III SAB/Wr 1399/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2020 r. sprawy ze skargi N. K. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. dalej idącą skargę oddala: V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Strona skarżąca (N. K.), wniosła skargę na bezczynność Wojewody D. (dalej: Wojewoda, organ), w związku ze sprawą z jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, złożonego 13 lipca 2018 r. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), zarzuciła naruszenie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: k.p.a.), poprzez jego nieuprawnione zastosowanie i pozostawienie wniosku bez rozpoznania, podczas gdy nie była ona wzywana do uzupełnienia braków wniosku, których nieuzupełnienie stanowiło dla organu podstawę pozostawienia wniosku skarżącej bez rozpoznania a braki określone w wezwaniu uzupełniła ona we właściwym czasie. Wniosła o: 1. zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w przedmiocie jej wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2. stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Strona skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku strony skarżącej o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pojęcie "bezczynność" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ("nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1"). Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga zaakcentowania, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślić trzeba, że w myśl art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że 13 lipca 2018 r. do Wojewody wpłynął wniosek strony skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP; 17 sierpnia, 7 września i 15 października 2018 r., strona skarżąca składała pisma z prośbą o przyśpieszenie postępowania i o wydanie karty pobytu; pismem z 27 maja 2019 r. organ wezwał stronę skarżącą do osobistego stawiennictwa, do przedstawienia ważnego dokumentu podróży i uzupełnienia wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w części A5 (imiona poprzednie), CVI (informacja o ubezpieczeniu zdrowotnym), D (wzór podpisu) i E (podpis składający się z imienia i nazwiska, alfabetem łacińskim zgodnie z paszportem); strona skarżąca została poinformowana, że nieusunięcie powyższych braków w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania; nadto strona skarżąca została wezwana do złożenia odcisków linii papilarnych; w dniu 12 czerwca 2019 r. strona skarżąca uzupełniła braki formalne wniosku, przedkładając zaświadczenie o zgłoszeniu do obowiązkowych ubezpieczeń, kserokopię wszystkich stron ważnego dokumentu podróży i uzupełniła wniosek w części A5, D i E (od strony skarżącej zostały także pobrane odciski palców); w dniu 30 kwietnia 2019 r. strona skarżąca złożyła ponaglenie, które zostało przekazane wraz z odpisami akt sprawy, zgodnie z właściwością, do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców pismem z 24 czerwca 2019 r.; pismem z 25 września 2019 r. organ zawiadomił stronę skarżącą o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania (w uzasadnieniu wskazał, że strona nie uzupełniła wniosku w części CIV); w dniu 10 października 2019 r. do organu wpłynął wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku (strona skarżąca wskazała, że wezwanie z 27 maja 2019 r. dotyczyło uzupełnienia wniosku w części CVI informacja o ubezpieczeniu zdrowotnym, a nie CIV, jak twierdzi organ w pozostawieniu wniosku bez rozpoznania; strona skarżąca podkreśliła, że wszystkie braki formalne uzupełniła z należytą starannością a o konieczności uzupełnienia wniosku w części CIV nie została poinformowana; do pisma strona skarżąca załączyła korektę wniosku z uzupełnioną rubryką CIV oraz CVI; w dniu 28 października 2019 r. do organu wpłynęło ponaglenie na bezczynność Wojewody; dnia 16 października 2019 r. do organu wpłynął wniosek o udostępnienie akt sprawy; postanowieniem z 20 listopada 2019 r. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych w sprawie wskazując, że organ nie może przywrócić terminu tylko na podstawie faktu, że w samym zawiadomieniu o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania wystąpiła omyłka pisarska, która pozostaje bez wpływu na stan faktyczny (nadto strona skarżąca nie spełniła - w ocenie organu - łącznie przesłanek, o których mowa w art. 58 k.p.a., z uwagi na fakt, że nie można stwierdzić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy osoby zainteresowanej). W ocenie Sądu, wydane przez organ - 25 września 2019 r. - zawiadomienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku strony skarżącej było niezasadne i przedwczesne. Sąd zauważa, że mając na uwadze fakt, że strona skarżąca stawiła się 12 czerwca 2019 r. - na wezwanie - osobiście w siedzibie organu, celem uzupełnienia formularza, organ winien przedłożyć stronie formularz i wskazać części (rubryki), które wymagały uzupełnienia i sposób ich uzupełninia (należy podkreślić, że strona przedłożyła zaświadczenie o zgłoszeniu do obowiązkowych ubezpieczeń). Tym bardziej, że strona stawiła się w siedzibie organu bez pełnomocnika i że - jako obywatel innego państwa - jest zapewne mniej zorientowana w realiach prawnych, a także, że może mieć problemy z komunikacją w języku polskim. Powyższe wynikało - m.in. - z art. 8 § 1 (zasady zaufania do organów) i art. 9 (zasady informowania) a w konsekwencji art. 7 k.p.a. (zasady prawdy obiektywnej). Podsumowując, Sąd uznał, że nieuzasadnione (przedwczesne) pozostawienie wniosku strony skarżącej bez rozpoznania, co miało miejsce w sprawie, stanowi o nierozpoznaniu sprawy w terminie. Powyższe wskazuje, że - na dzień wniesienia skargi - Wojewoda pozostaje w sprawie bezczynny, naruszając zasady i terminy określone - m.in. - w art. 35 oraz w art. 7, art. 8 i art. 9 a w konsekwencji art. 6 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt. I sentencji wyroku. Biorąc zaś pod uwagę powyższe, Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że bezczynność organu w prowadzonym postępowaniu nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Sąd nakazał Wojewodzie rozstrzygnięcie sprawy zainicjowanej wnioskiem strony skarżącej w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), mając na uwadze fakt, że do zaistniałej sytuacji przyczyniła się także strona skarżąca, Sąd odstąpił od przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej i oddalił skargę w tym zakresie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku). Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a oraz art. 151 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt I - IV sentencji wyroku. O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku). Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.