniu do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej sytuację ekonomiczną, skarżąca przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała należycie spełnienia przesłanek. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2009 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku D W o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 11 maja 2009 r. sygn. akt III SAB/Wr 13/09 w sprawie ze skargi wnioskodawcy na bezczynność D W I N G i K w przedmiocie niewykonania postanowienia S K O w L z dnia [...] Nr [...] postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia [...] D W wniosła skargę na bezczynność I N G i K. Natomiast pismem z dnia [...] skarżąca wniosła o zwolnienie z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, jest współwłaścicielką działki nr [...] i [...] w N D o łącznej powierzchni [...] m2 a łączny dochód rodziny (emerytura męża skarżącej wynosi [...] zł, emerytura skarżącej [...] zł) wynosi [...] zł brutto.
Pismem z dnia [...] skarżąca została wezwana do przedłożenia szczegółowych dokumentów oraz stosownych informacji i oświadczeń mających na celu ustalenie jej rzeczywistej sytuacji ekonomicznej w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Powyższe zostało doręczone skarżącej w dniu [...].
W odpowiedzi z dnia [...] skarżąca wskazała, że nigdy nie korzystała z pomocy opieki społecznej, nie ma zdolności kredytowej, kredyt który zaciągnął [...] na kwotę [...] zł wykorzystała uiszczając wpisy sądowe w innych sprawach, wskazała, że opłata za energię elektryczną wynosi [...] zł miesięcznie, opłata za gaz pobierany z butli - [...] zł miesięcznie, telefon - [...] zł, leki - [...] zł, woda [...] zł. Skarżąca wyjaśniła, że poza mężem z nikim nie prowadzi gospodarstwa domowego a przy tak wysokich wydatkach nie jest w stanie poczynić oszczędności na opłacenie kolejnej sprawy w sądzie.
Postanowieniem z dnia 11 maja 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że skarżąca nie wykazała należycie spełnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pismem z dnia [...] skarżąca wniosła sprzeciw od orzeczenia referendarza i wniosła o przyznanie pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że Sąd błędnie ocenił sytuację skarżącej i błędnie odmówił przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu sprzeciw został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Takie rozwiązanie normatywne oznacza, że kwestię przyznania prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona ponownie rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako sąd pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a przyznanie takiego prawa osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 oraz art. 256 § 1 pkt 1 p.p.s.a.)
W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ukształtowanego na podstawie analogicznych unormowań art. 113 kodeksu postępowania cywilnego, sformułowanie, iż "osoba fizyczna (...) nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny oznacza, że ubiegający się o zwolnienie powinien wykazać, że nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny" (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt II CZ 104/8).
Dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącej oraz jej męża, (zestawienie pozyskiwanych przez skarżącą {[...] zł} i jej męża {[...] zł}, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, comiesięcznych dochodów z wydatkami ponoszonymi przez skarżącą, Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Podkreślenia wymaga, iż Sąd dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącej brał również pod uwagę fakt wcześniejszego zwolnienia skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przed
Naczelnym Sądem Administracyjnym ( sygn. akt I OPP 134/06), jak również w sprawach prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu (np. w sprawach o sygn. akt: III SAB/Wr 9/05, III SAB/Wr 27/08, III SA/Wr 92/06, III SA/Wr 651/08).
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło