III SAB/Wr 14/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Asesor WSA AnettaChołuj Protokolant: Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. P. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. postanawia odrzucić skargę. Skarżący F. P. wniósł skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. domagając się orzeczenia obowiązku wydania przez ten organ decyzji administracyjnej w sprawie choroby zawodowej bez konieczności powtarzania badań lekarskich oraz zażądał wymierzenia wymienionemu organowi grzywny w wysokości pięciokrotnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Na poparcie skargi podniósł między innymi , że wyrokiem z dnia 27 stycznia 2004r. sygn. akt 3 II SA/Wr 1845/2001 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. nr [...] z dnia 20.06.2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji - w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zawodowego uszkodzenia słuchu. W dniu 10 maja 2004 r. skarżący zwrócił się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. o wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową zgodnie z zaleceniami Sądu wskazanymi w wydanym wyroku sądowym. W odpowiedzi otrzymał powiadomienie, że po dwóch miesiącach od uprawomocnienia się wyroku przesłano akta sprawy do organu pierwszej instancji tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. zaś pismem tego ostatniego organu z dnia 18 czerwca 2004 r. otrzymał informację o przekazaniu sprawy do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. W konkluzji skarżący zarzucił, iż kilkumiesięczna korespondencja z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym we W. jest całkowicie zbyteczna, gdyż dysponując posiadanym kompletnym materiałem dowodowym organ ten winien wydać decyzję administracyjną bez potrzeby powtarzania kosztownych badań lekarskich. Tym samym - w ocenie skarżącego - nieuzasadniona zwłoka w podjęciu rozstrzygnięcia spowodowała pozbawienie go możliwości dochodzenia roszczeń przed ZUS-em. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. wniósł o oddalenie skargi podnosząc , że w dacie 3 sierpnia 2004 r. w związku z wyznaczeniem terminu badania lekarskiego na 15 października 2004 r.- zawieszono postępowanie w sprawie. Wskutek wniesionego przez stronę zażalenia, postanowienie nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia z dnia 16 września 2004r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. przytoczył, że organ I instancji uzupełnił postępowanie wyjaśniające odnośnie narażenia zawodowego i prawidłowo skierował F. P. na badania do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W., ponieważ ustalenie stanu zdrowia nie może opierać się na nieaktualnych badaniach lekarskich z 2000 r. i 2001 r. i zainteresowany winien zostać ponownie przebadany. Decyzja w sprawie zostanie wydana po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Celem sądowej kontroli administracji jest doprowadzenie do zniesienia sprzecznego z prawem działania organu lub jego bezczynności, nie zaś podejmowanie działań lub rozstrzygnięć merytorycznych w sprawie. Postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno bowiem zastępować postępowania administracyjnego. Stąd też droga sądowa staje się dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Powyższa zasada została wprost wyrażona w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.s.a), który stanowi, iż skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zwolnienie od tego obowiązku dotyczy tylko wnoszących skargę: prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich. Legalną definicję środków zaskarżenia, których wyczerpanie jest warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi zawarto w art. 52 § 2 p.s.a. W myśl tego przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przedmiotowej sprawie ma zastosowanie ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U z 2000 r. nr 98, poz. 1071), który terminy załatwienia spraw określa w art. 35 i 36 , jak również reguluje konsekwencje niedotrzymania przez organ tych terminów. I tak art. 37 § 1 k.p.a. stanowi o służących stronie postępowania administracyjnego środkach zwalczania bezczynności organu administracyjnego. Zgodnie z jego treścią na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Ponieważ przedmiotem skargi F. P. była bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W., należy uznać, że przysługiwał mu środek zaskarżenia w postaci zażalenia do organu wyższego stopnia - którym, w myśl art. 17 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 12 ust. 2 pkt 1) ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst. jedn. Dz. U. z 1998 r., Nr 90 poz. 575 ze zm.) oraz - wobec wszczęcia postępowania pod rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. z 1983r. Nr 65 poz.294 ze zm. ) § 10 ust. l tego rozporządzenia - jest Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. Z akt sprawy wynika, że przed złożeniem skargi do Sądu skarżący wniósł pismo z dnia 10 maja 2004 r. do D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., w którym wprawdzie nie przywołał podstawy prawnej z art. 37 § 1 k.p.a. dotyczącego wspomnianego zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, lecz formułując je jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową uszkodzenia słuchu w terminie 14 dni od doręczenia tego pisma, pod rygorem wniesienia skargi oraz żądania wymierzenia grzywny - faktycznie wyczerpał tok instancyjny w sprawie. Jednakże stosownie do treści art. 53 § 1 p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, analogicznie w przypadkach uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi - w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (art. 53§2 p.s.a.). Odpowiedź organu II instancji na wezwanie skarżącego z dnia 10 maja 2004 r. do usunięcia naruszenia prawa, tj. pismo Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. nr [...] z dnia 24 maja 2004 r. skarżący otrzymał - jak oświadczył na rozprawie - przed datą 28 czerwca 2004 r. Tym samym należy uznać, że skarga na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożona przez skarżącego w dniu 18 sierpnia 2004 r. została wniesiona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. W świetle art. 58 § 1 pkt 2) p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Z tych względów Sąd postanowił, jak w sentencji.